คือ ผื่นคันบวมนูนสีแดงหรือชมพูบนผิวหนังที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยผื่นแต่ละจุดมักจะยุบหายไปเองภายใน 24 ชั่วโมงโดยไม่ทิ้งรอยดำ แต่อาจมีผื่นใหม่ขึ้นกระจายไปยังจุดอื่น ๆ บนร่างกายได้ ในผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการบวมของเยื่อบุเช่น ริมฝีปาก เปลือกตา ใบหูร่วมด้วย
ประเภทของลมพิษ
- ลมพิษเฉียบพลัน (Acute Urticaria): อาการผื่นคันเกิดขึ้นและหายไปหมดภายในเวลาไม่เกิน 6 สัปดาห์
- ลมพิษเรื้อรัง (Chronic Urticaria): มีอาการผื่นขึ้นเป็น ๆ หาย ๆ ต่อเนื่องกันยาวนานเกิน 6 สัปดาห์ขึ้นไป
สาเหตุหลักของการเกิดลมพิษ แบ่งตามประเภท
- สาเหตุของ ลมพิษเฉียบพลัน
- การแพ้อาหารหรือสารปรุงแต่ง: เช่น อาหารทะเลถั่ว สารกันบูด หรือสีผสมอาหาร
- การใช้ยาบางชนิด: เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs หรือยาคลายกล้ามเนื้อ
- การติดเชื้อในร่างกาย: เช่น Mycoplasma, ไวรัสบางประเภท ไซนัสอักเสบ กระเพาะอาหารอักเสบจากการติดเชื้อ H.pylori หรือพยาธิ
- บางรายไม่ทราบสาเหตุ และเป็นต่อเนื่องจนเป็นลมพิษเรื้อรัง
- สาเหตุของลมพิษเรื้อรัง
- ปัจจัยทางกายภาพ: การกระตุ้นจากความร้อน ความเย็น แสงแดด หรือแรงกดรัดจากเสื้อผ้า
- ปฏิกิริยาภูมิต้านทานตนเอง: พบได้บ่อยในผู้ป่วยลมพิษเรื้อรังที่ระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ
วิธีดูแลรักษาเบื้องต้นด้วยตนเอง
- หลีกเลี่ยงการเกา: เพราะจะยิ่งกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งสารฮิสตามีนเพิ่มขึ้น และเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน
- ดูแลผิวไม่อาบน้ำอุ่น ทาโลชั่นอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของผิวและลดความไวของการเกิดผื่น
- รับประทานยาต้านฮิสตามีน: รับประทานยาแก้แพ้เพื่อบรรเทาอาการคันตามคำแนะนำของแพทย์ ในบางรายหากมีอาการมากแพทย์อาจพิจารณาให้ยาอื่นร่วมด้วยเพื่อควบคุมอาการ
- หากมีอาการดังต่อไปนี้ควรไปพบแพทย์ ได้แก่ ไม่ดีขึ้นภายใน 24-48ชั่วโมง , ผื่นลมพิษร่วมกับอาการแน่นหน้าอก หายใจติดขัด ปวดท้อง ตาบวม ปากบวม หรือหน้ามืดเป็นลม ควรรีบไปโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดทันที เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของภาวะแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) ที่เป็นอันตรายถึงชีวิต
บทความโดย
พญ.ธัชขวัญ อินทปันตี
ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
สาขาเฉพาะทาง: กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน
พญ. ธัชขวัญ อินทปันตี
ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
ความชำนาญพิเศษ
กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน
ภาษา
ไทย, อังกฤษ
– กุมารเวชศาสตร์
– กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน
– 2000 Doctor of Medicine, Chulalongkorn University
ตารางออกตรวจแพทย์
| วัน | เวลา | แผนก |
|---|---|---|
| จันทร์ | 10:00 – 17:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
| อังคาร | 08:00 – 18:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
| พุธ | 08:00 – 15:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
| ศุกร์ | 08:00 – 14:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |
| อาทิตย์ | 08:00 – 18:00 | ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ |