โรคมะเร็งตับอ่อน อัตราการตายสูง แต่ป้องกันได้

การตรวจพบมะเร็งตับอ่อนในระยะเริ่มแรกทำได้ยาก เนื่องจากแพทย์ไม่สามารถคลำหาก้อนเนื้อตับอ่อนได้และไม่สามารถมองเห็นเนื้องอกระยะแรกจากการตรวจภาพถ่ายรังสี ภาพถ่ายจากเครื่อง MRI หรือภาพอัลตราซาวด์ การตรวจมะเร็งตับอ่อนอาจทำได้ด้วยวิธีต่อไปนี้

• การตรวจด้วยภาพถ่ายรังสี
• การตรวจด้วยวิธีเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) เป็นการตรวจหาความผิดปกติในร่างกายด้วยการเอกซเรย์ และใช้คอมพิวเตอร์สร้างเป็นภาพขึ้นมา
• การตรวจเอ็มอาร์ไอ (MRI) เป็นการใช้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าและคลื่นความถี่วิทยุตรวจผู้ป่วย และใช้คอมพิวเตอร์ประมวลผลภาพนั้น 
• การตรวจวินิจฉัยด้วยเครื่องเพทซีที (PET/CT) เป็นการตรวจที่ใช้เครื่องเพท (Positron Emission Tomography: PET) ถ่ายภาพรังสีที่ออกมาจากผู้ป่วยและใช้เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ทำหน้าที่ถ่ายภาพตำแหน่งของเนื้องอก
• การตรวจระบบทางเดินอาหารโดยการส่องกล้องที่ติดอัลตราซาวนด์ (Esophageal endoscopic ultrasound) วิธีนี้แพทย์จะสอดกล้อง Endoscope เข้าทางปากเพื่อไปสู่บริเวณระบบทางเดินอาหาร จากนั้นจะเปิดเครื่องอัลตราซาวด์เพื่อให้เกิดคลื่นเสียงและสร้างภาพภายในระบบทางเดินอาหาร วิธีนี้ทำให้แพทย์มองเห็นความผิดปกติที่ตับอ่อน และอวัยวะภายในที่อยู่ใกล้ระบบทางเดินอาหาร
• การตรวจเลือดการตรวจเลือดสามารถตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งได้ เช่น แอนติเจนคาร์โบไฮเดรต 19-9 ซึ่งเป็นโปรตีนชนิดหนึ่งที่ถูกปล่อยจากเซลล์มะเร็งตับอ่อน 
• การส่องกล้องตรวจเพื่อกำหนดระยะโรค (Staging laparoscopy)แพทย์อาจตรวจส่องกล้องเพื่อตรวจสอบระยะของมะเร็งตับอ่อนว่าลุกลามมากแค่ไหนและเนื้องอกสามารถตัดออกได้หรือไม่ แพทย์จะสอดกล้องเข้าไปผ่านแผลเล็ก ๆ เพื่อตรวจดูความผิดปกติที่ช่องท้องและตับอ่อ
• การตรวจทางพันธุกรรมการตรวจทางพันธุกรรมสามารถระบุว่าผู้ป่วยมียีนที่ทำให้เกิดมะเร็งตับอ่อนหรือไม่ และช่วยให้แพทย์สามารถกำหนดแนวทางการรักษาที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วย เช่น การกลายพันธุ์ของยีน BRCA1 และ BRCA2 ที่อาจก่อให้เกิดมะเร็งได้หลายชนิดหากเป็นญาติสายตรงของคนที่เป็นมะเร็งตับอ่อน ท่านควรพิจารณาการตรวจทางพันธุกรรม เพราะการได้ทราบความเสี่ยงเป็นสิ่งสำคัญ

ก้อนเนื้อมะเร็งตับอ่อนอาจแบ่งออกเป็น 4 ประเภท

• ระยะผ่าตัดได้ (Resectable) ก้อนเนื้องอกอยู่ในตับอ่อนและไม่ลุกลาม สามารถผ่าออกได้
• ระยะผ่าตัดได้แบบมีข้อจำกัด (Borderline resectable) ก้อนเนื้องอกอยู่ในตับอ่อน แต่เกี่ยวข้องกับหลอดเลือดใกล้เคียงบางส่วน ยังสามารถผ่าตัดได้
• ระยะลุกลามเฉพาะที่ (Locally advanced) ก้อนเนื้องอกอยู่ในตับอ่อนและลุกลามเข้าสู่หลอดเลือดใกล้เคียงในบริเวณกว้าง การผ่าตัดอาจไม่ปลอดภัย
• ระยะแพร่กระจาย (Metastatic) มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น ตับ ปอด หรือช่องท้อง และเนื้อเยื่อ หรือระบบน้ำเหลืองใกล้ตับอ่อนด้วย