“วันอัลไซเมอร์โลก”

ก้าวทันนวัตกรรมสุขภาพสมอง

จากการป้องกันเชิงรุกสู่การรักษามุ่งเป้า ณ โรงพยาบาล BNH

ย้อนกลับไปในปี ค.ศ. 1994 สมาพันธ์โรคอัลไซเมอร์นานาชาติ (ADI) ร่วมกับองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้กำหนดให้วันที่ 21 กันยายนของทุกปีเป็น “วันอัลไซเมอร์โลก” (World Alzheimer’s Day) และได้ขยายผลสู่การรณรงค์ตลอดทั้งเดือนกันยายนตั้งแต่ปี ค.ศ. 2012 เป็นต้นมา เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องและลดอคติทางสังคมต่อภาวะสมองเสื่อม

วิวัฒนาการธีมการรณรงค์ระดับโลก: จากความเข้าใจสู่การคัดกรองเร็วยิ่งขึ้น

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ทิศทางการรณรงค์ระดับสากลได้เปลี่ยนผ่านจากการสร้างความตระหนักรู้พื้นฐาน ไปสู่การเน้นย้ำการวินิจฉัยและวางแผนดูแลตั้งแต่ระยะก่อนแสดงอาการ:

ปี 2022 (“Know Dementia, Know Alzheimer’s”): เน้นย้ำระบบการดูแลและสนับสนุนหลังได้รับการวินิจฉัย (Post-diagnostic support)
ปี 2023 (“Never Too Early, Never Too Late”): มุ่งเน้นการคัดกรองความเสี่ยงและการป้องกันเชิงรุกในทุกช่วงวัย
ปี 2024 (“Time to Act on Dementia, Time to Act on Alzheimer’s”): รณรงค์ลดอคติและการตีตราในสังคมเพื่อเปิดทางให้ผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาได้เร็วขึ้น
ปี 2025 (“Ask About Dementia, Ask About Alzheimer’s”): ส่งเสริมบทสนทนาเชิงรุกในสังคม ร่วมกับการนำวิทยาศาสตร์การฟื้นฟูสมรรถภาพมาใช้เพิ่มคุณภาพชีวิต
ปี 2026 (“The Earlier You Know, The More You Can Do: A Dementia Diagnosis Matters”): ชูความสำคัญของการวินิจฉัยโรคตั้งแต่ระยะเริ่มแรก เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ป่วยวางแผนชีวิตและเข้าถึงทางเลือกการรักษาได้มากที่สุด

สถานการณ์และตัวเลขสถิติ ภาวะสมองเสื่อม (Dementia) ในประเทศไทย

ปัจจุบันทั่วโลกมีผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมมากกว่า 55 ล้านคน และมีผู้ป่วยรายใหม่เกิดขึ้นในทุกๆ 3 วินาที สำหรับประเทศไทย เมื่อก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มตัว ประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปมีความเสี่ยงเผชิญภาวะสมองเสื่อมประมาณ ร้อยละ 6 ถึง 8.2 ซึ่งคาดการณ์ว่ามีผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมในไทยสูงถึง 680,000 ถึง 900,000 คน

นอกจากนี้ ภาระค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาผู้ป่วยสมองเสื่อมในประเทศไทยยังมีมูลค่าเฉลี่ยสูงถึง 394,327 ถึง 1,039,634 บาทต่อคนต่อปี การตรวจคัดกรองและประเมินความเสี่ยงตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายและชะลอการเสื่อมถอยของสมองได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ป้องกันสมองเสื่อมเชิงรุก: โมเดลจัดการปัจจัยเสี่ยง 14 ประการ (Lancet Commission)

รายงานฉบับอัปเดตจากคณะกรรมาธิการเดอะแลนเซ็ต (Lancet Commission) ระบุว่ามีปัจจัยเสี่ยงที่ปรับเปลี่ยนได้เพิ่มขึ้นเป็น 14 ประการ โดยเพิ่ม การสูญเสียการมองเห็นที่ไม่ได้รับการรักษา และ ระดับไขมัน LDL คอเลสเตอรอลสูง ในวัยกลางคน ส่งผลให้สัดส่วนของภาวะสมองเสื่อมที่สามารถป้องกันหรือชะลอการเกิดได้เพิ่มขึ้นเป็น 45% ทั่วโลก

นอกจากนี้ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตาม FINGER Model ผ่าน 5 มิติพร้อมกัน

การรับประทานอาหารเพื่อสุขภาพ
การออกกำลังกาย
การฝึกสมอง
การมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม
การควบคุมปัจจัยเสี่ยงหลอดเลือด

ช่วยปกป้องการเสื่อมถอยของสมองได้ดีกว่ากลุ่มควบคุมถึง 25% และลดโอกาสเกิดภาวะสมองเสื่อมลงได้ 30%

ความก้าวหน้าทางการแพทย์: ยากลุ่มมุ่งเป้า (Targeted Therapy) ชะลอความเสื่อมของสมอง

ระบบการรักษาโรคอัลไซเมอร์ในประเทศไทยได้ก้าวสู่ยุคใหม่ด้วยการขึ้นทะเบียนตำรับยา เลเคมบี (LEQEMBI) หรือ Lecanemab โดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประเทศไทย เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2568 (เลขทะเบียน 1C 13/68 (NBC)) จัดเป็นยากลุ่มควบคุมพิเศษ (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ บทความ Lecanemab ยารักษาอัลไซเมอร์ตัวใหม่ มุ่งเป้าชะลอสมองเสื่อม)

กลไกการออกฤทธิ์: Lecanemab เป็นแอนติบอดีเชิงเดี่ยวที่เข้าไปจับและกำจัดโปรตีนพิษ Beta Amyloid (Protofibrils) ในสมองโดยตรง ช่วยชะลอการถดถอยของความทรงจำและทักษะการใช้ชีวิตประจำวันได้ 27% ในช่วง 18 เดือน
ผู้ที่เหมาะสมกับการรักษา: เหมาะสำหรับผู้ป่วยระยะเริ่มต้น (Mild Cognitive Impairment – MCI หรือ Early Alzheimer’s) ที่ได้รับการยืนยันการสะสมของ Beta Amyloid ในสมอง และต้องผ่านการตรวจรหัสพันธุกรรม (APOE ε4) ควบคู่กับการทำ MRI เพื่อติดตามความปลอดภัยและเฝ้าระวังภาวะสมองบวมหรือจุดเลือดออกเล็กๆ (ARIA) ตามมาตรฐานสากล
ยามุ่งเป้าทางเลือกอื่น: เช่น Donanemab (Kisunla) ซึ่งมุ่งทำลายแผ่นพลาค N3pG และมีจุดเด่นคือสามารถพิจารณาหยุดการรักษาได้เมื่อภาพถ่ายรังสีวินิจฉัยยืนยันว่าคราบพลาคถูกกำจัดหมดแล้ว

ยกระดับการดูแลสุขภาพสมอง ณ ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาล BNH

ศูนย์สมองและระบบประสาท (BNH Neuroscience Centre) พร้อมให้บริการดูแลภาวะสมองเสื่อมอย่างครบวงจรโดยทีมแพทย์เฉพาะทางประสาทวิทยาแบบสหวิชาชีพ:

การคัดกรองความเสี่ยงแม่นยำ (Precision Screening): บริการตรวจคัดกรองระดับโปรตีนในเลือด (pTau217), การตรวจรหัสพันธุกรรม ApoE ε4 Genotyping และการทำ MRI สมองเชิงลึก เพื่อประเมินความเสี่ยงลึกถึงระดับชีวโมเลกุล
โปรโตคอลความปลอดภัยมาตรฐานสากล: บริหารจัดการการให้ยาควบคุมพิเศษ Lecanemab ร่วมกับการเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน ARIA ด้วย MRI ตามกำหนดเวลาที่รัดกุม
โปรแกรมการดูแลเฉพาะบุคคล: ให้คำปรึกษาแพ็กเกจตรวจประเมินความเสี่ยงสมองเสื่อม เช่น Brain Vitality และ Advanced Alzheimer’s Screening เพื่อวางแผนป้องกันและดูแลสมองอย่างตรงจุด

💡 ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินความเสี่ยงหรือรับคำปรึกษาเกี่ยวกับการรักษาโรคอัลไซเมอร์ระยะเริ่มต้นได้ที่ ศูนย์สมองและระบบประสาท (BNH Neuroscience Centre) โรงพยาบาล BNH

Reference

องค์กรสากลและแคมเปญวันอัลไซเมอร์โลก (World Alzheimer’s Campaigns & ADI)

รายงานวิจัยปัจจัยเสี่ยงและการป้องกันสมองเสื่อม (Lancet Commission 2024 & Risk Factors)

เพื่อประเมินอาการและให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการรักษาโรคอัลไซเมอร์ระยะเริ่มต้นด้วยยานวัตกรรมใหม่ (Lecanemab)

ลงทะเบียนนัดหมายเข้าพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โรงพยาบาล BNH

Click Here

แพ็กเกจประเมินประสิทธิภาพการทำงานของสมอง Integrated Cognitive Screening Package

สัญญาณเตือนอัลไซเมอร์อาจเริ่มต้นจากอาการหลงลืมที่คุณมองข้าม ประเมินการทำงานของสมองเบื้องต้น เพื่อความอุ่นใจของคุณและคนที่คุณรัก

>> ดูแพ็กเกจทดสอบการทำงานของสมอง <<

แพ็คเกจการตรวจสุขภาพสมองเชิงลึก Brain Vitality

การรักษาอัลไซเมอร์ที่แม่นยำ ต้องเริ่มจากการเห็นภาพที่ชัดเจน คัดกรองความเสี่ยงเชิงลึกผ่านผลเลือดและ MRI เพื่อให้แพทย์เฉพาะทางวางแผนการชะลอความเสื่อมได้ตรงจุด

>> ดูแพ็กเกจตรวจสมองเชิงลึกด้วย MRI <<

แพ็กเกจประเมินความเสี่ยงโรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อม Advanced Alzheimer’s Screening

เตรียมความพร้อมก่อนพิจารณาการรักษาด้วยยา Lecanemab ด้วยการตรวจ Biomarker ขั้นสูง ยืนยันความเสี่ยงระดับโปรตีนได้แม่นยำ แม้ในระยะที่ยังไม่แสดงอาการ

>> ดูแพ็กเกจคัดกรองอัลไซเมอร์ขั้นสูง <<