Hé lộ sức khỏe đường tiêu hóa qua phân

Quan sát màu sắc và hình dạng của phân là cách đơn giản nhất mà bất kỳ ai cũng có thể thực hiện tại nhà để nhận biết sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe hệ tiêu hóa của mình.

Màu phân

Màu nâu và màu vàng

Màu nâu và màu vàng là dấu hiệu của một “màu phân khỏe mạnh”, chứng tỏ hệ thống tiêu hóa hoạt động bình thường. Phân màu nâu nhạt cho thấy mật gan đã thực hiện tốt chức năng tiêu hóa thức ăn. Trong khi đó, phân màu vàng nhạt, nhờn và có mùi có thể là kết quả của việc dư thừa chất béo trong phân.

Điều này là do mật gan có vấn đề hoặc do những bất thường ảnh hưởng đến hệ thống tiêu hóa hoặc các vấn đề hấp thụ chất dinh dưỡng trong ruột kết. Do đó, nếu bạn bài tiết phân nhạt và nhờn trong nhiều ngày liên tiếp, cần tới tư vấn ngay với bác sĩ.

Màu xanh

Phân màu xanh có thể là do bạn ăn quá nhiều rau xanh. Tuy nhiên, nếu phân cũng bị chảy nước, điều này là dấu hiệu ban đầu của việc bị tiêu chảy hoặc do ảnh hưởng của một số loại thuốc đã uống.

Màu đen

Phân màu đen có thể cảnh báo về việc đường tiêu hóa trên bị chảy máu, đặc biệt là nếu phân có màu giống như nhựa đường. Trong những trường hợp như vậy, bệnh nhân cần ngay lập tức tới thăm khám y tế và tầm soát sức khỏe đường tiêu hóa.

Nếu một người bài tiết phân đen sẫm thường xuyên mà không được điều trị, cuối cùng có thể dẫn đến sự khởi phát của ung thư đường ruột.

Tuy nhiên, một số trường hợp phân đen sẫm là do chế độ ăn uống hoặc do thuốc. Ví dụ, ăn gan, tiết, xôi gạo lức hoặc dâu tằm đều có thể dẫn đến màu phân sẫm hoặc có thể là do uống thuốc bổ sung sắt hay một số loại thuốc dùng để điều trị tiêu chảy.

Màu đỏ

Phân màu đỏ thường là kết quả của chế độ ăn uống của chúng ta, chẳng hạn như ăn củ dền, Atiso đỏ (roselle), đu đủ, dưa hấu hoặc hấp thụ một lượng lớn đồ uống màu đỏ. Tuy nhiên, nếu phân đỏ chứa máu, nhiều khả năng bệnh trĩ là nguyên nhân chính. Phân đỏ cũng báo hiệu về việc đường tiêu hóa dưới bị chảy máu, bị viêm ở thành đại tràng hoặc thậm chí là sự hiện diện của một khối u.

Màu xám

Phân màu xám, đặc biệt là màu xám đen, có thể xảy ra khi đường tiêu hóa trên bị chảy máu. Mặt khác, nó cũng có thể là kết quả của việc hấp thụ các thực phẩm chức năng chứa chất sắt như trong trường hợp phân màu đen sẫm. Nếu phân có màu xám tro, có khả năng xảy ra các rối loạn liên quan đến gan hoặc tuyến tụy.

Trường hợp phân màu xám nhạt, gần như màu trắng, là biểu thị của một trong những vấn đề sức khỏe sau: tắc nghẽn túi mật dẫn đến thiếu mật, các vấn đề liên quan đến tuyến tụy hoặc tác dụng phụ do sử dụng quá mức một số loại thuốc.

 

Hình dạng phân

Phân nhỏ, cứng có hình dạng tương tự như đạn hoặc phân thỏ thường biểu hiện táo bón. Phân bị khô khiến nó khó đào thải ra ngoài và có thể đã bị mắc kẹt trong ruột một thời gian dài. Chế độ dinh dưỡng ít chất xơ hoặc không uống đủ nước là nguyên nhân của tình trạng này. Nếu không được điều trị, táo bón có khả năng trở thành bệnh mãn tính, và cuối cùng dẫn đến ung thư đại tràng.

Nhiều mẩu phân nhỏ, hình giống viên đạn là một triệu chứng táo bón khác. Những người gặp phải tình trạng như vậy nên tăng cường hấp thụ chất xơ, uống nhiều nước và tập thể dục thường xuyên để cơ thể được vận động hoặc thỉnh thoảng tham gia các hoạt động vui chơi nhằm giảm mức độ căng thẳng. Những biện pháp này giúp cho phân không bị mắc kẹt trong ruột.

Phân dài giống như xúc xích, thô cứng nhưng vẫn có thể dễ dàng đào thải xuống dưới vẫn được xếp vào một trong những loại phân khỏe mạnh. Tuy nhiên, nó chỉ ra rằng việc cơ thể đang bị thiếu nước và cần được bổ sung chất lỏng nhiều hơn.

Phân dài và mịn, có hình dạng tương tự như một quả chuối, không quá cứng cũng không quá mềm là loại phân báo hiệu tình trạng sức khỏe đường ruột tốt nhất.

Phân bị vỡ thành nhiều mảnh nhỏ vẫn là một dấu hiệu của sức khỏe tốt. Mặc dù vậy, người bệnh có khả năng bị thiếu khoáng chất hoặc chất xơ. Điều này có thể là do giảm cân đột ngột hoặc đang ăn kiêng.

Phân nửa rắn nửa lỏng: là loại phân mềm, dễ đào thải. Đây là dấu hiệu của việc tiêu chảy hoặc mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Việc đi ngoài phân lỏng thường xuyên có thể dẫn đến tình trạng mất nước hoặc thiếu hụt chất dinh dưỡng. Duy trì một chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh, bao gồm năm nhóm thực phẩm chính một cách chừng mực có thể giúp khắc phục sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Ngoài ra, việc hấp thụ sữa chua cũng được khuyến khích.

Phân lỏng là một dấu hiệu của tiêu chảy hoặc cũng có thể do đường ruột bị nhiễm trùng. Trong trường hợp này, bệnh nhân cần bổ sung chất điện giải và uống nước thường xuyên. Nếu các triệu chứng kéo dài hơn một tuần, bệnh nhân cần thăm khám y tế kịp thời.