Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

✨Translated by AI

โรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ (Spinal Stenosis)

โรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบคืออะไร

โรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ คือ ภาวะที่ช่องว่างรอบไขสันหลังแคบลง ช่องไขสันหลังในร่างกายเรามีลักษณะเป็นโพรงยาวอยู่ข้างในข้อกระดูกสันหลังและมีไขสันหลังอยู่ข้างใน เมื่อช่องไขสันหลังตีบแคบลงจะทำให้ไขสันหลังและเส้นประสาทถูกกดทับหรือทำลาย ภาวะนี้ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ เช่น ปวดหลังหรือคอ ชา หรือเหน็บที่แขนหรือขา ปวดสะโพกร้าวลงขา (Sciatica Pain) การตีบแคบของโพรงกระดูกสันหลังอาจเกิดจากหลายสาเหตุหรือเกิดจากการได้รับบาดเจ็บก็ได้ ภาวะดังกล่าวอาจเกิดได้กับคนในทุกช่วงวัย แต่โดยส่วนใหญ่แล้ว มักพบในผู้ที่มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไปเพราะกระดูกสันหลังเริ่มเสื่อมสภาพ และมักเกิดขึ้นในสองบริเวณหลักของกระดูกสันหลัง ได้แก่

 

  • โพรงกระดูกสันหลังตีบแคบส่วนเอว (Lumbar Spinal Stenosis) ซึ่งประกอบด้วยข้อกระดูกสันหลัง 5 ชิ้น 
  • โพรงกระดูกสันหลังตีบแคบส่วนคอ (Cervical Spinal Stenosis) ซึ่งประกอบด้วยข้อกระดูกสันหลัง 7 ชิ้น 
  • โพรงกระดูกสันหลังตีบแคบส่วนอก (Thoracic Spine) มักพบได้น้อย

ประมาณ 95% ของผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปมักเป็นโรคที่เกี่ยวกับกระดูกสันหลังเสื่อมสภาพรวมทั้งโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบด้วย และส่วนใหญ่ของผู้มีอายุเกิน 65 ปีที่ต้องผ่าตัดกระดูกสันหลัง เพราะกระดูกสันหลังส่วนเอวตีบแคบ

 

ดูโรคกระดูกสันหลังเสื่อม (Spondylosis) เพิ่มเติมที่นี่

ดูโรคหมอนรองกระดูกเสื่อม (Degenerative Disc Disease) เพิ่มเติมที่นี่

อาการของโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ

อาการของโรคขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรง ได้แก่

ถ้าโรคเกิดที่ส่วนเอว (Lumbar Spinal Stenosis) มักมีอาการต่อไปนี้  

  • ปวดที่หลังส่วนล่าง
  • อาการปวดที่สะโพกแล้วร้าวลงขา หรืออาจถึงเท้า
  • อาการปวดหนักที่ขา อาจเป็นตะคริว
  • ชาหรือเหน็บที่สะโพก, ขา หรือเท้า
  • อาการปวดที่รุนแรง เมื่อยืนเป็นเวลานาน หรือเดิน และทุเลาลง เมื่อโน้มตัวไปข้างหน้า หรือนั่งลง

ถ้าโรคเกิดที่ส่วนคอ (Cervical Spinal Stenosis) มักมีอาการต่อไปนี้

ปวดที่บริเวณคอ

  • อาการชา, เหน็บ หรืออ่อนแรงที่มือ, แขน, เท้าหรือขา
  • มีปัญหาการทรงตัว
  • มีปัญหาในการใช้มือ เช่น เขียนหนังสือ

โรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบเกิดขึ้นได้อย่างไร

การตีบแคบของโพรงกระดูกสันหลังอาจเกิดได้หลายสาเหตุ อาจแบ่งได้เป็นสองประเภทหลัก ได้แก่

 

โพรงกระดูกสันหลังตีบแคบที่เกิดภายหลัง (Acquired)

สาเหตุประเภทนี้เกิดจากการใช้งานร่างกายที่ยาวนานมามากกว่า 50 ปี หรือร่างกายได้รับบาดเจ็บ จนกระทั่งกระดูกสันหลังเสื่อมหรือสึกหรอ อาจเกิดได้จากสาเหตุต่อไปนี้

  • กระดูกงอกจากโรคข้อเสื่อม (Osteoarthritis) โรคเกี่ยวกับความเสื่อมตามวัย ทำให้กระดูกอ่อนที่ข้อต่อ รวมทั้งกระดูกสันหลังแตกหรือหัก เมื่อกระดูกอ่อนเปราะและแตก กระดูกจะไม่มีสิ่งใดคั่นกลางเพื่อลดการเสียดสี และสร้างกระดูกงอกขึ้นมาใหม่ กระดูกงอกขึ้นใหม่จะทำให้ช่องไขสันหลังแคบลงและเบียดเส้นประสาทที่กระดูกสันหลัง
  • หมอนรองกระดูกเคลื่อน (Herniated Disks) เมื่อเราอายุมากขึ้น หมอนรองกระดูกสันหลังที่อยู่ระหว่างข้อกระดูกสันหลังจะเริ่มเสื่อม มีลักษณะแห้งและแบนลง ทำให้วงแหวนด้านนอกของหมอนรองกระดูกฉีกขาด ทำให้สารที่มีลักษณะนุ่มเหมือนเจลหลุดออกมาและกดทับเส้นประสาท

