เครื่องนำวิถีการผ่าตัดกระดูกสันหลังด้วยระบบหุ่นยนต์ (Robotic Spine Surgery)

การผ่าตัดหลังอาจเป็นเรื่องที่น่ากลัวของใครหลายๆคน ที่กังวลว่าผ่าแล้วจะหายไหม กลับไปเดินได้หรือไม่ กลัวความผิดพลาดระหว่างผ่าตัด หรือต้องพักฟื้นนาน ซึ่งเป็นความกังวลที่เจอได้บ่อยๆ ด้วยเทคโนโลยีการผ่าตัดด้วยระบบหุ่นยนต์ ช่วยให้การผ่าตัดหลังไม่ใช่เรื่องที่น่ากังวลอีกต่อไป

ปัจจุบันเทคโนโลยีการผ่าตัดกระดูกสันหลังด้วยระบบหุ่นยนต์ได้รับการยอมรับจากประเทศต่างๆทั่วโลก เครื่องนำวิถีการผ่าตัดด้วยระบบหุ่นยนต์ ถูกคิดค้นและผลิตโดยบริษัท ผู้คิดค้นและเป็นผู้นำระบบนำวิถีการผ่าตัด (Guidance System) ที่ได้รับการยอมรับจากหลากหลายประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะประเทศสหรัฐอเมริกา รวมไปถึงประเทศในทวีปยุโรปและเอเชีย โดยมีผลงานวิจัยรับรองจากทั่วโลกมากกว่า 23,000 เคส ใช้รักษาอาการโรคทางกระดูกสันหลังได้อย่างถูกต้องและแม่นยำ

จุดเด่นของเครื่องนำวิถีผ่าตัดด้วยระบบหุ่นยนต์ (Guidance System) ดังนี้

  • นวัตกรรมใหม่: ช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถผ่าตัดกระดูกสันหลังจากด้านข้าง (Lateral) ในท่านอนตะแคง และจากทางด้านหลัง (Posterior) ในท่านอนคว่ำได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
  • มีความแม่นยำสูง: โปรแกรมพิเศษช่วยในการวางแผนและนำวิถีการผ่าตัด (Guidance System) อย่างละเอียดเป็นรายบุคคล จึงทำให้การผ่าตัดมีความแม่นยำมากยิ่งขึ้น โดยผลวิจัยล่าสุดระบุถึงความแม่นยำในอัตราสูงถึงร้อยละ 8 แตกต่างจากหุ่นยนต์ผ่าตัดอื่นๆ ที่ใช้ในการตรวจสอบความผิดพลาด (Navigation System Procedure) เท่านั้น
  • ลดการใช้รังสี: คนไข้มีความปลอดภัยมากขึ้น เนื่องจากไม่ต้องใช้รังสีระหว่างการผ่าตัดมากเหมือนวิธีอื่น โดยลดการใช้รังสีลงถึงร้อยละ 56 ทำให้แพทย์และผู้ช่วยในห้องผ่าตัดลดการโดนรังสีเช่นกัน
  • ความเสี่ยงระหว่างการผ่าตัดลดลง: ผลวิจัยระบุถึงผลลัพธ์ที่น่าพอใจอย่างยิ่ง เนื่องจากสามารถลดการสูญเสียเลือด และลดความเสี่ยงจากการดมยาสลบเป็นระยะเวลานานในระหว่างการผ่าตัด
  • ฟื้นตัวเร็ว: คนไข้ที่ได้รับการผ่าตัดสามารถกลับไปดำเนินกิจวัตรประจำวันได้อย่างรวดเร็ว เนื่องจากบาดแผลมีขนาดเล็ก เจ็บปวดน้อยกว่า ความเสี่ยงที่จะเกิดอาการแทรกซ้อนจากการติดเชื้อก็น้อยกว่าการผ่าตัดแบบปกติ
  • ต่อยอดเทคนิคใหม่ PROlat: PROlat เทคนิคการผ่าตัดใหม่ล่าสุดซึ่งได้รับการยอมรับจากทั่วโลก โดยใช้ควบคู่กับเครื่องนำวิถีการผ่าตัดด้วยระบบหุ่นยนต์ Renaissance System ในการผ่าตัดกระดูกสันหลังเพื่อใส่สกรูจากด้านข้าง (Lateral Decubitus Position) โดยไม่ต้องพลิกตัวคนไข้ ทำให้สามารถลดระยะเวลาในการผ่าตัดได้ถึง 60 นาที รวมถึงลดความเสี่ยงจากการผ่าตัด และความเสี่ยงจากการดมยาสลบเป็นระยะเวลานานได้

ขั้นตอนการผ่าตัดร่วมกับหุ่นยนต์

การนำหุ่นยนต์นำวิถีการผ่าตัด (Guidance System) มาใช้ในการผ่าตัดกระดูกสันหลัง สามารถช่วยให้การผ่าตัดต่างๆมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เช่น ผ่าตัดชนิดแผลเล็กเจ็บน้อย (MIS), การผ่าตัดแก้ไขกระดูกสันหลังผิดรูปที่ซับซ้อน และ การเสริมกระดูกสันหลังผ่านการฉีดซีเมนต์

ขั้นตอนที่ 1: วางแผน (Plan)

