过敏性疾病的症状会随着年龄阶段而发生变化。在某个年龄阶段可能会出现一种过敏，随后症状会逐渐减轻，之后又可能出现另一种类型的过敏。儿童的过敏性疾病通常以食物过敏和过敏性皮疹（湿疹）为最初表现，这些症状多见于出生至约3岁之间。随着年龄增长，可能进一步发展为空气过敏（过敏性鼻炎）、过敏性结膜炎、哮喘或荨麻疹。
食物过敏的症状可能涉及多个身体系统，例如：皮肤瘙痒或皮疹、腹泻、便血，或同时出现多个系统的症状。这些症状可能在进食后立即出现，也可能在进食后数周才出现，过敏性皮炎即属此类。随着年龄增长，食物过敏和皮肤过敏性皮疹的症状通常会逐渐减轻，甚至消失。但之后可能会出现呼吸道过敏性疾病，例如过敏性鼻炎（空气过敏）或哮喘。此外，过敏性皮疹也是未来发生哮喘或呼吸道过敏性疾病的重要风险因素之一。
过敏性疾病的症状
过敏性疾病的症状可根据其表现分为不同系统，具体如下：
食物过敏
食物过敏（Food allergy）是人体免疫系统对所摄入食物产生异常敏感反应的一种情况。通常在食用该食物后会出现急性症状，有时甚至可能严重到危及生命。由IgE 介导的免疫反应通常在摄入食物后较短时间内出现症状。常见症状包括：荨麻疹、恶心、呕吐、腹泻、流鼻涕、呼吸困难、皮肤过敏性皮疹等；有时也可能同时出现多个系统的症状，这种严重反应称为过敏性休克（Anaphylaxis），其表现包括：皮肤症状、胸闷、呼吸困难以及血压下降等。
常见的致敏食物包括：牛奶、鸡蛋、海鲜、小麦（含小麦粉的食物）、坚果类等。对于非 IgE 介导的牛奶过敏，症状可能在饮用牛奶后数周才逐渐出现。常见症状包括：胃食管反流、腹痛、腹泻、呕吐或大便带血等。
当出现皮肤症状或胃肠道症状反复发作时，应咨询医生，尤其是症状与进食有关时。此外，如果出现涉及多个身体系统且原因不明的症状，也应及时就医咨询。
过敏性皮疹
这种疾病可在出生后约3个月开始出现。其皮疹特点为皮肤干燥、发红、瘙痒，常见于面部、头皮、手臂和腿部。瘙痒通常较为明显，患者常因抓挠而导致皮肤干燥、增厚、结痂，有时抓挠还会造成皮肤破损或擦伤，并可能引发感染。此外，湿疹（过敏性皮疹）有时也可能由食物诱发。常见可能诱发湿疹的食物包括：鸡蛋、牛奶、小麦（含小麦粉的食物）以及海鲜等。
基本自我护理 或 初步自我护理
- 给孩子穿着棉质衣物，不要使用由合成纤维制成的衣服。
- 应将孩子的指甲剪短，以防止因抓挠而造成皮肤伤口；在睡觉时可以给孩子戴上手套，以避免在睡眠中抓挠皮肤。
- 高温会使症状加重，应尽量让孩子待在凉爽的环境中，并避免洗热水澡。
- 使用温和、低致敏性的沐浴产品（hypoallergenic products）。洗澡后用毛巾轻轻按压吸干水分，不要用力擦拭皮肤，然后立即涂抹润肤乳液。
- 避免使用含有香料的产品。
- 可以使用生理盐水或冷敷在出现瘙痒皮疹的部位进行缓解。
- 湿疹（过敏性皮疹）可能由食物或压力等因素诱发，因此应注意寻找并避免这些诱发因素。
当出现以下情况时，应及时咨询医生：1.症状严重，需要使用类固醇外用药物治疗。2.出现感染，需要使用抗生素治疗。3.症状长期持续或反复发作。4.瘙痒严重，已影响到孩子的睡眠或日常生活活动。
荨麻疹
荨麻疹的表现为隆起、发红、瘙痒的皮疹，边界清晰。皮疹的位置可能会不断变化，消退后通常不会留下原来的痕迹。荨麻疹的原因可能包括：食物过敏、药物过敏、感染、受热、受冷、皮肤受压，或自身免疫性疾病等。有些慢性荨麻疹患者往往无法明确其具体原因。
治疗方法包括：服用抗组胺药物、避免诱发因素。如果希望查明病因，或出现慢性、严重症状，以及服药后症状仍未改善时，应咨询医生。
过敏性鼻炎（allergic rhinitis）
过敏性鼻炎是最常见的过敏性疾病之一，多见于学龄期儿童，并且可能与哮喘同时发生。常见症状包括：经常感冒、慢性感冒、鼻塞、睡觉打鼾、打喷嚏、流鼻涕、鼻子发痒、眼睛发痒，或经常发生鼻窦炎。这些症状通常呈现慢性、反复发作的特点，有时也可能全年持续存在。此外，约有近一半患有过敏性鼻炎的人同时伴有过敏性结膜炎（眼部过敏）。
治疗与护理包括：用生理盐水清洗鼻腔，避免接触过敏原或刺激因素，使用抗组胺药或鼻用类固醇喷雾。如果症状较严重，已经影响到生活质量，建议及时就医咨询医生。
哮喘
这是一种在3岁以上儿童中常见的疾病。该病由慢性支气管炎症引起，使气道变得敏感。当受到刺激时，会导致支气管收缩、变窄，并伴有黏液分泌增多，从而引起呼吸困难、胸闷、喘鸣（哮鸣音）、频繁咳嗽或在感冒后出现持续性咳嗽。这些症状可能由多种因素诱发，例如呼吸道病毒感染、运动、玩耍、欢笑或哭泣等。症状通常在夜间或天气寒冷时更加明显。
治疗与护理包括：在出现症状时使用支气管扩张剂；如果哮喘反复发作，应使用控制类药物，如吸入性糖皮质激素（类固醇喷雾），以减轻气道炎症和敏感性，从而预防哮喘发作。此类药物在按照医生建议的剂量长期使用时具有较高的安全性。哮喘的治疗时间取决于疾病的严重程度。当出现严重咳嗽、明显气喘、呼吸时有强烈的哮鸣音、嘴唇或指甲发青，或哮喘频繁发作并影响生活质量时，应及时就医。
