隐性食物过敏（慢性/延迟型）与急性食物过敏的区别
食物过敏（Food Allergy）
食物过敏是指机体免疫系统对所摄入的食物产生异常敏感的反应。其临床表现通常可分为两种类型：
急性过敏反应
通常在食用该类食物后立即或数小时内出现症状，部分情况下可能严重危及生命。这类反应多由 IgE 介导的免疫反应 引起。常见症状包括：荨麻疹、恶心、呕吐、腹泻、流鼻涕、气喘、皮肤过敏等。在某些情况下，患者可能出现多系统同时受累的严重过敏反应，称为过敏性休克（anaphylaxis），其表现包括：皮肤症状、胸闷、呼吸困难以及血压下降等。
在食用该类食物后数周才出现症状
该情况通常由非IgE介导的免疫反应，或部分由IgE参与的混合型反应引起。症状可能在进食相关食物后数周才逐渐出现。常见表现包括：皮肤湿疹（eczema）、腹痛、腹泻、呕吐，或大便带血等。在此类情况下，通过抽血检测食物特异性IgE时，结果可能呈阴性。
隐性食物不耐受
食物不耐受（Food Intolerance）
通常并非由免疫反应引起，而是由于代谢异常，导致机体无法完全消化某些食物；也可能与体内慢性炎症有关，从而影响对该类食物的消化与吸收。
此类情况常见于长期大量、反复摄入同一种食物的人群，或经常食用容易引发炎症的食物，例如高糖、高脂肪或加工食品（processed food）。
其症状多为缓慢出现、缺乏特异性，通常不会在进食后立即发生，且整体程度较轻、不危及生命。常见表现包括：
腹泻、稀便
腹胀、胀气
反复腹痛、胃部不适
肠易激综合征（IBS）样症状
偏头痛（Migraine）
皮肤瘙痒或皮疹
食物过敏的症状观察方法可分为两种情况
慢性反复发作的症状
原因不明的症状，例如：全身瘙痒、皮肤炎症、腹胀、慢性腹泻、频繁呕吐或大便带血。
急性过敏反应
包括：皮肤瘙痒、荨麻疹、面部肿胀、全身水肿、胸闷、呼吸困难、吞咽困难等。
如出现严重症状或多个系统同时受累，应立即前往医院就诊。此类表现通常与机体对该食物产生较高的 IgE 介导免疫反应 有关。
当出现皮肤或消化道症状反复发作，或在进食后出现不适，亦或出现多系统症状但无法明确原因时，建议及时就医咨询医生。
查找病因通常可分为两种方法
1. 皮肤过敏测试（Skin Prick Test, SPT）
该方法可初步判断症状是否由食物过敏引起，但其敏感性和特异性相对较低，更适用于初步筛查。
一般而言：
若检测结果为阳性，真正食物过敏的概率约为 50%，因为未过敏者也可能出现假阳性
若检测结果为阴性，则约有 95% 的可能性可排除食物过敏
因此，皮肤过敏测试更适合用于排除诊断。
此外，进行该项检测前，患者需做好准备：
至少提前 5–7天停用抗组胺药（抗过敏药）
检测结果通常可在 15分钟内得出
3. 血液检测食物特异性 IgG 水平该方法无法明确诊断是否对某种食物过敏，因为在正常未过敏人群中，也可能检测到较高的 IgG 水平。然而，当检测发现对某些食物的 IgG 水平明显升高 时，可作为参考，帮助医生提供饮食调整建议，使饮食方式更加适合个体情况。在发现某种食物的 IgG 数值显著偏高时，通常建议考虑：
减少或暂时避免摄入该类食物
观察症状是否有所改善
在医生指导下逐步调整饮食结构
2. 血液检测特异性 IgE（Specific IgE）
该方法用于检测针对特定食物的 IgE 抗体水平，适用于：
婴幼儿（因皮肤点刺试验可能出现假阴性）
无法停用抗过敏药物的患者
或无法进行皮肤过敏测试的情况
其检测结果与皮肤点刺试验（SPT）相近，适合用于：
初步筛查是否存在食物过敏
以及用于随访评估过敏情况是否改善
该检测结果以明确的数值形式呈现，便于医生评估与追踪变化。一般情况下，检测结果可在 1–2 周内获得。
文章作者：
PROF. ORAPAN POACHANUKOON, M.D.
曼谷BNH医院哮喘与过敏中心
ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์ | Appointment
ศ.ดร.พญ. อรพรรณ โพชนุกูล
ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
ความชำนาญพิเศษ
กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน
ภาษา
ไทย, อังกฤษ
– สาขา กุมารเวชศาสตร์
– สาขา อนุสาขากุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้ และภูมิคุ้มกัน
– อนุมัติบัตรกุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล
– วุฒิบัตรกุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
– ประกาศนียบัตร American Board Certified in Nutritional Wellness
– ปริญญาเอกสาขา Oral Health Science (International Program) คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
– แพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ตำแหน่งทางวิชาชีพ
– นายกสมาคมสภาองค์กรโรคหืดแห่งประเทศไทย(Thailand Asthma Council)
– ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านโรคภูมิแพ้ โรคหืดและระบบหายใจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
– ผู้อำนวยการศูนย์ Lifestyle and wellness medical center รพ. ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
– หัวหน้าหน่วยวิจัยเฉพาะทางสมุนไพรเพื่อรักษาโรคหืดและภูมิแพ้
– รองประธานมูลนิธิโรคหืดแห่งประเทศไทย
ผลงานทางวิชาการ
– ประพันธ์งานวิจัยเกือบ 40 ฉบับ
– เขียนหนังสือเรียน 5 เล่ม รวมหนังสือเรียนนานาชาติ 1 เล่ม
นวัตกรรมและการมีส่วนร่วมในการดูแลโรคหอบหืด
– พัฒนา 3 นวัตกรรมสำคัญเพื่อผู้ป่วยโรคหอบหืด
– จัดตั้งเครือข่ายการดูแลโรคหอบหืด
รางวัลและการยอมรับ
– ได้รับรางวัลนวัตกรรมระดับนานาชาติ 3 รางวัล จากงานเจนีวา เกาหลี ไต้หวัน International Invention Fair
ภารกิจการพูดระหว่างประเทศ
– นำเสนอเป็นวิทยากรระดับนานาชาติในญี่ปุ่น เกาหลี เมียนมาร์ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย
มุ่งเน้นการวิจัย
– มุ่งเน้นไปที่การรักษาโรคภูมิแพ้แบบใหม่เป็นหลัก
การมีส่วนร่วมของการทดลองทางคลินิก
– มีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการทดลองทางคลินิกระยะที่ 2 และ 3 สำหรับยาสมุนไพรที่มุ่งรักษาโรคหอบหืด
ตารางออกตรวจแพทย์
| วัน | เวลา | แผนก |
|---|---|---|
| พฤหัสบดี | 15:00 – 18:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
| เสาร์ | 09:00 – 17:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
บทความที่เกี่ยวข้อง
