การรักษาโดยคลื่นกระแทก (Extracorporeal ShockWave Therapy หรือ ESWT) คนไข้ที่มารักษาส่วนใหญ่มักจะยังไม่รู้จักว่า และไม่ทราบว่า การรักษานี้คืออะไร? รักษาได้อย่างไร? จะได้ผลหรือไม่?
แต่เดิมการรักษาโดยคลื่นกระแทก เริ่มจากการใช้สลายนิ่วในไต (Extracorporeal Shockwave Lithotrypsy) จากนั้นได้มีการพัฒนาเพื่อใช้ในการรักษาภาวะเกี่ยวกับ กล้ามเนื้อ เอ็น กระดูกต่าง ๆ (Musculoskeletal Medicine) ที่มีการอักเสบหรือบาดเจ็บ รวมถึง กล้ามเนื้อตึงหรือจมยึด (Myofascial pain) ด้วยปัจจุบันเราจะเห็นการใช้ ESWT บ่อย ๆ ในการบาดเจ็บจากการกีฬา ในงานเวชศาสตร์ฟื้นฟู กายภาพบำบัด หรือ แม้แต่ใน office syndrome
Q: ESWT มักใช้ในภาวะใด
A: ในกลุ่มของโรคที่เกี่ยวกับกล้ามเนื้อ เอ็น กระดูก (musculoskeletal disorder) ได้แก่ ภาวะเอ็นอักเสบต่าง ๆ (tendinitis) เช่น tennis elbow ที่ศอก, patellar tendinitis ที่เข่า, ผังผืดอักเสบ เช่น รองช้ำ (plantar fasciitis), กล้ามเนื้อตึงจมยึด (myofascial pain หรือ trigger point), หินปูนเกาะเอ็น (calcific tendinitis) ในบางครั้งมีการนำมาใช้ในกระดูกที่ติดไม่ดี (non-union) หรือ กระดูกขาดเลือด (avascular necrosis)
Q: ESWT รักษาโรคได้อย่างไร
A: เป็นคลื่นกระแทกที่ทำให้เกิดการสั่นสะเทือนไปยังเนื้อเยื่อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณที่มีการอักเสบหรือบาดเจ็บ เกิดการกระตุ้นบริเวณที่บาดเจ็บทำให้เร่งการซ่อมแซมบริเวณดังกล่าว กระตุ้นให้เนื้อเยื่อหลั่งสารลดการอักเสบ ลดอาการปวดและรักษาฟื้นฟูเนื้อเยื่อ
Q: การรักษาด้วย ESWT มีข้อดี และข้อเสียอย่างไร
A:
ข้อดี ของการรักษาโดย ESWT เป็นการใช้คลื่นกระแทกทำให้ร่างกายเกิดการกระตุ้นการซ่อมแซมและสร้างเนื้อเยื่อ (tissue repair) ด้วยตนเอง ไม่ได้เกิดจากสารภายนอก
ข้อเสีย คือ ขณะที่ทำการรักษาจะมีอาการเจ็บตรงตำแหน่งที่มีการอักเสบหรือบาดเจ็บ เพื่อให้เกิดการรักษาตัวบริเวณนั้น แต่สามารถปรับพลังงานขณะยิงให้เหมาะสม ให้อาการเจ็บอยู่ในระดับที่ทนได้ (tolerable level)
Q: ESWT มีกี่แบบ ต่างกันอย่างไร
A: Focus & Radial ทั้งคู่ให้คลื่นกระแทกออกมาเหมือนกัน เพียงแต่จะเลือกชนิดและพลังงาน ที่ให้เหมาะสมกับตำแหน่งและความลึกของบริเวณที่ทำการรักษา
Q: การรักษานี้ มีข้อควรระวังหรือไม่
A: เรามักหลีกเลี่ยงการใช้ ESWT ในหญิงตั้งครรภ์ ผู้ป่วยมะเร็ง ผู้ป่วยที่มีไข้ไม่สบายอยู่ หรือโรคของกล้ามเนื้อกระดูกที่เป็นโรคจากปัญหาภาวะภูมิคุ้มกันต่างๆ (rheumatological disease) บริเวณที่รักษาไม่ควรมีอาการชา การรับรู้ความรู้สึกลดลง (neuropathy) หรือมีความไวต่อความเจ็บปวดเพิ่มขึ้น (hypersensitivity) หรือ มีแผลเปิด
Q: คำแนะนำอื่นๆ
A: การรักษาโดย ESWT อาจต้องทำต่อเนื่องหลายครั้งจึงจะได้ผลดี ขึ้นกับอาการ และการวินิจฉัย ในแง่ของระยะห่างในการรักษาแต่ละครั้งอาจอยู่ในช่วง 5–10 วัน นอกจากนี้ที่สำคัญคือ ESWT เป็นเพียงการรักษาเบื้องต้น เมื่อปวดลดลงแล้ว ควรรักษาสาเหตุหรือปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะนั้น ๆ เช่น เอ็นกล้ามเนื้อตึง หรือ ไม่แข็งแรง ต้องทำท่าบริหารออกกำลังกายกายภาพบำบัดต่าง ๆ ให้ฟื้นฟูกลับมา
References
1. Reilly JM et al., Narrative Review on the Effect of Shockwave Treatment for Management of Upper and Lower Extremity Musculoskeletal Conditions., PM R. 2018 May 31.