ก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการถ่ายภาพกระดูกสันหลังด้วยเครื่องเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT-scan) ตาม Protocal ของหุ่นยนต์ แล้วนำภาพที่ได้ไปวางแผนสำหรับการผ่าตัดในเครื่องคอมพิวเตอร์ของศัลยแพทย์ที่มีโปรแกรมรองรับ โดยการวางแผนจะเป็นการหาตำแหน่ง ทิศทาง องศา และขนาดของสกรู ที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุดสำหรับการฝังสกรูไปยังกระดูกสันหลังของผู้ป่วย

ขั้นตอนที่ 2: ติดตั้งอุปกรณ์ (Mount)

เป็นขั้นตอนที่ผู้ป่วยเข้ามาในห้องผ่าตัดแล้ว แพทย์จะยึด platform ที่ตัวคนไข้ในตำแหน่งที่จะทำการผ่าตัด โดยการติด platform ลงบนหลังของผู้ป่วยนั้นจะมีทั้งสิ้น 4 รูปแบบ ขึ้นอยู่กับรอยโรคของผู้ป่วยและการตัดสินใจของศัลยแพทย์ เพื่อความแม่นยำสูงสุดตลอดขั้นตอนของการผ่าตัด

ขั้นตอนที่ 3: ระบุตำแหน่งผ่าตัดจากภาพ 3 มิติ (3D Sync)

เป็นการสร้างภาพเสมือนจริงให้กับหุ่นยนต์ โดยอาศัย C-ARM ในการถ่ายภาพกระดูกสันหลังในห้องผ่าตัด ทั้งในด้าน AP และ Oblique เทียบกับภาพจากเครื่องเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT-scan) ก่อนการผ่าตัด หลังจากนั้นศัลยแพทย์ต้องทำการระบุตำแหน่งของกระดูกสันหลังให้หุ่นยนต์ทราบ รูปภาพกระดูกสันหลังที่ได้จากก่อนและระหว่างการผ่าตัด จะทำให้หุ่นยนต์เข้าใจและรู้ตำแหน่งกระดูกสันหลังของผู้ป่วยได้อย่างถูกต้องและแม่นยำ

ขั้นตอนที่ 4: ทำการผ่าตัด (Operate)

หุ่นยนต์จะทำการหาตำแหน่ง ทิศทางและองศาในการใส่สกรูตามที่ได้วางแผนไว้อย่างแม่นยำ ศัลยแพทย์มีหน้าที่ใช้เครื่องมือให้ถูกต้องตามที่หุ่นยนต์ได้ระบุไว้ในแต่ละตำแหน่งของการใส่สกรูที่กระดูกสันหลัง

ผลดีต่อคนไข้

การรักษากระดูกสันหลังด้วยการผ่าตัดต้องมีการวางแผนอย่างระมัดระวังและละเอียดรอบคอบตามแต่ลักษณะทางกายภาพของคนไข้แต่ละราย การวางแผนด้วยภาพ 3 มิติ ทำให้แพทย์สามารถวางแผนการผ่าตัดได้อย่างถูกต้อง ครบถ้วน แม่นยำก่อนการผ่าตัด

ระหว่างการผ่าตัด แพทย์สามารถใช้เครื่องนำวิถีกำหนดจุดที่จะทำการผ่าตัดไปพร้อมกัน เพื่อผลลัพธ์ที่ถูกต้องและแม่นยำสูงสุด

จากงานวิจัยพบว่าการผ่าตัดแผลเล็กด้วยเทคโนโลยีหุ่นยนต์ มีส่วนช่วยให้คนไข้

  • ฟื้นตัวเร็ว กลับบ้านไว ไม่ต้องนอนนาน
  • เจ็บน้อย
  • ความเสี่ยงการเกิดภาวะแทรกซ้อนน้อยลง
  • ได้รับการรักษาอย่างตรงจุดและแม่นยำ

การผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์รักษาโรคอะไรได้บ้าง:

  • กระดูกสันหลังคด (Scoliosis)
  • กระดูกสันหลังเสื่อม (Degenerative Disc Disease)
  • หมอนรองกระดูกยื่น (Herniated Disc)
  • สันหลังโก่งงอ หรือหลังค่อม (Kyphosis)
  • กระดูกสันหลังเคลื่อน (Spondylolisthesis)

เพิ่มเติม

PROlat

PROlat คือ Application ที่สามารถฝังสกรูไปยังกระดูกสันหลังของผู้ป่วยในท่านอนตะแคง ลดระยะเวลาในการผ่าตัดถึง 45-60 นาที รวมถึงลดการสูญเสียเลือดระหว่างการผ่าตัด ลดเวลาในการดมยาสลบ (Skip the Flip)

เพราะโดยปกติแล้วการฝังสกรูไปยังกระดูกสันหลังของผู้ป่วยจะทำในท่านอนคว่ำ (Posterior) และหากในกรณีที่ผู้ป่วยทำ XLIF (Lateral Lumbar Interbody Fusion) คือการใส่หมอนรองระดูกสันหลังเทียมในท่านอนตะแคง  เมื่อเสร็จแล้วจะต้องทำการพลิกตัวผู้ป่วยไปยังท่านอนคว่ำเพื่อจะใส่สกรู ซึ่งต้องใช้เวลาในการพลิกตัวผู้ป่วย จัดท่าและการทำความสะอาดบริเวณแผลผ่าตัดใหม่ ประมาณ 45-60  นาที