– นพ. อธิวัฒน์ ทรงศิริพันธุ์ –
ผู้หญิงที่มีปัญหาทางนรีเวชหลายคนอาจคุ้นหน้า หมอวิน นพ. อธิวัฒน์ ทรงศิริพันธุ์ จาก ช่อง Tiktok เขาคือสูตินรีแพทย์ด้านนรีเวชทางเดินปัสสาวะ เวชศาสตร์เชิงกรานสตรีและศัลยกรรมซ่อมเสริม ประจำศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาล BNH ชื่อสาขาเฉพาะทางของคุณหมออาจฟังยาก แต่มันคือปัญหาทั่วไปที่ผู้หญิงเมื่อผ่านเข้าสู่ช่วงวัยหนึ่งมักเผชิญ เช่น ปัญหาช่องคลอดหลวม มดลูกหย่อน ปัสสาวะเล็ด แต่การแก้ปัญหาชีวิตให้ผู้หญิงไม่ใช่เป้าหมายหลักของเขา เขายังมีแพสชันที่ยิ่งใหญ่กว่าบนเส้นทางเดินนี้
ฝันยิ่งใหญ่ตั้งแต่วัยเยาว์
“ตั้งแต่มัธยม ผมก็อยากทําอะไรเพื่อคนอื่น จะเป็นอะไรก็ได้ ไม่ต้องเป็นหมอก็ได้”
วินเคยอยากเป็นวิศวกรตามคุณพ่อ แต่แพสชันที่เกิดขึ้นในช่วงมัธยมปลายก็พาเขามาสู่เส้นทางของหมอ และแพสชันนี้ก็พาเขาเดินทางจากกรุงเทพฯ ไปอยู่ไกลถึงขอนแก่น
การปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่ที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ไม่ใช่เรื่องยากสำหรับ นศพ.วิน เขาใช้ฟุตบอลเป็นเครื่องมือสร้างสัมพันธ์กับเพื่อนใหม่จากทั่วประเทศ แต่เขาก็ต้องปรับตัวเข้ากับการเรียนอีกเยอะ เพราะในโรงเรียนแพทย์ ความเข้าใจอย่างเดียวไม่พอ ต้องจำให้แม่นด้วย ซึ่งนี่คือสิ่งที่เขาไม่ถนัดนัก แต่พอพยายามปรับจนรู้หลักการจำ เขาก็ผ่านมาได้
“พอขึ้นวอร์ดปี 6 เราได้เจอคนไข้จริง ๆ ครั้งแรก ได้ดูแลเขา ได้แก้ปัญหาให้เขา ที่จริงผมชอบหลายสาขามากเลย แต่พอขึ้นวอร์ดสูตินรีเวชครั้งแรก ก็รู้เลยว่าฉันเอาอันนี้แหละ มันตอบโจทย์ฉันแล้ว”
หมอวินชอบงานในแผนกสูติฯ เพราะงานที่ต้องทำมีหลากหลายมาก ทั้งดูแลคุณแม่หลังคลอด สตรีมีครรภ์ การทำคลอด งานนรีเวช อาทิ ประจําเดือนผิดปกติ ปวดประจําเดือน เป็นต้น
“พอเข้ามาเรียนสูตินรีแพทย์ที่โรงพยาบาลศรีนครินทร์ จ.ขอนแก่น มีอาจารย์เฉพาะทางด้านนรีเวชทางเดินปัสสาวะท่านหนึ่งที่เป็นไอดอลของเรา เลยทําให้ชอบในเรื่องนี้ตั้งแต่เรียน แล้วก็ทํางานส่งในหัวข้อนี้ พยายามไปประชุมวิชาการที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ วางแผนว่าอยากเรียนต่อด้านนี้ตั้งแต่ตอนนั้น”
หมอวินยังเล็งเห็นว่าประเทศไทยที่กำลังเข้าสู่สังคมสูงวัย จะมีผู้หญิงอีกหลายคนที่มีปัญหาด้านนรีเวชทางเดินปัสสาวะ งานของเขาจึงมีส่วนสำคัญในการรับมือกับ
ปัญหานี้ พอจบด้านสูตินรีเวช เขาก็ได้รับทุนจากโรงพยาบาลศรีนครินทร์ให้มาเรียนต่อเฉพาะทางต่อยอดสาขานรีเวชทางเดินปัสสาวะตามที่ตั้งใจ ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
“ระหว่างเรียนก็รู้สึกสนุก มันเป็นสิ่งที่เราชอบเลยเข้าใจได้ดีและเรียนไปได้เร็ว หลังจากนั้นก็เริ่มสนใจสิ่งที่มันแปลกใหม่เพิ่มเติม อย่างพวกนวัตกรรม เช่น กลุ่มของเลเซอร์ การใช้นวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อมาดูแลคนไข้ซึ่งผมก็หาความรู้จากข้างนอกเพิ่มเติมในช่วงที่เรียน”
หมอวินเพิ่งเริ่มงานกับโรงพยาบาล BNH ได้ไม่ถึงปี เขาต่างจากแพทย์ท่านอื่นที่เคยมาเป็นแพทย์นอกเวลาที่นี่ก่อนย้ายมาเป็นแพทย์ประจำ แต่เมื่อมาถึง ความรู้สึกแรกคือเขาสัมผัสได้ถึงความอบอุ่นเหมือนครอบครัว ทีมแพทย์และเจ้าหน้าที่ก็เป็นกันเอง พยายามช่วยเหลือเพื่อนร่วมทีมคนใหม่อย่างเขาอย่างเต็มที่ จนเขารู้สึกสนิทใจที่จะคุยเล่น หรือปรึกษาส่งต่อเคสคนไข้ได้อย่างสบายใจ
นรีเวชทางเดินปัสสาวะและความสัมพันธ์ในครอบครัว
“เคยได้ยินที่เขาว่า การไม่สามารถมีเซ็กซ์ได้ ทําให้ครอบครัวแตกแยกมั้ย เช่น บางคนรู้สึกว่ามดลูกหย่อนแล้วไม่มั่นใจ ก็ไม่อยากมีเพศสัมพันธ์กับแฟน พวกนี้ที่จริงเป็นสิ่งที่สามารถพูดคุยกันได้ แต่ในประเทศไทยก็ต้องบอกว่าเรื่องเกี่ยวกับเพศมักถูกมองข้าม แล้วก็ถูกซุกไว้ใต้พรมอยู่ตลอด ทําให้ปัญหาเกี่ยวกับเรื่องนี้มันไม่ถูกแก้ไข จนบางครั้งกลายเป็นปัญหาภายในครอบครัวก่อนถึงค่อยมาแก้กัน และบางครั้งมันก็ไม่ทัน”
เคสหนึ่งของหมอวิน คือคุณแม่ที่ผ่านการคลอดลูกมา แล้วเกิดปัญหาช่องคลอดไม่กระชับ เธอจึงตัดสินใจไปให้คลินิกแห่งหนึ่งช่วยแก้ไข แต่ผลที่ได้กลับเป็นช่องคลอดที่ถูกเย็บปิดจนเหลือขนาดที่ไม่สามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ คลินิกที่ดูแลให้ก็ปฏิเสธที่จะแก้ไข นำมาสู่ปัญหาในครอบครัวและการหย่าร้าง ทำให้เธอต้องกลายเป็นคุณแม่เลี้ยงเดี่ยว ซึ่งแม้ว่าปัจจุบันผู้หญิงคนนี้จะไม่มีความสัมพันธ์กับใคร แต่ช่องคลอดที่มีขนาดเล็กนี้ก็ทำให้เธอรู้สึกผิดต่อลูกที่ต้องโตมาโดยไม่มีพ่อ เมื่อเธอมาตรวจร่างกายกับหมอวินด้วยปัญหาทางนรีเวชอื่น แล้วได้พูดคุยไปถึงปัญหานี้ คุณหมอจึงได้ช่วยผ่าตัดแก้ไข ซึ่งใช้เวลาเพียง 20 นาที แต่คลายปมที่ค้างคาใจเธอมานานหลายปีได้
อีกเคสหนึ่ง ผู้หญิงอายุไม่เกิน 30 ปี แต่มีปัญหาเจ็บแสบทุกครั้งที่มีกิจกรรมทางเพศ จนไม่สามารถมีเพศสัมพันธ์กับสามีได้ และก็ทำมาสู่ปัญหาครอบครัว เธอตระเวนพบแพทย์หลายที่ แต่ก็ได้เพียงยาฆ่าเชื้อมาทาน โดยไม่สามารถระบุสาเหตุโรคได้ ยาเหล่านั้นไม่ทำให้เธอหายจากปัญหา จนมาถึงหมอวิน ที่วินิจฉัยว่าเธอมีภาวะอักเสบของช่องคลอดเรื้อรัง ร่วมกับภาวะช่องคลอดล็อคซึ่งมีสาเหตุจากการติดเชื้อ ความแห้ง หรือเหตุผลอื่น ทำให้เกิดการอักเสบ เมื่อสมองรับรู้ว่าเจ็บ จึงสั่งการให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหดเกร็งอยู่ตลอดเวลาจนสอดใส่ไม่ได้ หมอวินรักษาอาการของคนไข้รายนี้อยู่ 6 เดือน จนปัจจุบัน ปัญหาของเธอคลี่คลาย สามารถรักษาความสัมพันธ์กับสามีไว้ได้ และวางแผนจะมีลูกแล้ว
“งานนรีเวชทางเดินปัสสาวะ ผมประทับใจในส่วนของความสัมพันธ์เป็นหลัก การที่เรามองแค่ร่างกายมันอาจไม่พอ อาจจะมีข้อบ่งชี้ด้านจิตใจในการดูเคสเหล่านี้ด้วย แล้วมันนํามาสู่ปัญหาที่ใหญ่กว่าได้จริง ๆ”
แต่การดูแลคนไข้ให้สมบูรณ์นั้น ยังหมายถึงการดูแลที่ต่อเนื่องไปสู่โรคอื่น ๆ อันมีผลกับปัญหาทางนรีเวชที่หมอวินต้องดูแลด้วย เช่น อาการปัสสาวะบ่อยที่เป็นผลมาจากโรคเบาหวาน คุณหมอก็ต้องเข้าใจโรคอื่นที่สัมพันธ์กัน และที่โรงพยาบาล BNH ก็มีแพทย์เฉพาะทางครบถ้วน หากมีปัญหาก็สามารถปรึกษาหรือส่งต่อเคสได้เพื่อดูแลแบบบูรณาการร่วมกัน
ซึ่งการดูแลคนไข้แบบครบถ้วนรอบด้าน ทั้งร่างกาย จิตใจ ความสัมพันธ์ และปัญหาอย่างอื่นที่แพทย์เจ้าของไข้เล็งเห็น ก็เป็นไปตามนโยบาย Complete Care การดูแลแบบบูรณาการของโรงพยาบาล BNH
หมอผู้ชายกับเรื่องร่างกายของผู้หญิง
“อุปสรรคก็ต้องมีบ้างแหละ เพราะผู้หญิงบางคนก็รู้สึกเขิน แต่ก็ต้องยอมรับว่าการที่เราเป็นผู้ชายเนี่ย เราสามารถพูดคุยเรื่องนี้ได้โดยที่มีความเข้าใจทั้งมุมมองของผู้หญิงและผู้ชาย ทําให้เกิดการดูแลแบบองค์รวม แก้ปัญหาที่ตอบโจทย์ทั้งผู้หญิงและผู้ชายได้”
หมอวินนิยามว่าตัวเองมีความเป็น Feminist ประมาณหนึ่ง และมีความนิ่มนวลในการพูดคุยเรื่องของผู้หญิง หรือการตรวจร่างกายที่คุณหมอต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ
“ผมอาจจะดูแลเรื่องที่พูดยากในสังคมไทย คนไข้บางรายอาจพร้อมที่จะคุยกับใครสักคน แต่ถ้าในคนที่ยังรู้สึกว่าก้ำกึ่งพูดดีไม่พูดดี เราก็ต้องใช้เวลาเข้าไปทําความเข้าใจ ให้เขาคุ้นเคย และไว้วางใจ ในครั้งแรกเราจะมีทริกเล็ก ๆ น้อย ๆ ฝากให้เขาไปลองทําดูที่บ้านว่ามันทําให้อาการดีขึ้นบ้างมั้ย แล้วครั้งถัดไปอาจพาแฟนมาด้วย เราเปิดโอกาสให้เขาพูดได้เปิดเผย ถ้าครั้งเดียวไม่ได้ ก็สานสัมพันธ์ต่อในครั้งถัดไป เขาก็จะมีโอกาสพูดได้มากขึ้น”
ด้วยความรู้เฉพาะทางที่หมอวินมี จึงวินิจฉัยอาการคนไข้ได้แม่น และคาดเดาอารมณ์คนไข้ได้ถูก คนไข้หลายรายก็จะกลับไปพร้อมความคิดที่ว่า “ทำไมคุณหมอถึงเข้าใจเรา” ซึ่งเป็นประตูบานแรกที่ทำให้คนไข้เปิดใจให้คุณหมอผู้ชายได้ดูแลร่างกายของเขาได้ตรงประเด็น
นั่งเล่นกับหมอ
‘นั่งเล่นกับหมอ’ คือช่อง Tiktok ของหมอวิน ที่มีรูปแบบการนำเสนอคล้าย Podcast มีหมอมานั่งคุยกันถึงปัญหาสุขภาพ อาการผิดปกติของร่างกาย สาเหตุ วิธีการดูแล และการป้องกัน แต่มาวันหนึ่งหมอวินก็อยากลองไลฟ์สดตามกระแสดูบ้าง
“ขึ้นไลฟ์ครั้งแรกนี่ไม่มีคนดูเลย แต่พอขึ้นพาดหัวว่าเป็นคุณหมอเฉพาะทางด้านเดินปัสสาวะ ใครปัสสาวะบ่อย กลั้นไม่อยู่ ให้มาดู คนมาดูเป็นพันเลย วันที่ยอดวิวสูงสุดมีคนเข้ามาทั้งหมด 60,000 กว่าคน”
หนึ่งในปัญหาคลาสสิกของผู้หญิงตั้งแต่วัยกลางคนขึ้นไป คือปัญหาในการกลั้นปัสสาวะ การกระตุ้นเพียงเล็กน้อย อย่างไอจาม ก็ทำให้มีปัสสาวะเล็ดออกมาได้ หมอวินซึ่งเป็นแพทย์เฉพาะทางด้านนี้อยู่แล้วจึงมุ่งเน้นสื่อสารปัญหานี้โดยเฉพาะ ให้คนไข้ที่อาจมีอุปสรรคในการเข้าพบแพทย์ หรือมีปัญหาไม่รุนแรง ได้รู้จักวิธีการดูแลตัวเองในขั้นต้น
“กลุ่มนี้บางครั้งอาจจะไม่ต้องมาถึงโรงพยาบาลก็ได้ หากเราให้ความรู้และวิธีปฏิบัติตัวที่ช่วยให้เขาหายได้เองที่บ้าน ซึ่งจะลดภาระของระบบสาธารณสุขไทยไปได้มาก เพราะคนที่มีอาการนี้มีหลักล้าน นี่ก็เป็นสิ่งที่ผมกําลังทําอยู่แล้วรู้สึกว่างานนรีเวชทางเดินปัสสาวะมันมีคุณค่า และจุดเริ่มต้นที่มาทำ เพราะเราอยากให้ความรู้ที่มีมันเกิดประโยชน์สูงสุด”
ในบางครั้งที่เนื้อหาไลฟ์สดได้รับความสนใจมาก ช่องคอมเมนท์ก็วิ่งจนคุณหมอตามตอบไม่ทัน หมอวินก็ให้ช่องทางติดต่อทาง Line ได้โดยตรงแก่ผู้ชม แต่ละวันก็จะมีเคสขอคำปรึกษาราว 10 เคส จากคนไข้เฉพาะที่มาจากช่องทางออนไลน์ บางเคสก็ไม่ใช่ปัญหาด้านร่างกายเพียงอย่างเดียว แต่กระทบไปถึงจิตใจและคุณภาพชีวิตของพวกเขาด้วย คุณหมอก็จะรับฟังและช่วยแสดงทัศนะเพื่อเปลี่ยนมุมมองชีวิตของคนไข้ ซึ่งคุณหมอก็ไม่ได้อะไรจากเคสเหล่านี้เลย นอกจากความสุขใจที่ได้ช่วยเหลือสังคมตามแพสชันที่เขาตั้งใจไว้แต่เด็ก
“คุณหมอทําให้คนอื่นอยากเป็นหมอตาม” หนึ่งในข้อความแทนคำขอบคุณจากคนไข้ ที่ทำให้หมอวินรู้ว่าเขากำลังทำสิ่งที่ถูกต้อง
“ผมมองการเป็นหมอเป็นแค่ส่วนหนึ่งของชีวิต เรามีเป้าหมายที่ใหญ่กว่าคือทําให้สังคมมันดีขึ้น ความรู้หมอมันต่อยอดได้ เราก็ค่อย ๆ ขยับไปอยู่ เมื่อก่อนผมดูแลแค่ Face to face ตอนนี้ก็ใช้ Social Media สร้างเป็น Community ของเรา ทําให้ชีวิตคนดีขึ้น มีกําลังใจ มีแรงในการใช้ชีวิต ได้แก้ปัญหาบางอย่างโดยที่เขาไม่ต้องมาเจอเรา”
สิ่งที่ทำอยู่ในปัจจุบัน คือระหว่างทางสู่เป้าหมายยิ่งใหญ่ที่หมอวินวาดฝันไว้อนาคต ในฐานะผู้ชายที่เข้าใจผู้หญิง เขาอยากสร้าง Community เพื่อขับเคลื่อนประเด็นทางสังคมเกี่ยวกับผู้หญิง เช่น การทารุณกรรม ความรุนแรงในครอบครัว หรือปัญหาทางนรีเวชที่ยังเข้าถึงการรักษาได้ยาก
“ถ้าเราสามารถไปทําให้การเข้าถึงการรักษามันง่ายมากขึ้น หรือป้องกันโรคได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ มันน่าจะสร้างอิมแพคต่อสังคมพอสมควร แล้วก็ลดปัญหาสาธารณสุขได้ไม่มากก็น้อย อย่างน้อยผมเลยขอเป็นคนเล็ก ๆ ที่ทําให้สังคมไทยมันดีขึ้น”
อย่างไรก็ตาม การเป็นทั้งหมอ ทั้งเปิดคลินิก ทั้ง Content Creator และคอยให้กำลังใจตอบคำถามผู้ชมทางบ้าน ก็ทำให้ตารางชีวิตในแต่ละวันของหมอวินแน่นจนแทบไม่มีเวลาให้ตัวเอง
“คนไข้ก็บอกเหมือนกันว่าให้หมอนอนบ้างนะ ก่อนหน้านี้การใช้ชีวิตผมค่อนข้างสุดโต่ง แล้วก็ใช้พลังงานชีวิตค่อนข้างเยอะ บางวันอยากทํางานให้เสร็จก็โต้รุ่งไปเลย แล้วสิ่งที่ตามมาคือเสียสุขภาพ ต่อให้ผมนอนชดเชย 8-10 ชั่วโมง ก็ไม่รอด”
แม้ว่าเป้าหมายชีวิตของหมอวินจะยิ่งใหญ่มากพอที่เขาจะทุ่มเทกับมัน แต่เมื่อร่างกายเริ่มส่งสัญญาณว่าไม่ไหว ก็ทำให้คุณหมอต้องหันมาจัดสรรเวลาใหม่ มีวินัยให้มากขึ้น เขาปรับมานอนเที่ยงคืนตื่น 6 โมงเช้า ช่วงเช้าก็พยายามออกกําลังกาย ดูแลตัวเอง กินอาหารให้ดี จัดกิจกรรมต่าง ๆ ให้เหมาะสม และอาจนำกิจกรรมหลายอย่างมาทำพร้อมกันเพื่อใช้เวลาให้มีประสิทธิภาพสูงสุด
“อย่างไลฟ์ติ๊กต๊อกไปพร้อมกับออกกําลังกายไปด้วย แล้วก็นำหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับการออกกําลังกายมาพูดคุย แนะนำการออกกำลังกายและควบคุมน้ำหนักในผู้ป่วยโรคทางนรีเวช แล้วชวนคนดูมาออกกำลังกายด้วยกัน มีคนดูเป็นหมื่นเลยนะ”
“ผมอยากให้คนที่มาเจอผมได้พลังบวกกลับไปมีแรงในการใช้ชีวิต เป็นหมอก็ได้ช่วยคน แต่ Social Media ก็ทำให้ผมเพิ่มคุณค่าของตัวเองขึ้นไป ได้ทำอะไรเพื่อคนจำนวนมากขึ้น เพื่อไปสู่เป้าหมายที่ใหญ่กว่าในการเปลี่ยนแปลงสังคม”
ในวันนี้ หมอวินยังไปไม่ถึงฝันที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงอันยิ่งใหญ่ในระดับมหภาค แต่ระหว่างทางนั้น เขาก็มุ่งมั่นตั้งใจมอบการเปลี่ยนแปลงที่เล็ก ๆ แต่ยิ่งใหญ่สำหรับใครบางคน คำขอบคุณจากคนไข้คือสิ่งที่บ่งบอกว่าเขามาถูกทางแล้ว และเป็นกำลังใจให้เขาก้าวต่อไปตามแพสชันที่อยู่กับเขามาตลอดตั้งแต่ก่อนมาเป็นแพทย์
ติดต่อสอบถาม หรือทำนัดหมายกับเจ้าหน้าที่
ผ่าน LINE @MBRACE
นพ. อธิวัฒน์ ทรงศิริพันธุ์
ศูนย์สุขภาพสตรี
สาขาเฉพาะทาง
สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา เวชศาสตร์เชิงกรานสตรีและศัลยกรรมซ่อมเสริม
ภาษา
ไทย, อังกฤษ
– สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา
– เวชศาสตร์เชิงกรานสตรีและศัลยกรรมซ่อมเสริม
– สาขาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา
– อนุสาขาเวชศาสตร์เชิงกรานสตรีและศัลยกรรมซ่อมเสริม
– คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ตารางออกตรวจแพทย์
| วัน | เวลา | แผนก |
|---|---|---|
| อังคาร | 08:00 – 17:00 | ศูนย์สุขภาพสตรี |
| พุธ | 08:00 – 17:00 | ศูนย์สุขภาพสตรี |
| อาทิตย์ | 08:00 – 17:00 | ศูนย์สุขภาพสตรี |