2. Ching Jen Wang, Extracorporeal shockwave therapy in musculoskeletal disorder, J Orthop Surg Res, 2012; 7:11.
ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์ | Appointment
ดร.พญ. ประเนตรทิพย์ รินแก้วกาญจน์
แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด
สาขาเฉพาะทาง
เวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพ
ภาษา
ไทย, อังกฤษ
– Rehabilitation Medicine
– Spine rehabilitation (Neck pain & Back pain)
– Musculoskeletal rehabilitation, Pain management
– Ultrasound guided injection for musculoskeletal condition
– Exercise in Elderly & Diabetes , Cognitive rehabilitation
– วินิจฉัยและรักษาอาการปวด กล้ามเนื้อ เอ็น ปวดคอ ปวดหลัง ด้วยการลงเข็มคลายจุดปวด (Dry needling) ช็อคเวฟ (ESWT) เลเซอร์ (HPLT) คลื่นแม่เหล็ก (PMS)
– รักษากล้ามเนื้อและเนื้อเยี่อตึง อักเสบ บาดเจ็บ รวมถึง มือชา (Carpal tunnel syndrome) ด้วย
อัลตราซาวด์นำฉีดยา (Ultrasound guided injection) การฉีดน้ำเกลือ และ น้ำตาลความเข้มข้นสูง (Dextrose prolotherapy)
– รักษาฟื้นฟู หลังจากเจ็บป่วยในนอนโรงพยาบาล หลังผ่าตัด หรือผู้สูงอายุ ที่มีปัญหาการเคลื่อนไหว การเดิน อาการปวด โดยการออกกำลังกายเพื่อการรักษา (Therapeutic exercise) และการกายภาพบำบัด (Physical Therapy)
– 2004-Present Annual Diabetes Update, วารสารชมรมเพื่อเด็กและวัยรุ่นเบาหวาน
– 2006 Experience on diabetes control, Siriraj Medical Journal
– 2015 The effectiveness of inpatients rehabilitation for spinal cord patients in Siriraj hospital. (Spinal Cord)
DOI: 10.1038/sc.2015.8
– 2018 Does Immediate Pain Relief After an Injection into the Sacroiliac Joint with Anesthetic and Corticosteroid Predict Subsequent Pain Relief? (Pain Medicine)
DOI: 10.1093/pm/pnx104
– 2021 หนังสือ “ปวดเมื่อยเรื่องเล็ก”
– 2024 “Running shoes” chapter of Running Science Book TMR
– 2025 หนังสือ “สุขภาพดี ไม่มีเมื่อย”
– Thai Rehabilitation Medicine Association (TRMA)
– Thai Association for the Study of Pain (TASP)
– Thai Musculoskeletal Ultrasound Club
– Thai Myopain Society (TMS)
– The Sports Medicine Association of Thailand
– Thai Diabetic Child & Adolescent support club
– Diabetes Association of Thailand
Excellent Spine Research Fellow, Stanford University
Speaker & Lecturer
– Life hack to prevent office syndrome (2016, 2023, 2024, 2025)
– Common musculoskeletal problem in dentist (KITML 2024, 2025)
– Body composition analysis: Sarcopenia test (TMRA 2022)
– Ultrasound guided injection lateral epicondylitis (TASP 2022), shoulder diagnosis (TASP 2022) How do I?: injection of low back pain (TASP 2020)
– Diagnosis methods of low back pain syndrome (TASP 2020)
– Diplomate Thai Board of Rehabilitation Medicine, Siriraj Hospital, Mahidol University
– อบรมหลักสูตรแพทย์ฝังเข็ม ณ กรมแพทย์ทหารบก
– Doctor of Medicine, Faculty of Medicine, Siriraj hospital
– Doctor of Philosophy Programme in Immunology, Mahidol University
– 2014 PM&R Spine Research Fellowship, Stanford University School of Medicine, United States
– 2013 Thai Board of Rehabilitation Medicine, Siriraj Hospital
– 2014 Certificate of Musculoskeletal ultrasound examination in rehabilitation practice,
– National Taiwan University Hospital, Taipei, Taiwan
– 2014 Pain Medicine Observership, Stanford University & University of Washington, USA
– 2014 Spine & Sports Rehabilitation Observership, Rehab Institute of Chicago, USA
– 2017 Acupuncture & Moxibustion for Physician Course, Royal Thai Army Medical Department in cooperation with Tianjin University, China
ตารางออกตรวจแพทย์
| วัน | เวลา | แผนก |
|---|---|---|
| จันทร์ | 08:00 – 17:00 | แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด |
| อังคาร | 08:00 – 15:00 | แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด |
| พุธ | 08:00 – 17:00 | แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด |
| พฤหัสบดี | 12:00 – 20:00 | แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด |
| ศุกร์ | 08:00 – 16:00 | แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด |