วัคซีนเด็ก
วัคซีนเด็ก มีอะไรบ้าง และต้องฉีดตอนไหน ?
ตามแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข 2564 ได้ กำหนดการให้วัคซีนวัคซีนพื้นฐานตามตารางวัคซีน 2565 ตั้งแต่เด็กแรกเกิด ไปจนถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 หรืออายุประมาณ 12 ปี เพื่อเป็นการเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และป้องกันโรคร้ายแรงต่างๆที่อาจเกิดขึ้นกับเด็กได้
ช่วงอายุ |
วัคซีนหลักที่ควรได้รับ |
วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
แรกเกิด |
1.วัคซีนบีซีจี (BCG) ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น 1. BCG : เป็นฝีในชั้นใต้ผิวหนัง ต่อมน้ำเหลืองโตเฉพาะที่ |
ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
วัคซีนครั้งถัดไป |
วัคซีนหลักที่ควรได้รับ |
วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 เดือน |
1. วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี (HEPBV2) ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น 1. Hepatitis B : ไข้ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย |
ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
|
ช่วงอายุ |
วัคซีนหลักที่ควรได้รับ |
วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
|
1 เดือน |
1. วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี (HEPBV2) ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น 1.Hepatitis B : ไข้ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย |
ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
|
วัคซีนครั้งถัดไป |
วัคซีนหลักที่ควรได้รับ |
วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
|
2 เดือน |
1. วัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อฮิบ (DTP1-HIB1) 2. โปลิโอชนิดฉีด (IPV1) 3. วัคซีนป้องกันโรคอุจาระร่วง โรต้า (Rota virus) ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น 1. DTP-HIB : ไข้ ร้องกวน บางรายอาจมีอาการปวด บวม แดงร้อนบริเวณที่ฉีด 2. IPV : ผลข้างเคียง อาจเกิดภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาตคล้ายโรคโปลิโอได้ (พบ 1.4-3.4 ต่อล้านโด๊ส) 3. Rota virus : งอแง ไข้ เบื่ออาหาร อาเจียน |
1. วัคซีนไอพีดี (IPD) ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น 1. IPD: ไม่พบอาการข้างเคียง |
| ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
|
1. วัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อฮิบ (DTP1-HIB1)
|
|
| วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
| 4 เดือน | 1. วัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อฮิบ (DTP2-HIB2)
2. โปลิโอชนิดฉีด (IPV2)
3. วัคซีนป้องกันโรคอุจาระร่วง โรต้า (Rota virus)
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
|
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
4 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
6 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
6 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
7 – 8 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
7 – 8 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
9 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
| ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
|
|
ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
| วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
| 1 ปี |
|
ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 ปี |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 ปี 3 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 ปี 3 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 ปี 4 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 ปี 4 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 ปี 6 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
1 ปี 6 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
2 ปี 4 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
2 ปี 4 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
2 ปี 6 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
