อายุรแพทย์โรคต่อมไร้ท่อที่เคยป่วยและเข้าใจคนป่วย
– นพ. กฤติน อู่สิริมณีชัย –
นพ. กฤติน อู่สิริมณีชัย มีโรคประจำตัวที่เป็นปัญหาชีวิตมาจนถึงปัจจุบัน แต่นั่นกลับเป็นสิ่งที่ทำให้อายุรแพทย์โรคต่อมไร้ท่อและเมแทบอลิซึม ประจำศูนย์หัวใจ ไต เมตาบอลิซึม โรงพยาบาล BNH ท่านนี้ เป็นหมอที่เข้าใจคนป่วยได้เป็นอย่างดี สารพัด Gadget ที่เขาชื่นชอบยังเป็นตัวช่วยชั้นดีที่เชื่อมสัมพันธ์ระหว่างเขาและคนไข้ และนี่คือเรื่องราวของหมอกฤติน
หมอ Last Minute
กฤตินเป็นเด็กเรียนดีมาแต่ไหนแต่ไร ชีวิตวัยเด็กของเขาไม่มีอะไรมากนอกจากการเรียน เรียน และเรียน เขาเรียนดีจนสอบได้ทุน ก.พ. และเตรียมเอกสารจัดกระเป๋าเตรียมบินไปเรียนด้านพันธุโภชนาการ ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา แล้ว แต่แล้วคุณปู่ที่เคารพรักก็ป่วยกะทันหันด้วยโรคไต
“ผมก็เลยตัดสินใจนาทีสุดท้ายเลยว่าไม่ไปแล้ว มาเรียนหมอดีกว่า”
เพราะเป็นการตัดสินใจที่กะทันหัน กฤตินไม่แน่ใจด้วยซ้ำว่าตัวเองชอบไหม หรือว่าจะเรียนไหวหรือเปล่า แต่เขาก็สอบเข้าได้ที่คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และความที่เป็นเด็กเรียนมาตลอดก็ทำให้เขาทำคะแนนได้ดี จนเรียนจบได้เกียรตินิยมอันดับหนึ่งเหรียญทอง
หมอกฤตินได้ไปใช้ทุนที่โรงพยาบาลในอำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต เดิมทีเขาคิดว่าคงได้ไปใช้ชีวิตสนุกสนานใกล้ทะเล ออกไปดำน้ำดูปะการังโต้คลื่น แต่เอาเข้าจริงเขากลับต้องทำงานตลอดเวลา และทำได้เพียงนั่งดูซีรีส์ในเวลาว่าง
“ตอนนั้นผมติดซีรีส์เรื่อง House M.D. ทำให้อยากเป็นอย่างอายุรแพทย์ในเรื่อง”
เขาก็เลยเลือกเรียนอายุรกรรมตามตัวเอกในซีรีส์ ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
เมื่อได้มาเรียนอายุรกรรมจริง ๆ เขาก็มีความสนใจในสาขาต่อยอดอีกหลายด้าน แต่แล้วก็คิดได้ว่าชอบการดูแลคนไข้ที่ทำได้กว้างแต่ละเอียด และดูแลได้ครบจบที่ตัวเขา สาขาต่อมไร้ท่อจึงตอบโจทย์ที่สุด
หมอกฤตินทำงานที่โรงพยาบาลจุฬาฯ ต่ออีก 1 ปีหลังเรียนจบ แล้วจึงย้ายมาทำงานที่โรงพยาบาล BNH
“แนวทางการดูแลคนไข้ที่นี่เหมาะกับผม เพราะผมชอบดูให้ละเอียด ดูให้ครบ ให้เวลาเขาเยอะ ๆ เพราะมันอาจมีหลายจุดที่ต้องอธิบายให้เข้าใจ อีกอย่างคือผมชอบการดูแลป้องกัน ถ้าวินิจฉัยโรคที่มันเป็นไปเยอะแล้ว ผมว่าใครก็วินิจฉัยได้ และผลการรักษาอาจจะไม่ได้ดีเท่ากับการดูแลตั้งแต่แรก นี่เป็นจุดที่ผมสนใจ”
การดูแลคนไข้ของหมอกฤติน สอดคล้องกับนโยบายของโรงพยาบาล BNH เรื่อง Complete Care การดูแลแบบองค์รวมที่ครบถ้วนรอบด้าน แพทย์จะคอยสังเกตอาการผิดปกติในคนไข้แม้นอกเหนือสาขาที่ดูแล หากพบปัญหาก็สามารถส่งต่อให้แพทย์เฉพาะทางที่เกี่ยวข้องดูแลต่อได้ทันที จึงเน้นการป้องกันมากกว่ารอรักษาเมื่ออาการบานปลายไปแล้ว และยังรวมไปถึงการสร้างเสริมสุขภาพให้คนไข้ อย่างคำแนะนำวัคซีนที่จำเป็นตามอายุ หรือข้อมูลโภชนาการที่เหมาะสมกับคนไข้แต่ละรายด้วย
“ผมเพิ่งมาอยู่ที่ BNH ได้ไม่นาน แต่ก็รู้สึกว่าได้รับการต้อนรับจากเพื่อน ๆ พี่ ๆ แพทย์ท่านอื่นเป็นอย่างดี คุยกันได้แบบไม่มีกำแพง ทำให้การส่งต่อหรือปรึกษาเคสกันทำได้ง่ายและเร็ว ไม่ต้องมีพิธีรีตองอะไร ดีกับคนไข้ด้วย อยู่แล้วเลยสบายใจ”
ดูแลโรคต่อมไร้ท่อ
โรคทางต่อมไร้ท่อไม่ค่อยเป็นเป้าหมายแรกของการวินิจฉัยอาการผิดปกติเท่าไร จึงมีความลึกลับซับซ้อน อย่างเคสสตรีรายหนึ่งที่หมอกฤตินเคยร่วมดูแล เธอมีความปกติทางฮอร์โมนคอร์ติซอลมาก่อน และได้รับฮอร์โมนเสริมเพื่อปรับสภาวะร่างกายให้ปกติมานับ 10 ปี แต่อยู่ ๆ ก็เกิดมีอาการของโรคเบาหวานที่เจริญรวดเร็วขึ้นมา มีระดับน้ำตาลสูงมาก และเป็นโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมได้ยากร่วมด้วย
เนื่องจากระดับฮอร์โมนทดแทนไม่น่าเป็นสาเหตุให้เกิดความผิดปกติ แพทย์เจ้าของไข้จึงรักษาโรคเบาหวานและความดันไปตามอาการ แต่คนไข้ยังมีอาการบวมและผื่นขึ้น ซึ่งหมอกฤตินมองว่าเธอน่าจะมีโรคแทรกซ้อนอื่นในร่างกาย
“ฮอร์โมนคอร์ติซอลเป็นสเตียรอยด์อีกแบบหนึ่งที่ทําให้ทั้งน้ำตาลและความดันสูง ก็เลยสงสัยว่าเป็น โรค Cushing Syndrome ที่คอร์ติซอลในร่างกายเกิน เลยมาลองตรวจดู แล้วก็เจอความผิดปกติจริง ที่ต่อมหมวกไตของคนไข้มีก้อนที่เป็นสาเหตุให้ฮอร์โมนในร่างกายเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งถ้าไม่ได้ดูรายละเอียด เราก็อาจไม่เจอโรคนี้ พอผ่าตัดต่อมหมวกไตออกไปข้างหนึ่ง ก็คุมเบาหวานและความดันได้”
จากเคสนี้ ก็เห็นได้ว่าโรคจากฮอร์โมนนั้นต้องใช้ความละเอียดในการวินิจฉัย มันอาจแสดงอาการออกมาในรูปแบบของโรคง่าย ๆ ถ้าไม่ได้ดูให้ดีก็วินิจฉัยพลาดได้ หากรักษาได้ตรงจุดก็ส่งผลกับคุณภาพชีวิตของคนไข้ อย่างคนไข้รายนี้ของคุณหมอ สุดท้ายก็กลับไปทานฮอร์โมนเสริมเท่าเดิม โดยไม่ต้องใช้ยาคุมเบาหวานและความดันแล้ว
การรักษาของหมอกฤตินนั้น เขาจะเริ่มต้นด้วยการคุยกับคนไข้ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่พร้อมคุยเรื่องปัญหาของตัวเอง ดังนั้นคุณหมอจะชวนคุยเรื่องวิถีชีวิตของคนไข้ก่อนเพื่อให้เขาสบายใจ ข้อมูลเหล่านั้นก็ยังสัมพันธ์กับเรื่องฮอร์โมน มีประโยชน์ต่อการเข้าใจความผิดปกติของคนไข้ ยิ่งโรคหลักของปัญหาต่อมไร้ท่ออย่างเบาหวานหรือไทรอยด์ เป็นโรคที่คุณหมอต้องติดตามเป็นเวลานาน เขาจึงได้ใกล้ชิดและทำให้คนไข้กล้าเปิดใจเล่าเรื่องส่วนตัวที่มีความสำคัญกับการรักษาได้มาก
“บางทีเราไปเจอเรื่องอื่นที่เป็นสาเหตุให้โรคยังเป็นเยอะอยู่ เช่น คนไข้ไทรอยด์คนหนึ่งต้องรับยาฮอร์โมนไทรอยด์ธรรมดา เขากินไปบางครั้งก็ค่าเกล็ดเลือดดี บางครั้งก็ไม่ดี ซึ่งมันแปลก คุยไปคุยมาเขาก็เล่าว่าขับรถบ่อย ชอบเก็บยาไว้ในรถ แล้วอากาศเมืองไทยร้อนมาก ยามันเสีย ถ้าไม่ได้คุยว่าเขาใช้ชีวิตยังไงก็อาจพลาดจุดนี้ไป”
การรักษาคนไข้ บางครั้งคุณหมอก็เจอคนไข้ที่เห็นต่างเหมือนกัน ซึ่งเขาจะกลับมาพิจารณาตัวเองก่อนว่าสิ่งที่บอกไปยังขาดตกอะไรไหม ถ้าครอบคลุมดีแล้ว ก็ต้องลองพิจารณาความคิดเห็นของคนไข้
“ความเห็นต่างเนี่ย ผมว่าน่าสนใจมาก ทำให้เราได้เห็นมุมมองใหม่ ส่วนมากผมจะบอกเลยว่าผมไม่เคยเห็นมุมนี้มาก่อน ถ้าเป็นไปได้จะขอไปหาข้อมูลเพิ่มเติมมาคุยกันอีกที พอคุยแบบนี้ เราก็จะเข้าใจว่าสิ่งที่เขากังวลคืออะไร พอคนไข้เห็นที่เราไปค้นคว้ามาโดยที่เขาไม่เคยได้ข้อมูลนี้มาก่อน เขาก็มีแนวโน้มที่จะเข้าใจมากขึ้น มันคือการตัดสินใจร่วมกันระหว่างหมอกับคนไข้ ไม่ใช่การสั่งว่าเขาต้องทําแบบนี้ เรามีทางเลือกให้เขา ทางเลือกนี้มันอาจเหมาะกับสุขภาพ แต่อาจไม่เหมาะกับวิถีชีวิตของเขา เป็นต้น”
คือคนป่วยที่เข้าใจความป่วย
“คําที่ผมชอบใช้ คือทุกคนมีปัญหาของตัวเอง”
