โรคต่อมลูกหมากโต รักษาได้ ไม่ต้องผ่าตัด
ต่อมลูกหมาก เป็นอวัยวะหนึ่งในระบบสืบพันธุ์เพศชาย อยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้น ทำหน้าที่ ผลิตของเหลวเป็นตัวหล่อลื่นและนำส่งเชื้ออสุจิในขณะที่มีการหลั่งของน้ำอสุจิออกมา
สาเหตุการเกิดต่อมลูกหมากโต
ยังไม่มีสาเหตุแน่ชัด นักวิจัยคาดว่าการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเมื่ออายุมากขึ้น อาจทำให้ต่อมลูกหมากโตขึ้นได้
ต่อมลูกหมากโตในผู้ชายที่อายุน้อย
อาการของต่อมลูกหมากโตนั้นพบได้บ่อยในเพศชายอายุประมาณ 50 ปีขึ้นไป อย่างไรก็ตาม ผู้ชายอายุน้อยอาจมีอาการต่อมลูกหมากโตได้
สาเหตุของโรคขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ปัจจัยด้านพันธุกรรมซึ่งมีบทบาทสำคัญ ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกี่ยวข้องกับอาหารที่อาจส่งผลทำให้เกิดอาการเมื่ออายุยังน้อย โรคอ้วนสามารถเพิ่มความเสี่ยงได้เช่นกัน หากอาการไม่รุนแรงและไม่น่ารำคาญ และไม่พบปัญหาอื่นๆ เช่น ท่อปัสสาวะตีบ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ และมะเร็ง สามารถเลื่อนการรักษาออกไปจนกว่าอาการจะเป็นมากขึ้นได้
ผู้ชายอายุ 30 ถึง 40 ปีอาจมีอาการที่น่ารำคาญของต่อมลูกหมากโตได้ เช่น ต้องตื่นมาปัสสาวะตอนกลางคืน ปัสสาวะไหลช้า และบางครั้งกลั้นปัสสาวะไม่อยู่
หากอายุน้อยกว่า 45 ปี ควรได้รับการตรวจเพื่อระบุปัญหาที่ทำให้เกิดปัญหาระบบทางเดินปัสสาวะอย่างชัดเจน ซึ่งอาจเกิดจากต่อมลูกหมากโต หรืออาจเป็นอาการของปัญหาที่เกี่ยวกับท่อปัสสาวะ เช่น ท่อปัสสาวะตีบ หรือมีปัญหาเกี่ยวกับกระเพาะปัสสาวะ เช่น มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ หรือนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือปัญหาทางระบบประสาท เป็นต้น
การศึกษาแสดงให้เห็นว่าผู้ชายอาจมีอาการของต่อมลูกหมากโตได้ตั้งแต่อายุ 20 และ 30 ปี อย่างไรก็ตาม เป็นเรื่องไม่ปกติหากเริ่มมีอาการต่อมลูกหมากโตตั้งแต่อายุ 20 ปี โดยปกติแล้ว ในชายอายุ 20-30 ปี มักเกิดจากปัญหาอื่นๆ เช่น อาการต่อมลูกหมากโตอาจเกิดจากต่อมลูกหมากโตที่บวมโตจากการติดเชื้อ
ต่อมลูกหมากโตมีอาการอย่างไร
อาการระบบทางเดินปัสสาวะ อาจเกิดจากหลายสาเหตุ ดังนั้น ควรพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย สาเหตุอื่นๆ ที่เป็นไปได้ เช่น
- ความผิดปกติของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะ
- เสียหายของเส้นประสาท
การผ่าตัด
- การติดเชื้อ
- ปัญหาทางจิตวิทยา
- การใช้ยาบางชนิด
- เนื้องอกมะเร็งที่ขัดขวางท่อปัสสาวะหรือกระเพาะปัสสาวะ เป็นต้น
ปัสสาวะ แสบ ขัด ไม่ออก ไม่พุ่ง สัญญาณเตือนของโรคต่อมลูกหมากโตใช่หรือไม่
บางครั้ง เมื่อเราพบว่าการปัสสาวะมีความยากลำบาก หรือไม่สามารถออกปัสสาวะได้ตามปกติ เป็นอีกสัญญาณหนึ่งที่ควรระวัง นอกจากนี้ การที่ปัสสาวะไม่พุ่งในทิศทางที่ถูกต้อง หรือมีปัญหาในการควบคุมการพุ่งของปัสสาวะ อาจจะเป็นเครื่องชี้ว่ามีปัญหาทางสุขภาพกำลังเกิดขึ้น และอาจมีหลายปัจจัย เช่น การติดเชื้อ การอักเสบ ปัญหาในระบบประสาท หรือเป็นสัญญาณของปัญหาทางสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับต่อมลูกหมาก
จะเกิดอะไรขึ้นหากปล่อยให้ต่อมลูกหมากโตโดยไม่รักษา
หากไม่มีการรักษา อาจทำให้เกิดการอุดตันในท่อปัสสาวะ และอาการอาจแย่ลง นอกจากนี้ยังอาจทำให้เกิด:
การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
ปัสสาวะเป็นเลือด
ไตได้รับความเสียหายจากปัสสาวะไหลย้อนจากกระเพาะปัสสาวะขึ้นสู่ไต การไหลย้อนกลับของปัสสาวะจะเพิ่มแรงดันต่อไต
แพทย์วินิจฉัยภาวะต่อมลูกหมากโตอย่างไร
แพทย์จะซักประวัติ เช่น ประวัติโรค ประวัติครอบครัว รวมถึงประวัติการใช้ยาบางชนิดที่อาจทำให้อาการต่อมลูกหมากโตแย่ลงได้
ตรวจร่างกาย
รวมถึงการตรวจทางทวารหนักซึ่งแพทย์จะสอดนิ้วที่สวมถุงมือเข้าไปในทวารหนักเพื่อตรวจดูว่าต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ นิ่ม หรือผิดปกติในลักษณะอื่นๆ หรือไม่
การตรวจอื่นๆ เช่น
- การตรวจปัสสาวะ
- การตรวจเลือดเพื่อดูค่า PSA (การทดสอบแอนติเจนเฉพาะต่อมลูกหมาก)
- การทดสอบระบบทางเดินปัสสาวะเพื่อดูว่าคุณสามารถกลั้นและปล่อยปัสสาวะได้ดีเพียงใด
- การทำ Cystoscopy เพื่อดูภายในท่อปัสสาวะและกระเพาะปัสสาวะ
- ทำอัลตราซาวนด์ของต่อมลูกหมากและทางเดินปัสสาวะ
- การตรวจชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากเพื่อวินิจฉัยหรือแยกแยะมะเร็งต่อมลูกหมาก
แพ็กเกจตรวจคัดกรองสุขภาพผู้ชายขั้นพื้นฐาน
แพ็กเกจนี้รวมการตรวจเลือดขั้นพื้นฐานสำหรับผู้ชาย พร้อมรับคำปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินปัสสาวะ
- การตรวจต่อมลูกหมาก, ต่อมลูกหมากโต และต่อมลูกหมากอักเสบ (Prostatic Specific Antigen, PSA)
- การตรวจภาวะพร่องฮอร์โมนในเพศชาย (Testosterone)
ราคา 2,500 บาท (จากปกติ 3,670 บาท)
**ราคารวมค่าแพทย์และค่าบริการโรงพยาบาลแล้ว
**ไม่รวมค่าใช้จ่ายกรณีนัดปรึกษาต่อเนื่อง การตรวจรักษา หรือการตรวจวินิจฉัยอื่นๆ เพิ่มเติม
แพ็กเกจตรวจสุขภาพครอบคลุมระบบทางเดินปัสสาวะของผู้ชาย
แพ็กเกจตรวจสุขภาพครอบคลุมระบบทางเดินปัสสาวะของผู้ชาย ไต ท่อไต กระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะ รวมถึงฮอร์โมนที่จำเป็นต่อร่างกาย และมะเร็งต่อมลูกหมาก พร้อมปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
- ตรวจการทำงานของตับ (Liver Function Test)
- ตรวจการทำงานของไต (Kidney Function Test)
- ตรวจจำนวนเม็ดเลือด (Complete Blood Count)
- ตรวจปัสสาวะ (Urine examination)
- ตรวจอัลตร้าซาวด์ระบบทางเดินปัสสาวะ (Ultrasound K.U.B System)
- ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งต่อมลูกหมาก (Prostatic Specific Antigen, PSA)
- ตรวจฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone)
- ค่าปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินปัสสาวะ (Urologist consultation)
- ค่าบริการโรงพยาบาล (Hospital Medical Service)
ราคา 6,190 บาท (จากปกติ 10,000 บาท)
**ราคารวมค่าแพทย์และค่าบริการโรงพยาบาลแล้ว
**ไม่รวมค่าใช้จ่ายกรณีนัดปรึกษาต่อเนื่อง การตรวจรักษา หรือการตรวจวินิจฉัยอื่นๆ เพิ่มเติม
วิธีการป้องกันต่อมลูกหมากโต
ยังไม่มีวิธีป้องกันภาวะต่อมลูกหมากโตได้ แต่สามารถดูแลสุขภาพต่อมลูกหมากได้โดย:
- พูดคุยกับแพทย์เกี่ยวกับความเสี่ยงในการเกิดภาวะต่อมลูกหมากโต
เข้ารับการตรวจสุขภาพเป็นประจำ
- ให้ความสนใจกับอาการสัญญาณของภาวะต่อมลูกหมากโตเพื่อให้ได้รับการรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ
ต่อมลูกหมากโตรักษาหายหรือไม่
ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องรักษาภาวะต่อมลูกหมากโต ตัวเลือกการรักษาขึ้นอยู่กับอาการ สุขภาพ อายุ และขนาดของต่อมลูกหมากที่โต
การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตบางอย่างอาจทำให้ผู้ที่อาการไม่รุนแรง ดีขึ้น ได้แก่
- ดื่มน้ำน้อยลงก่อนนอนหรือออกนอกบ้าน
- หลีกเลี่ยงหรือลดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์
- ฝึกกระเพาะปัสสาวะและบริหารกล้ามเนื้อที่ควบคุมการไหลของปัสสาวะ
- การป้องกันหรือรักษาอาการท้องผูก
- การรักษาต่อมลูกหมากโตด้วยยา
ยาสามารถช่วยบรรเทาผู้ที่มีอาการเล็กน้อยถึงปานกลางได้โดย:
- หยุดการเจริญเติบโตของต่อมลูกหมาก
- ทำให้ต่อมลูกหมากหดเล็กลง
- คลายกล้ามเนื้อเพื่อเพิ่มการไหลของปัสสาวะ
- บางครั้งการใช้ยา 2 ชนิดร่วมกันอาจช่วยได้มากกว่าการใช้ยาเพียงชนิดเดียว
ปัจจุบันมีเทคโนโลยีสมัยใหม่ รักษาต่อมลูกหมากโตโดยไม่ต้องผ่าตัด
โรงพยาบาลบีเอ็นเอช เป็นโรงพยาบาลที่สามารถทำการรักษาได้ทั้ง 2 วิธี คือ
1. iTind
เป็นการรักษาต่อมลูกหมากโตโดยการปรับโครงสร้างภายในต่อมลูกหมาก (reshaping) iTind เป็นอุปกรณ์พิเศษที่ไปถ่างขยาย บริเวณรูท่อปัสสาวะในต่อมลูกหมาก จากรูเล็กๆที่ปัสสาวะออกได้ไม่ดี เป็นรูที่กว้างขึ้น โดยอุปกรณ์นี้จะใส่ไว้ภายในต่อมลูกหมากเพียงชั่วคราว 5-7 วันเท่านั้น การปรับโครงสร้าง (reshaping ) จะคงอยู่ต่อไปแม้ว่าจะถอดเอาตัวอุปกรณ์ออกไปแล้วก็ตาม
2. การรักษาต่อมลูกหมากโตด้วยไอน้ำ
การรักษาต่อมลูกหมากโตด้วยไอน้ำ เป็นการรักษาต่อมลูกหมากโตโดยใช้ไอน้ำ เพื่อลดขนาดต่อมลูกหมาก การรักษาจะทำโดยการส่องกล้องเข้าไปในต่อมลูกหมากแล้วใช้เข็มขนาดเล็กฉีดไอน้ำร้อนที่สูงถึง 103 องศาเซลเซียสเข้าไปในเนื้อเยื่อต่อมลูกหมาก ไอน้ำจะกระจายเข้าไประหว่างเซลล์ของต่อมลูกหมาก ทำให้เซลล์ที่อุดตันท่อทางเดินปัสสาวะตายไป และร่างกายจะกำจัดเซลล์ที่ตายออกไปตามธรรมชาติ ในที่สุดต่อมลูกหมากจะหดตัวมีขนาดเล็กลงและท่อปัสสาวะจะกว้างขึ้น ทำให้ปัสสาวะได้เป็นปกติ
การรักษาแบบใหม่ทั้ง 2 วิธีนี้ ขั้นตอนการรักษาใช้เวลาเพียง 10-15 นาที
ผู้ป่วยสามารถ “กลับบ้านได้ในวันเดียวกัน ไม่ต้องนอนค้างคืนที่โรงพยาบาล”
ประสบการณ์ตรงจากผู้เข้ารับการรักษาโรคต่อมลูกหมากโตด้วยไอน้ำ
ใครบ้างที่เสี่ยงต่อการเป็นต่อมลูกหมากโต
มีอายุ 40 ปีขึ้นไป โอกาสที่จะเป็นต่อมลูกหมากโตเพิ่มขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
มีสมาชิกในครอบครัวมีประวัติเป็นต่อมลูกหมากโต
มีภาวะสุขภาพบางอย่างเช่น : โรคอ้วน , โรคหัวใจและปัญหาเกี่ยวกับการไหลเวียนเลือด , โรคเบาหวานชนิดที่ 2 , มีภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ , ไม่ได้รับการออกกำลังกายเพียงพอ
การผ่าตัดต่อมลูกหมากโต
การผ่าตัดอาจมีประโยชน์เมื่ออาการรุนแรง และการรักษาอื่นๆ ไม่ได้ผล หรือมีปัญหาอื่นๆ เช่น กระเพาะปัสสาวะเสียหาย การผ่าตัด เช่น
เอาต่อมลูกหมากบางส่วนหรือทั้งหมดออก
ตัดต่อมลูกหมากเพื่อลดแรงดันจากท่อปัสสาวะ
การผ่าตัดส่วนใหญ่ทำโดยใช้เครื่องมือสอดเข้าไปในท่อทางเดินปัสสาวะ
ความแตกต่างระหว่าง ต่อมลูกหมากโต กับ มะเร็งต่อมลูกหมาก
ภาวะต่อมลูกหมากโตเป็นภาวะที่ไม่ร้ายแรง ซึ่งหมายความว่าไม่เป็นมะเร็งและไม่นำไปสู่มะเร็ง อย่างไรก็ตามภาวะต่อมลูกหมากโตและมะเร็งสามารถเกิดขึ้นได้ในเวลาเดียวกัน ภาวะต่อมลูกหมากโตอาจไม่ต้องการการรักษาใด ๆ จนกระทั่งเกิดอาการ
ประมาณครึ่งหนึ่งของผู้ชายที่มีอายุระหว่าง 51 ถึง 60 ปีมีภาวะต่อมลูกหมากโต และผู้ชายที่มีอายุมากกว่า 80 ปีที่มีอาการนี้ พบได้มากถึง 90% อย่างไรก็ตาม อาการของภาวะต่อมลูกหมากโตอาจบ่งบอกถึงสภาวะที่ร้ายแรงกว่า รวมทั้งมะเร็งต่อมลูกหมาก
การวิจัยแสดงให้เห็นว่าการมีภาวะต่อมลูกหมากโตไม่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก อย่างไรก็ตาม ภาวะต่อมลูกหมากโตและมะเร็งต่อมลูกหมากมีอาการคล้ายกันได้
อาการมะเร็งต่อมลูกหมาก
แต่ละคนมีอาการที่แตกต่างกัน ซึ่งพบว่าบางคนไม่มีอาการเลย หากคุณมีอาการดังต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์ทันที
- เริ่มต้นปัสสาวะลำบาก
- การไหลของปัสสาวะอ่อนลงหรือหยุดชะงัก
- ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน
- ปัญหาปัสสาวะออกไม่หมด
- ปวดหรือแสบขณะปัสสาวะ
- พบเลือดในปัสสาวะหรือน้ำอสุจิ
- ปวดหลัง สะโพก หรือกระดูกเชิงกรานเรื้อรัง
- เจ็บปวดหลังการหลั่งอสุจิ
*อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นที่ไม่ใช่มะเร็งต่อมลูกหมาก
เพื่อการตรวจพบมะเร็งต่อมลูกหมากได้อย่างรวดเร็วตั้งแต่ในระยะเริ่มต้น ผู้ชายทุกคนควรได้รับการตรวจคัดกรองต่อมลูกหมากทุกปีหลังอายุ 55 ปี เนื่องจากความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะหากเป็นเชื้อชาติแอฟริกันอเมิกันหรือมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ผู้ที่มีความเสี่ยง ควรเริ่มตรวจคัดกรองโรคต่อมลูกหมากตั้งแต่อายุ 40 ปี