2 ปี 6 เดือน |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
3 ปี – 3 ปี 4 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
3 ปี – 3 ปี 4 เดือน | ไม่มีวัคซีนหลักในช่วงอายุนี้ |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
|
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
4 ปี |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
| ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
| 4 ปี |
|
ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
| วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
| 4 – 6 ปี |
|
ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
4-6 ปี |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
11 ปี |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
11 ปี |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
วัคซีนครั้งถัดไป | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
12 ปี |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ช่วงอายุ | วัคซีนหลักที่ควรได้รับ | วัคซีนทางเลือกที่แนะนำ |
12 ปี |
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
| ไม่มีวัคซีนทางเลือกในช่วงอายุนี้ |
ลงทะเบียนเพื่อรับสิทธิ์
1.วัคซีนบีซีจี สามารถป้องกันวัณโรคปอดได้หรือไม่ วัคซีนบีซีจี (BCG) เป็นวัคซีนเชื้อเป็นที่ทำให้อ่อนกำลังลง
ผลิตจากเชื้อ Mycobacterium bovis ฉีดให้เด็กแรกเกิดโดยฉีดเข้าชั้นใต้ผิวหนัง มักฉีดที่หัวไหล่ของเด็ก
จุดประสงค์เพื่อป้องกันวัณโรคชนิดแพร่กระจาย และวัณโรคเยื่อหุ้มสมองในเด็กเล็ก แต่ไม่สามารถป้องกันวัณโรคปอดได้อย่างสมบูรณ์
2.ควรตรวจภูมิคุ้มกันหลังฉีดวัคซีนตับอักเสบบีหรือไม่ แนะนำในกลุ่มไหน ในเด็กที่เกิดจากแม่ที่เป็นพาหะไวรัสตับอักเสบบี
หลังจากได้รับวัคซีนครบแล้ว แนะนำให้ตรวจภูมิคุ้มกันต่อตับอักเสบบี ที่อายุประมาณ 9-12 เดือน
เพื่อยืนยันว่ามีภูมิคุ้มกันต่อไวรัสตับอักเสบบีจริง และยืนยันว่าไม่ติดไวรัสชนิดนี้ด้วย
4.ทำไมต้องฉีดวัคซีนโปลิโอตอนอายุ 4 เดือนร่วมกับหยอดโปลิโอด้วย
ปัจจุบันวัคซีนโปลิโอชนิดกิน (OPV) มีส่วนประกอบเป็นเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ 1 และ 3 เท่านั้น ไม่มีเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ที่ 2
เนื่องจากไม่พบการระบาดของสายพันธุ์นี้ และคาดว่ากำจัดได้หมดแล้ว อย่างไรก็ตามเพื่อป้องกันการระบาดใหม่ที่อาจพบได้จากเชื้อในธรรมชาติ
จึงต้องรับวัคซีนโปลิโอชนิดฉีด (IPV) ที่มีทั้ง 3 สายพันธุ์ ซึ่งพบว่า เมื่อให้ IPV 1 เข็ม ที่อายุตั้งแต่ 4 เดือนขึ้นไป
สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันของร่างกายได้ดี จึงแนะนำให้เด็กอายุ 4 เดือน ที่รับวัคซีน OPV ต้องรับวัคซีน IPV ด้วย
5.วัคซีนหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน (MMR) ควรเริ่มให้อายุเท่าไหร่ กี่เข็ม
ปัจจุบันแนะนำให้เริ่มให้ MMR เข็มแรกที่อายุ 9 เดือน-1 ปี การที่รับวัคซีนก่อนหน้าเร็วเกินไป วัคซีนจะไม่สามารถกระตุ้นร่างกายให้สร้างภูมิคุ้มกัน
เนื่องจากยังมีภูมิคุ้มกันแม่ที่ยังหลงเหลืออยู่ ขัดขวางการสร้างภูมิในตัวของเด็ก เข็มที่สองให้เมื่ออายุ 2 ปี 6 เดือน
6.วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอีชนิดเชื้อเป็น ต่างจากชนิดเดิมอย่างไร
วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอีปัจจุบัน ผลิตจากไวรัสที่อ่อนกำลังลง นำมาทดแทนวัคซีนเดิมที่ผลิตมาจากเชื้อตาย วัคซีนชนิดเชื้อเป็นที่อ่อนกำลังต้องฉีด 2 เข็ม มีความปลอดภัยสูง
ผลข้างเคียงน้อยกว่า เมื่อเทียบกับวัคซีนเชื้อตายที่ต้องฉีด 3 เข็ม และอาจพบผลข้างเคียง เช่น ปวด บวม แดง ร้อน ไข้ ปวดศีรษะ ลมพิษ หรือภาวะสมองอักเสบเฉียบพลันได้
อย่างไรก็ตามวัคซีนไข้สมองอักเสบเจอีชนิดเชื้อเป็นนี้ห้ามใช้ในผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
7.วัคซีนเอชพีวี สามารถให้ในเด็กชายได้หรือไม่
สามารถให้ได้ วัคซีนนี้สามารถป้องกันการเกิดมะเร็งที่ทวารหนักได้ แต่ปัจจุบันวัคซีนนี้ยังไม่ได้บรรจุเป็นวัคซีนพื้นฐานสำหรับเด็กชายไทย
วัคซีนเอชพีวีชนิด 4 สายพันธุ์มีประโยชน์ในการป้องกันโรคหูดหงอนไก่ที่อวัยวะเพศและทวารหนักได้ด้วย
8.ถ้าได้รับวัคซีนไม่ครบ จำเป็นต้องเริ่มฉีดใหม่หมดหรือไม่ ไม่ต้องเริ่มนับใหม่ ให้ฉีดต่อจนครบ