หมอกฤตินมักให้กำลังใจคนไข้หลายคนที่กำลังเผชิญกับโรคเรื้อรังด้วยประโยคนี้ ซึ่งอาการที่ไม่มีทางรักษาหายเหล่านี้ หากจัดการให้ดีก็ทําให้คุณภาพชีวิตของเขากลับมาใกล้เคียงกับปกติได้ และในบางรายอาจได้มีสุขภาพที่ดีกว่าปกติซึ่งเคยละเลยการดูแลตัวเองด้วยซ้ำ
และที่คุณหมอพูดประโยคนี้ได้เต็มปาก เพราะเขาก็มีปัญหาของตัวเองเช่นกัน
สมัยเรียนแพทย์ นสพ.กฤติน เคยเผชิญสภาวะปอดรั่ว เขาเข้ารับการผ่าตัดรอบแรกเพื่อเจาะระบายลมที่รั่วจากถุงลมจนค้างอยู่ในปอดและทำให้ปอดขยายไม่ได้ แต่สุดท้ายก็ยังคงมีอากาศคั่งค้างอยู่ดี และเสี่ยงกับภาวะปอดแตก จนอาจารย์แพทย์ต้องพิจารณาตัดปอดทิ้งส่วนหนึ่ง ปอดที่มีไม่ถึง 100% นี้ ทำให้เขาไม่สามารถขึ้นเครื่องบินได้ในช่วงแรกเพราะปอดทนต่อการเปลี่ยนแปลงของแรงดันไม่ได้ จนถึงตอนนี้แม้จะขึ้นเครื่องบินได้แล้ว แต่กิจกรรมอย่างดำน้ำลึกก็ถือว่ามีความเสี่ยงสูงมากสำหรับเขา การออกกำลังกายธรรมดาก็ทำให้เขาเหนื่อยง่ายกว่าคนปกติด้วย แต่เขาก็จำเป็นต้องบริหารร่างกายเพื่อเพิ่มความแข็งแกร่งชดเชยกับข้อจำกัดของตัวเอง
“เราต้องไม่ทําอะไรให้มันแย่ลง ต้องดูแลสุขภาพให้ดีขึ้น และผมยังบอกคนไข้เสมอว่ามันมีด่านต่อไปของชีวิตที่เราต้องไปโฟกัส จะมาจมกับปัญหาไม่ได้”
แต่ปัญหาของหมอกฤตินยังไม่หมด ตั้งแต่เด็ก เขามักมีภาวะไมเกรนรุนแรงในระดับที่ต้องหยุดการกระทำทุกอย่างจนกว่าอาการจะหายไป บางครั้งอาการก็มาจากความไวต่อแสงหรือเสียง หรือบางครั้งก็มาโดยไม่ทราบสาเหตุเหมือนกับระเบิดเวลา สิ่งที่คุณหมอทำได้คือแค่ดูแลตัวเองและอยู่กับมันไป
“ผมก็แค่ต้องพยายามควบคุมมัน เพราะโรคนี้รักษาไม่ได้ แต่ก็ทำให้เข้าใจคนไข้ที่เป็นโรคเรื้อรังว่าเขามีความรู้สึกยังไง มีความต้องการยังไง เวลาคุยกันก็คุยง่าย”
หลงใหลนาฬิกา
จุดเริ่มต้นที่ทำให้หมอกฤตินหันมาสนใจนาฬิกา คือของขวัญจากคุณป้าที่มอบให้ในวันที่เขาได้รับเกียรตินิยมจากคณะแพทยศาสตร์ ของขวัญชิ้นนั้นคือนาฬิกา Rolex Air-King
“เรือนนี้จัดเก็บไว้เป็นความทรงจําครับ ไม่ค่อยได้ใช้หรอก ใช้เรือนอื่นมากกว่าที่ราคาไม่ค่อยแพง แล้วก็ซื้อเอง”
จนตอนนี้หมอกฤตินมีนาฬิการวม 6 เรือน อาจยังไม่เยอะถึงระดับนักสะสม แต่เขาก็มีความสุขกับการได้ศึกษาเรื่องราวของนาฬิกา ดูแบบดีไซน์ต่าง ๆ อย่างตัวล่าสุดที่เขาเพิ่งถอยมา คือ H. Moser & Cie Swiss Alp Watch Final นาฬิกาหน้าปัดที่ทำดีไซน์ล้อเลียน Apple Watch ซึ่งคุณหมอมองว่ามันดูกวน ๆ ดี จึงซื้อมาสะสม