ศ.ดร.พญ. อรพรรณ โพชนุกูล
ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
ความชำนาญพิเศษ
กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน
ภาษา
ไทย, อังกฤษ
– สาขา กุมารเวชศาสตร์
– สาขา อนุสาขากุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้ และภูมิคุ้มกัน
– อนุมัติบัตรกุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล
– วุฒิบัตรกุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
– ประกาศนียบัตร American Board Certified in Nutritional Wellness
– ปริญญาเอกสาขา Oral Health Science (International Program) คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
– แพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ตำแหน่งทางวิชาชีพ
– นายกสมาคมสภาองค์กรโรคหืดแห่งประเทศไทย(Thailand Asthma Council)
– ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านโรคภูมิแพ้ โรคหืดและระบบหายใจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
– ผู้อำนวยการศูนย์ Lifestyle and wellness medical center รพ. ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
– หัวหน้าหน่วยวิจัยเฉพาะทางสมุนไพรเพื่อรักษาโรคหืดและภูมิแพ้
– รองประธานมูลนิธิโรคหืดแห่งประเทศไทย
ผลงานทางวิชาการ
– ประพันธ์งานวิจัยเกือบ 40 ฉบับ
– เขียนหนังสือเรียน 5 เล่ม รวมหนังสือเรียนนานาชาติ 1 เล่ม
นวัตกรรมและการมีส่วนร่วมในการดูแลโรคหอบหืด
– พัฒนา 3 นวัตกรรมสำคัญเพื่อผู้ป่วยโรคหอบหืด
– จัดตั้งเครือข่ายการดูแลโรคหอบหืด
รางวัลและการยอมรับ
– ได้รับรางวัลนวัตกรรมระดับนานาชาติ 3 รางวัล จากงานเจนีวา เกาหลี ไต้หวัน International Invention Fair
ภารกิจการพูดระหว่างประเทศ
– นำเสนอเป็นวิทยากรระดับนานาชาติในญี่ปุ่น เกาหลี เมียนมาร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย
มุ่งเน้นการวิจัย
– มุ่งเน้นไปที่การรักษาโรคภูมิแพ้แบบใหม่เป็นหลัก
การมีส่วนร่วมของการทดลองทางคลินิก
– มีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการทดลองทางคลินิกระยะที่ 2 และ 3 สำหรับยาสมุนไพรที่มุ่งรักษาโรคหอบหืด
ตารางออกตรวจแพทย์
| วัน | เวลา | แผนก |
|---|---|---|
| พฤหัสบดี | 15:00 – 18:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
| เสาร์ | 09:00 – 17:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