ดูโรคหมอนรองกระดูกเคลื่อนกดทับเส้นประสาท (Herniated Disc) เพิ่มเติมที่นี่ 

  • เอ็นหนาขึ้นจากโรคข้ออักเสบ (Arthritis) เอ็นทำหน้าที่เชื่อมกระดูกสันหลังเข้าด้วยกัน เมื่อเป็นโรคข้ออักเสบ เอ็นอาจจะมีขนาดหนาขึ้น และขยายไปถึงช่องไขสันหลัง
  • การได้รับบาดเจ็บหรือกระดูกสันหลังหัก การแตกหรือเคลื่อนตัวของกระดูกบริเวณกระดูกสันหลังอาจทำให้ช่องไขสันหลังแคบลง 
  • ถุงน้ำหรือเนื้องอกที่กระดูกสันหลัง ถุงน้ำหรือเนื้องอกที่เกิดบริเวณไขสันหลังและข้อต่อก็อาจเป็นอีกสาเหตุหนึ่ง



โพรงกระดูกสันหลังตีบแคบที่เกิดแต่กำเนิด (Congenital)

 

สาเหตุประเภทนี้พบได้น้อย มักเกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมหรือความผิดปกติในการสร้างกระดูกสันหลังของทารกในครรภ์ อาจเกิดจากสาเหตุต่อไปนี้

 

  • โรคกระดูกอ่อนไม่เจริญเติบโต (Achondroplasia) เป็นโรคทางพันธุกรรม ทำให้ผู้ป่วยมีภาวะแคระและมีร่างกายไม่สมส่วน
  • โรคสไปนา ไบฟิดา (Spina Bifida) โรคที่กระดูกสันหลังและไขสันหลังพัฒนาไม่สมบูรณ์ตั้งแต่เด็กยังเป็นทารกในครรภ์
  • โรคหลังค่อมแต่กำเนิด (Congenital Kyphosis) เป็นโรคที่กระดูกสันหลังพัฒนาไม่สมบูรณ์ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ กระดูกสันหลังจึงโค้งนูนมากผิดปกติ 
  • โรคกระดูกแข็ง (Osteopetrosis) ผู้ที่เป็นโรคนี้ จะมีมวลกระดูกมากผิดปกติ กระดูกจึงหนาและแข็ง
  • โรคมอควิโอซินโดรม (Morquio Syndrome) ผู้ป่วยโรคนี้จะขาดเอนไซม์ที่สำคัญที่จะย่อยสาร Glycosaminoglycans ซึ่งมีหน้าที่ช่วยสร้างกระดูกและกระดูกอ่อน

การตรวจวินิจฉัยโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบมีวิธีการอย่างไร

การตรวจที่ร่างกาย แพทย์อาจกดตามบริเวณต่าง ๆ ที่ร่างกายผู้ป่วย เพื่อตรวจสอบดูว่าผู้ป่วยมีอาการที่ใดบ้าง

  • การเอกซเรย์ การตรวจชนิดนี้ใช้รังสีเพื่อตรวจสอบดูการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างของกระดูกสันหลังหรือ ความแบนของหมอนรองกระดูก 
  • การตรวจด้วยเครื่อง MRI เป็นการตรวจด้วยสนามแม่เหล็กและคลื่นวิทยุ ทำให้สามารถตรวจสอบความผิดปกติได้หลายจากภาพหลายทิศทาง สามารถทำให้เห็นภาพที่ละเอียดขึ้นของเส้นประสาท, หมอนรองกระดูกและไขสันหลัง
  • การตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ CT Scan การตรวจนี้จะทำให้แพทย์ได้ภาพความผิดปกติของร่างกายที่ละเอียดขึ้นเพราะใช้รังสีเอกซเรย์ร่วมกับคอมพิวเตอร์ สร้างภาพตัดขวางของกระดูกสันหลัง
  • การฉีดสีเข้าไปในโพรงไขสันหลัง (CT myelogram) เพื่อให้ได้ภาพเอกซเรย์ที่ชัดขึ้น แพทย์จึงจะสามารถเห็นไขสันหลังและเส้นประสาท

มีวิธีการใดบ้างที่ใช้รักษาโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ

การที่แพทย์จะเลือกวิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุ ตำแหน่งการเกิดโรค และความรุนแรงของอาการ

  • การรับประทานยา ได้แก่ ยาต้านการอักเสบ (NSAIDs) เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวด, ยากันชัก , ยาต้านเศร้า (Antidepressants) หรือยาคลายกล้ามเนื้อ (Muscle relaxants)
  • การทำกายภาพบำบัด เพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อหลังและท้องให้แข็งแรงและจะช่วยให้กระดูกสันหลังมีความยืดหยุ่นมากขึ้น
  • การฉีดสเตียรอยด์ การใช้สเตียรอยด์ที่บริเวณใกล้กับเส้นประสาทกระดูกสันหลังจะช่วยลดอาการปวดและอักเสบลงได้
  • การผ่าตัด แพทย์จะพิจารณาการผ่าตัดสำหรับกรณีจำเป็นเท่านั้น ทั้งนี้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัด
    • การผ่าตัดกระดูกสันหลังแบบลามิเนกโตมี (Laminectomy) เป็นการผ่าเพื่อเอากระดูก Lamina ที่เป็นส่วนหนึ่งของข้อกระดูกออกไปทั้งหมด จะทำให้เกิดช่องว่างและลดการกดทับบนไขสันหลังและรากประสาท
    • Laminoplasty เป็นการผ่าเพื่อเอากระดูก Lamina เฉพาะที่อยู่ที่ส่วนคอออก
    • Foraminotomy การผ่าชนิดนี้เป็นการผ่าเพื่อนำเอากระดูกหรือเนื้อเยื่อออกจากบริเวณช่องระหว่างกระดูกสันหลังซึ่งเป็นบริเวณที่เส้นประสาทออกมาจากไขสันหลังไปยังส่วนอื่นของร่างกาย
    • Spinal Fusion การผ่าเชื่อมกระดูกสันหลัง แพทย์ใช้วิธีนี้เมื่ออาการปวดกระจายในวงกว้างและกระดูกสันหลังไม่มีความมั่นคง

เราจะป้องกันไม่ให้เป็นโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบได้อย่างไร

แม้ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการ:

 

รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมให้เพียงพอเพื่อเสริมสร้างกระดูกให้แข็งแรง

รักษาน้ำหนักตัวให้เหมาะสม

ออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อเสริมเสร้างความแข็งแรงและความยืดหยุ่นให้กล้ามเนื้อ

หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ เพราะอาจส่งผลร้ายต่อหลอดเลือดได้

จัดท่าทางร่างกายให้ถูกหลัก

ภาวะแทรกซ้อนของโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ

หากไม่เข้ารับการรักษา อาจทำให้เกิดอาการรุนแรงได้ เช่น

กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้

เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ เพราะระบบประสาทถูกทำลาย

ขาอ่อนแรงหรือเป็นอัมพาต แต่พบได้น้อยมาก

Ref: clevelandclinic 

ติดต่อสอบถาม หรือทำนัดหมายกับเจ้าหน้าที่ผ่าน LINE @MBRACE

ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์​ | Appointment

  • ศ. นพ. วิชาญ ยิ่งศักดิ์มงคล

    ศูนย์กระดูกสันหลัง

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยกรรมกระดูก และ โรคกระดูกสันหลัง

  • นพ. อาทิตย์ หงส์วานิช

    ศูนย์กระดูกสันหลัง

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยกรรมกระดูก และ โรคกระดูกสันหลัง

  • นพ. เอกปฏิภาณ เอี่ยมสกุลนนท์

    ศูนย์กระดูกสันหลัง

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยศาสตร์ออโธปิดิกส์

  • นพ.ปัตย์ ปั้นเหน่งเพ็ชร

    แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด | ศูนย์กระดูกสันหลัง

    ความชำนาญพิเศษ
    วิสัญญีวิทยา เวชศาสตร์การระงับปวด

  • รองศาสตราจารย์ (พิเศษ) ดร.พญ. พรพรรณ เฉลิมกิจพานิชย์

    แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด | ศูนย์กระดูกสันหลัง

    ความชำนาญพิเศษ
    วิสัญญีวิทยา อนุสาขา เวชศาสตร์ความปวด

  • นพ. มาร์วิน เทพโสพรรณ

    แผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู และกายภาพบำบัด | ศูนย์กระดูกสันหลัง

    ความชำนาญพิเศษ
    วิสัญญีวิทยา

  • รศ. พญ. สุปราณี นิรุตติศาสน์

    ศูนย์กระดูกสันหลัง | แผนกห้องผ่าตัด

    ความชำนาญพิเศษ
    วิสัญญีแพทย์ และ ผู้เชี่ยวชาญการบำบัดความปวด

  • นพ. ณัฐพัฒน์ ตั้งจิตเจริญ

    ศูนย์กระดูกสันหลัง

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยกรรมกระดูกและโรคกระดูกสันหลัง