ความรู้เกี่ยวกับนาฬิกา ยังทำให้หมอกฤตินเริ่มบทสนทนากับคนไข้ได้ง่ายขึ้น เพราะแทบทุกคนสวมนาฬิกาข้อมือเมื่อมาพบหมอ
“มีคนไข้เป็นชาวต่างชาติระดับผู้บริหารมา ปกติคนระดับนี้เวลาคุยก็อาจจะยากนิดนึง แต่ผมสังเกตเห็นนาฬิกาที่เขาใส่ เขาก็รีบเปิดประเด็นเลย เป็น Longines heritage 1935 รุ่นที่ระลึกงาน Czechoslovakia จึงมีลายธงชาติประเทศเขาที่หน้าปัด หลังจากนี้เลยคุยกันต่อง่าย เขามาทํางานที่ไทย 20 ปีแล้ว นาฬิกาเรือนนี้เป็นของที่ทำให้นึกถึงบ้านเกิดของเขา เป็นสิ่งสําคัญมาก”
ในสิ่งของเหล่านั้นมีเรื่องราวซ่อนอยู่ เหมือนนาฬิกาอีกเรือนที่คุณหมอพูดถึงพลางยิ้มไป เพราะมันคือนาฬิกา H. Moser & Cie ที่เป็นเรือนแรกที่ภรรยาของเขาอนุญาตให้ซื้อได้หลังแต่งงานหนึ่งเดือน เมื่อใส่ทีไรก็ทำให้เขานึกถึงช่วงเวลาที่มีความสุขทุกครั้ง
สาวก Gadget
ในวันที่คุณหมอได้รับเคสคนไข้ต่างชาติ บ่อยครั้งที่เขาเหล่านั้นไม่ได้ถนัดใช้ภาษาอังกฤษ จีน หรือภาษากลุ่มหลักที่ทางโรงพยาบาลมีล่ามคอยให้บริการ พอเจอปัญหาอย่างนี้ Google Translate ก็ช่วยได้มาก แต่หมอกฤตินมีเครื่องมือที่ง่ายกว่านั้น
“เวลาคุยกับคนไข้ต่างชาติ ผมมี AI’s Voice เอามาช่วยคุยแทนการพูดผ่าน Google Translate พูดผ่าน AI แล้วให้มันแปลบทสนทนาไปเลย แกรมม่าถูกเป๊ะมาก ไม่ผิดเลยสักคํา ผมว่ามันยกระดับประสบการณ์การรักษาให้คนไข้ได้ดี”
หมอกฤตินยังติด Gadget อีกตัวหนึ่งไว้ที่ปกเสื้อกาวน์ เขาเอาไว้ใช้บันทึกเสียงสนทนาการรักษาเคสคนไข้ แล้วให้ AI ของเครื่องถอดเทปออกมาเป็นประวัติการรักษาคนไข้ ช่วยให้คุณหมอประหยัดเวลาการเขียนบันทึกเอง
ในกระเป๋าของหมอกฤตินมีแท็บเล็ตอีก 3 เครื่อง สำหรับใช้งานต่างกัน เครื่องหนึ่งไว้ทำงาน เครื่องหนึ่งไว้อ่านหนังสือ เครื่องหนึ่งไว้จดบันทึก พอมีแท็บเล็ตเยอะ Gadget มาก โทรศัพท์มือถืออีก เขาจึงต้องคอยพกสายชาร์จพิเศษที่มี 3 หัว ครอบคลุมทุกครั้งที่เครื่องมือแต่ละอย่างแบตเตอรี่อ่อน
บนโต๊ะของคุณหมอยังมีเครื่องวัดอัตราเผาผลาญอาหาร ซึ่งอุปกรณ์เล็ก ๆ นี้ แน่นอนว่าเป็นของส่วนตัวของคุณหมอ และไม่ได้มีประสิทธิภาพเทียบเท่าอุปกรณ์การแพทย์ของโรงพยาบาล แต่หากคนไข้มีปัญหาหรือข้อสงสัยเล็กน้อยเกี่ยวกับการเผาผลาญอาหารของตัวเอง เขาก็ช่วยหาคำตอบคร่าว ๆ เกี่ยวกับร่างกายคนไข้ และดำเนินการรักษาต่อไปได้โดยไม่ต้องส่งคนไข้ไปตรวจแล็บทุกครั้ง
