การเกิดเป็นผู้หญิงมาพร้อมกับความงดงาม ความท้าทาย และประสบการณ์ที่หลากหลาย หนึ่งในนั้นต้องยกให้ระบบสูตินรีเวช ซึ่งเกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์และสุขภาพทางเพศของผู้หญิง นอกจากความซับซ้อนในการดูแลปัญหาสุขภาพทั่วไป ผู้หญิงบางคนยังต้องเจอกับปัญหาสุขภาพทางเพศและการสืบพันธุ์ เมื่อปัญหาเหล่านี้มาถึง การตรวจวินิจฉัยโรค และการรักษามักจะมาพร้อมกับ “การขูดมดลูก”
“การขูดมดลูก” คืออะไร
การขูดมดลูก (Dilation and Curettage – D&C) เป็นกระบวนการทางการแพทย์ที่ใช้เพื่อตรวจวินิจฉัยหรือรักษาปัญหาสุขภาพในระบบสืบพันธุ์ของผู้หญิง โดยการขูดมดลูกจะทำการขยายปากมดลูก (cervix) และใช้เครื่องมือเฉพาะในการขูดเนื้อเยื่อที่อยู่ภายในโพรงมดลูก (uterine lining) เพื่อนำมาตรวจวินิจฉัยเกี่ยวกับความผิดปกติที่เกิดจากมดลูก
ทำไมต้องขูดมดลูก
การขูดมดลูกเป็นหนึ่งในการรักษาอาการในระบบสูตินรีเวชของสตรี มีหลายสาเหตุและวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน ปกติแล้วก็มักจะมีสาเหตุหลักๆ อยู่ด้วยกัน 2 อย่าง ดังนี้
การขูดมดลูกเพื่อการวินิจฉัย ใช้สำหรับเก็บตัวอย่างเยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrium) เพื่อวินิจฉัยความผิดปกติที่เกิดขึ้น การขูดมดลูกสามารถใช้เพื่อตรวจวินิจฉัยปัญหาสุขภาพ เช่น การมีเลือดออกผิดปกติ การตกขาวที่มีลักษณะผิดปกติ หรือการเจริญเติบโตผิดปกติของเนื้อเยื่อในโพรงมดลูก
การขูดมดลูกเพื่อการรักษา (Therapeutic D and C) คือการขูดเนื้อเยื่อภายในมดลูกการขูดมดลูกสามารถใช้รักษาปัญหาต่าง ๆ เช่น การตกเลือดหลังคลอด การขูดเนื้อเยื่อที่มีการเจริญเติบโตผิดปกติ หรือการขูดเอาซากครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์หลังการแท้ง
ใครที่ควรขูดมดลูก
1.ผู้หญิงที่มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด
หากผู้หญิงมีเลือดออกมากหรือบ่อยครั้งเกินไป ไม่ว่าจะเป็นระหว่างรอบประจำเดือน หลังการมีเพศสัมพันธ์ หรือหลังวัยหมดประจำเดือน การขูดมดลูกอาจใช้เพื่อหาสาเหตุและรักษาปัญหาได้
2.ผู้หญิงที่มีภาวะแท้งบุตรที่ไม่สมบูรณ์
ในกรณีที่การแท้งบุตรเกิดขึ้นแต่มีเนื้อเยื่อของทารกหรือตัวอ่อนยังคงค้างอยู่ในมดลูก การขูดมดลูกสามารถช่วยล้างทำความสะอาดมดลูกเพื่อป้องกันการติดเชื้อและภาวะแทรกซ้อน
3.ผู้หญิงที่มีเนื้องอกในโพรงมดลูก
การขูดมดลูกสามารถใช้ในการเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อเพื่อตรวจวินิจฉัยว่ามีเนื้องอกหรือการเจริญเติบโตผิดปกติหรือไม่ เช่น เนื้องอกในโพรงมดลูก (uterine polyps) หรือเนื้องอกที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งมดลูก
4.ผู้หญิงที่มีภาวะเลือดออกหลังคลอด
หากมีเลือดออกมากหลังการคลอดบุตร การขูดมดลูกอาจเป็นวิธีที่ใช้ในการล้างทำความสะอาดมดลูกและหยุดเลือด
5.การตรวจและวินิจฉัยปัญหาทางสูตินรีเวช
- การขูดมดลูกสามารถใช้เพื่อเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อจากโพรงมดลูกเพื่อตรวจหาปัญหาทางสูตินรีเวชอื่น ๆ เช่น ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometrial hyperplasia) หรือโรคติดเชื้อในมดลูก
วิธีดูแลรักษาหลังการขูดมดลูก
หลังจากการขูดมดลูก ผู้ป่วยควรได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมเพื่อป้องกันการติดเชื้อและการฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว ดังนี้:
- การพักผ่อน ควรพักผ่อนอย่างเพียงพอในช่วงแรกหลังการขูดมดลูก หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมที่ใช้แรงมากและการยกของหนัก
- การป้องกันการติดเชื้อ รักษาความสะอาดของร่างกายและพื้นที่ที่ทำการขูดมดลูก หลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาล้างช่องคลอดและผลิตภัณฑ์ที่มีสารเคมีในช่วงแรกหลังการทำ
- การรับประทานยา แพทย์อาจสั่งยาปฏิชีวนะเพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ รวมถึงยาบรรเทาปวดเพื่อช่วยลดอาการปวดที่อาจเกิดขึ้น
- การติดตามอาการ ควรสังเกตอาการที่อาจเกิดขึ้นหลังการขูดมดลูก เช่น อาการปวดท้องรุนแรง มีไข้ หรือมีเลือดออกมากผิดปกติ หากมีอาการเหล่านี้ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที
- การดูแลสุขภาพทั่วไป
- การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ดื่มน้ำมาก ๆ และการดูแลสุขภาพจิตใจเป็นสิ่งสำคัญในการฟื้นตัวหลังการขูดมดลูก
การตรวจติดตามหลังการขูดมดลูก
หลังจากการขูดมดลูก ผู้ป่วยควรมีการนัดพบแพทย์เพื่อตรวจติดตามผลการรักษาและประเมินการฟื้นตัว แพทย์จะตรวจสอบว่ามีการติดเชื้อหรือปัญหาอื่น ๆ ที่ต้องได้รับการรักษาหรือไม่
ความเสี่ยงและข้อควรระวังหลังการขูดมดลูก
- การติดเชื้อ แม้ว่าการขูดมดลูกจะเป็นกระบวนการที่ปลอดภัย แต่ก็มีความเสี่ยงในการติดเชื้อ ดังนั้นจึงควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
- อาการเจ็บปวดและการมีเลือดออก หลังการขูดมดลูก ผู้ป่วยอาจมีอาการเจ็บปวดหรือมีเลือดออกเล็กน้อย ซึ่งควรปรึกษาแพทย์หากมีอาการรุนแรงหรือมีเลือดออกมาก
- ความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อน ความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการขูดมดลูกมีอยู่เล็กน้อย เช่น การเกิดแผลในมดลูกหรือการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการใช้ยาสลบ
การขูดมดลูกเป็นกระบวนการทางการแพทย์ที่สำคัญสำหรับการตรวจวินิจฉัยและรักษาปัญหาสุขภาพในระบบสืบพันธุ์ของผู้หญิง การดูแลรักษาหลังการขูดมดลูกอย่างเหมาะสมและการติดตามอาการที่อาจเกิดขึ้นเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันการติดเชื้อและการฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดเพื่อให้การฟื้นตัวเป็นไปอย่างราบรื่นและปลอดภัย
การตรวจดูความสมบูรณ์ของมดลูกและรังไข่โดยวิธี Tranvaginal Ultrasound
การอัลตราซาวน์ คือ การตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง เมื่อคลื่นเสียงกระทบกับเนื้อเยื่อต่างๆ ซึ่งความสามารถในการผ่านและการสะท้อนกลับไม่เท่ากัน หัวตรวจจะทำหน้าที่รับสัญญาณคลื่นเสียงสะท้อนกลับระดับต่างๆ ซึ่งบอกถึงความหนาแน่น และความลึกของเนื้อเยื่อนั้นแล้วนำสัญญาณที่ได้รับมาประมวลผลสร้างเป็นภาพขึ้นมา
ซึ่งสามารถช่วยตรวจวินิจฉัยลักษณะมดลูก เนื้องอกมดลูก เยื่อบุโพรงมดลูก ลักษณะรังไข่ที่ปกติและผิดปกติ โดยแพทย์จะสอดหัวตรวจอัลตร้าซาวด์ที่มีความแตกต่างจากหัวตรวจผ่านเข้าไปทางช่องคลอด ข้อดีคือหัวตรวจจะเข้าไปใกล้ตำแหน่งมดลูกและรังไข่ได้มากกว่าการตรวจทางหน้าท้อง จึงสามารถมองเห็นภาพของมดลูกและรังไข่จากจอมอนิเตอร์ได้ชัดเจนกว่าและไม่ต้องรอเวลาในการกลั้นปัสสาวะ
ดูแลสุขภาพภายในของผู้หญิงที่ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลบีเอ็นเอช (BNH Women’s Health Centre)
ด้วยประสบการณ์ด้านการดูแลสุขภาพสตรีอย่างต่อเนื่องยาวนาน ศูนย์สุขภาพสตรี (Women’s Health Centre) โรงพยาบาลบีเอ็นเอช พร้อมดูแลทุกมิติด้วยความเชี่ยวชาญเฉพาะทางในเรื่องสุขภาพสตรีเป็นพิเศษ และ ศูนย์มะเร็งนรีเวช (Gynecology Centre) บริการตรวจคัดกรองโรค ให้คำปรึกษา ตลอดจนป้องกันและรักษา โรคมะเร็งปากมดลูก ในสตรีทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยให้ได้ผลตรวจที่มีความถูกต้องและแม่นยำ
Ref: spineinfo| emedicinehealth| hss | clevelandclinic
ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์ | Appointment
-
พญ. วิภาดา บิณฑวิหค
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
มะเร็งนรีเวช -
รศ. นพ. สมชาย ธนวัฒนาเจริญ
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
เวชศาสตร์มารดาและทารก -
ผศ. พญ. สุกัญญา ชัยกิตติศิลป์
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
– -
พญ. สุจิตรา พงษ์พัฒนพันธุ์
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
สูตินารีเวชวิทยาทั่วไป -
รศ. นพ. สุรสิทธิ์ ชัยทองวงศ์วัฒนา
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
สูติศาสตร์ นรีเวชวิทยา -
ผศ. นพ. อภิชัย วสุรัตน์
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
สูตินารีเวชวิทยาทั่วไป -
รศ. นพ. อรรณพ ใจสำราญ
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
– -
นพ. อัมรินทร์ สุวรรณ
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ -
รศ. นพ. เรืองศักดิ์ เลิศขจรสุข
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
โรคมะเร็งและเนื้องอกสตรี -
พญ. ชญานิศ อภิรักษ์วิริยะ
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เวชศาสตร์ทางเพศ การผ่าตัดทางนรีเวชที่มีการรุกล้ำน้อย -
ผศ. นพ. ธนภพ บำเพ็ญเกียรติกุล
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา, เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์, เวชศาสตร์ทางเพศ -
พญ. ภัทราพร อุดมพรธนกิจ
ศูนย์สุขภาพสตรี
ความชำนาญพิเศษ
เวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์
