什么是食物过敏？
食物过敏是指身体对作为食物的过敏原产生过度敏感反应。“过度敏感”的意思是：一般人吃这种食物不会有症状，但我们吃了却会出现反应。症状的范围从皮肤表现开始：有些人可能会出现荨麻疹，也就是隆起的红色、瘙痒的皮疹，通常在进食后 1～2 小时内出现；或者出现过敏性皮炎，表现为皮肤干燥、瘙痒，常见于关节屈侧等皮肤褶皱处。这类症状也可能在进食后经过数周才出现。
另外还可能出现消化道症状，例如恶心、呕吐、稀便、腹泻（慢性腹泻），有些人甚至会便血。也可能出现呼吸道方面的症状，例如胸闷气喘、呼吸困难，或者出现累及全身各个系统的症状——皮肤、消化道、呼吸道都可能受影响。而这些症状通常会在每次摄入同一种食物后反复出现。
食物过敏的原因和治疗方法
食物过敏的原因可能由多种因素造成。主要因素之一是遗传：多数人可能有家族过敏性疾病史（不一定与食物过敏直接相关），也可能有家族食物过敏史。另一个因素是饮食行为。由于现代人的饮食习惯改变，如今食物过敏的人增多，例如某些食物摄入过量等饮食方式，都可能与食物过敏的发生有关。
这也让有些人误以为食物过敏一定会在第一次吃完后就出现症状，其实这是错误的理解。很多人因为反复、而且大量地吃同一种食物，可能从原本不过敏变成过敏。因此，任何食物的摄入都应保持在均衡的范围内，不要过多，也不要过少。
出现过敏症状后该怎么办？
食物过敏可分为两种类型：急性和慢性。
急性过敏
如果症状出现得很快、属于急性反应，这种称为严重过敏反应（Anaphylaxis，过敏性休克/过敏性反应）。其典型特点是：在吃了该种食物后的几分钟到几小时内就会出现症状。多数人会出现荨麻疹样皮疹，并伴随其他系统的症状，例如胸闷、呼吸困难、恶心、呕吐等。
必须立即进行紧急自我处理，因为如果当时没有及时救治，患者可能会死亡。初步的急救措施是注射救命药物——肾上腺素（Epinephrine/Adrenaline）。这类药物通常制成“救命笔”随身备用。如果发生这种情况，可以来咨询医生；医生会检查并找出原因，然后开具可用于紧急注射救命的 EpiPen（肾上腺素自动注射笔）。
“慢性过敏”
最重要的是要学会观察。如果怀疑或不确定，尤其是那种慢性、症状时好时坏的情况，可以来找专科的过敏免疫医生检查。检查方法包括皮肤过敏原测试或抽血检测。因为食物过敏的关键在于必须找出致敏原因；一旦明确原因，主要的处理就是避免接触/避免食用。很多食物在回避一段时间后，身体的反应可能会减弱，就像“慢慢忘记”一样，之后有机会可以再尝试恢复食用。
有些食物在小时候吃了不会过敏，但长大后再吃却出现了过敏症状，这是因为什么原因造成的？
这与遗传因素有关，或者说可能存在某些基因，使身体后来对那种食物产生过敏反应。因为食物过敏的发生有时是无法预测的，我们很难提前判断自己将来会不会成为会过敏的人、或不会对食物过敏的人。
关键在于：如果某一种食物我们吃得过量、特别喜欢而摄入很多，例如有些人非常爱吃香蕉，每天都吃香蕉，久而久之也可能突然出现对香蕉过敏的情况。也就是说，任何事物一旦失去平衡、摄入过多，都更容易诱发过敏。
如果对某种食物过敏，能不能先吃抗过敏药（抗组胺药）再吃那种食物？
在这种情况下风险非常高，因为食物过敏通常先出现皮肤症状，之后可能进展到其他系统的症状，甚至有致命的可能，这非常可怕。如果我们先服用抗组胺药/抗过敏药，它只是在一定程度上掩盖皮肤方面的症状，并不能减轻其他系统的反应。因此这样做是有缺点和风险的。
1.会让我们忽视其他系统的症状。因为一旦没有出现皮疹或瘙痒，我们就会以为没事了而继续吃下去。这样一来，其他系统的症状可能就会随之出现；如果我们没有及时察觉、处理不及时，就可能导致死亡。
服用抗组胺药并不是治疗，只是掩盖症状而已。如果我们还持续吃那种食物，并且不断增加摄入量，可能会让反应从轻度过敏逐渐变成严重过敏反应（过敏性反应/过敏性休克）。
食物过敏有可能痊愈、彻底不再过敏吗？
食物过敏能否好转取决于过敏的食物种类。比如如果是鸡蛋、小麦（面粉）、牛奶这类食物，回避 3～5 年后，症状往往会逐渐改善。医生通常会建议患者至少每 6 个月到 1 年做一次血液检查或皮肤过敏原测试，观察过敏反应的水平是否下降；如果下降了，医生可能会建议患者尝试重新摄入。医院里会进行一种叫 口服激发试验（Oral Challenge） 的检测方法，即在医生面前从少量开始逐步试吃，直到确认可以正常食用且没有症状为止。
但有些食物例如坚果（花生/各类坚果），往往比较难痊愈，需要更长时间；有些人如果过敏很严重，可能会终身过敏。海鲜类也是类似，痊愈的比例通常比鸡蛋、牛奶和小麦更低。
想提醒过敏患者要注意自我照护。
最重要的是要学会观察。因为食物过敏的表现形式很多样，但大多数更常见于儿童而非成人。需要经常留意，尤其是年幼的孩子：妈妈在开始添加辅食时，每次喂食后都要观察，孩子是否出现了反复发生的症状。如果不确定，就不要自己猜测，应该来做过敏测试，这样就不会在没有必要的情况下盲目忌口、避免某些食物。
目前常见的问题是：食物过敏的发生率其实并不高，但很多人没有来做检测就自行忌口。有时一下子忌口很多种食物，反而可能导致营养不良。而实际上，他们也许根本并不是对那些食物过敏。
ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์ | Appointment
ศ.ดร.พญ. อรพรรณ โพชนุกูล
ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
ความชำนาญพิเศษ
กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน
ภาษา
ไทย, อังกฤษ
– สาขา กุมารเวชศาสตร์
– สาขา อนุสาขากุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้ และภูมิคุ้มกัน
– อนุมัติบัตรกุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล
– วุฒิบัตรกุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
– ประกาศนียบัตร American Board Certified in Nutritional Wellness
– ปริญญาเอกสาขา Oral Health Science (International Program) คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
– แพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ตำแหน่งทางวิชาชีพ
– นายกสมาคมสภาองค์กรโรคหืดแห่งประเทศไทย(Thailand Asthma Council)
– ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านโรคภูมิแพ้ โรคหืดและระบบหายใจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
– ผู้อำนวยการศูนย์ Lifestyle and wellness medical center รพ. ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
– หัวหน้าหน่วยวิจัยเฉพาะทางสมุนไพรเพื่อรักษาโรคหืดและภูมิแพ้
– รองประธานมูลนิธิโรคหืดแห่งประเทศไทย
ผลงานทางวิชาการ
– ประพันธ์งานวิจัยเกือบ 40 ฉบับ
– เขียนหนังสือเรียน 5 เล่ม รวมหนังสือเรียนนานาชาติ 1 เล่ม
นวัตกรรมและการมีส่วนร่วมในการดูแลโรคหอบหืด
– พัฒนา 3 นวัตกรรมสำคัญเพื่อผู้ป่วยโรคหอบหืด
– จัดตั้งเครือข่ายการดูแลโรคหอบหืด
รางวัลและการยอมรับ
– ได้รับรางวัลนวัตกรรมระดับนานาชาติ 3 รางวัล จากงานเจนีวา เกาหลี ไต้หวัน International Invention Fair
ภารกิจการพูดระหว่างประเทศ
– นำเสนอเป็นวิทยากรระดับนานาชาติในญี่ปุ่น เกาหลี เมียนมาร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย
มุ่งเน้นการวิจัย
– มุ่งเน้นไปที่การรักษาโรคภูมิแพ้แบบใหม่เป็นหลัก
การมีส่วนร่วมของการทดลองทางคลินิก
– มีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการทดลองทางคลินิกระยะที่ 2 และ 3 สำหรับยาสมุนไพรที่มุ่งรักษาโรคหอบหืด
ตารางออกตรวจแพทย์
| วัน | เวลา | แผนก |
|---|---|---|
| พฤหัสบดี | 15:00 – 18:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
| เสาร์ | 09:00 – 17:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
บทความที่เกี่ยวข้อง