ความชอบใน Gadget ของหมอกฤตินยังรวมไปถึงเครื่องใช้ในห้องครัว เขาเองก็เป็นคอกาแฟ ในทุกเช้าเขาต้องดื่มกาแฟเอสเพรสโซที่ชงจากเครื่อง Manual Espresso Machine เป็นเครื่องชงกาแฟหน้าตาประหลาด ที่ดริปกาแฟโดยการหมุนหัวเครื่องเหมือนขวดพริกไทย แล้วให้น้ำร้อนไหลผ่านผงกาแฟออกมา เมื่อถามว่ารสชาติดีกว่ากาแฟดริปทั่วไปไหม คุณหมอก็จะตอบว่า
“มันต้องดีกว่าเพราะเราทําเอง”
“เวลารักษา ผมพยายามทําให้คนไข้รู้สึกว่าเขาโชคดีที่มาเจอคุณหมอคนนี้ เพราะเขาได้รับการดูแลที่ดี มีอะไรก็ถามได้ และได้เห็นว่าเราใส่ใจในการดูแลเขา เข้าใจว่าเขารู้สึกอย่างไร ต้องการอะไร ผมยังพยายามเข้าใจตัวเอง และทำให้ทุกวันมันดีขึ้น อย่างน้อยก็แค่ 1% ก็พอ”
ว่ากันว่าคนที่เคยผ่านสถานการณ์บางอย่างมาแล้ว จะเข้าใจคนที่กำลังเผชิญกับสถานการณ์นั้น ความเจ็บป่วยทั้งในอดีตและปัจจุบันของหมอกฤตินก็เช่นกัน ที่ทำให้เขาเห็นใจคนไข้ เข้าใจคนไข้ และนำไปสู่การรักษาที่ได้ใจคนไข้
ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์ | Appointment
นพ. กฤติน อู่สิริมณีชัย
KRITTIN OUSIRIMANEECHAI, M.D.
ความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง
อายุรศาสตร์
อายุรศาสตร์โรคต่อมไร้ท่อและเมแทบอลิซึม
ประวัติการศึกษา
ปริญญาทางการแพทย์, แพทยศาสตรบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ไทย
วุฒิบัตร
แพทยสภา, อายุรศาสตร์โรคต่อมไร้ท่อและเมแทบอลิซึม, โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
แพทยสภา, อายุรศาสตร์, โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
ภาษา
ไทย
อังกฤษ
เพศ
ชาย
ตารางออกตรวจ
ศูนย์หัวใจ ไต เมตาบอลิซึม
| วัน | เวลา |
|---|---|
| จันทร์ | 08:00 - 17:00 |
| อังคาร | 08:00 - 17:00 |
| พุธ | 08:00 - 17:00 |
| พฤหัสบดี | 08:00 - 17:00 |
| ศุกร์ | - |
| เสาร์ | - |
| อาทิตย์ | 08:00 - 16:00 |
นี่คือตารางออกตรวจปกติของแพทย์ วันเวลาที่ออกตรวจจริงอาจมีการเปลี่ยนแปลง กรุณาตรวจสอบวันเวลาที่ว่างเมื่อทำการนัดหมาย