Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Translated by AI

เจ็บที่ข้อบ่อย ๆ น่ากังวล อาจเป็นอาการโรคเกาต์

โรคเกาต์คืออะไร

โรคเกาต์ (Gout) เป็นโรคข้ออักเสบจากภาวะกรดยูริค (Uric acid) ในเลือดสูงติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน  โดยจะพบบ่อยในชายวัยกลางคนขึ้นไป หรือหญิงวัยหมดประจำเดือน 

ภาวะกรดยูริคสูง เกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ปัจจัยทางพันธุกรรมที่ทำให้มีการขับกรดยูริคออกทางปัสสาวะน้อยผิดปกติ หรือทำให้มีการสร้างกรดยูริคขึ้นมากผิดปกติ, ยาบางชนิด, โรคประจำตัวบางอย่าง เช่น โรคไต, โรคอ้วนลงพุง อาหารและเครื่องดื่มบางชนิด เช่น สุรา เครื่องดื่มที่มีน้ำตาล เนื้อแดง เครื่องในสัตว์และอาหารทะเล 

ผู้ที่มีภาวะกรดยูริคสูงอาจไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ อย่างไรก็ตาม หากมีการสะสมของกรดยูริคในร่างกายเป็นระยะเวลานาน อาจทำให้เกิดการตกผลึกของกรดยูริคภายในข้อ และเกิดโรคเกาต์ขึ้นได้ โดยผู้ป่วยจะมีอาการปวดอย่างรุนแรงและฉับพลันทันทีทันใดดังในรูป ข้อที่เป็นจะบวมขึ้น มีสีแดงรอบ ๆ ข้อ หากคลำดูจะพบว่าอุ่นกว่าข้อเดียวกันในข้างตรงข้าม ข้อที่อักเสบในช่วงแรก มักเป็นที่ข้อโคนนิ้วหัวแม่เท้า หรือข้อเท้า หากทิ้งไว้นาน โดยไม่ได้รับการรักษา อาจมีการอักเสบที่ข้ออื่นได้ด้วย เช่น ข้อเข่า ข้อศอก ข้อมือ เป็นต้น 

ข้อโคนนิ้วหัวแม่เท้าข้างซ้ายซึ่งอักเสบเฉียบพลันจากโรคเกาต์ จะสังเกตเห็นว่าข้อข้างซ้ายบวมกว่าอีกข้าง และมีสีแดงรอบ ๆ ข้อ หากมีการกดบริเวณข้อ ผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บปวดอย่างมาก 

อาการที่อาจเกิดขึ้น เมื่อเป็นโรคเกาต์

ในระยะแรก ๆ ข้ออักเสบจากโรคเกาต์อาจหายได้เองภายใน 1 สัปดาห์ ช่วงที่หายจะหายสนิท แต่มักกลับเป็นซ้ำอีกในระยะเวลาไม่แน่นอน การอักเสบที่กำเริบแต่ละครั้ง อาจมีสาเหตุมาจากการกระทบกระแทกที่รุนแรง, การเจ็บป่วยด้วยโรคอื่น ๆ, การดื่มสุราหรือการรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มที่ทำให้ระดับกรดยูริคในเลือดสูงขึ้นมากผิดปกติ แต่บางครั้งโรคเกาต์อาจกำเริบโดยไม่ทราบสิ่งกระตุ้นที่ชัดเจน หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง การอักเสบจะเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า ในระยะหลัง ๆ จะเป็นรุนแรงขึ้นและนานขึ้น จนอาจกลายเป็นข้ออักเสบเรื้อรัง ไม่หายสนิท เกิดข้อผิดรูป พิการหรือเกิดการสะสมของกรดยูริคที่บริเวณผิวหนัง เรียกว่า ก้อนโทฟัส นอกจากนี้กรดยูริคยังอาจสะสมที่ไตเกิดเป็นนิ่วในไตหรือทำให้ไตเสื่อมได้ ดังนั้น ผู้ป่วยที่มีข้ออักเสบทุกรายจึงควรมาพบแพทย์ตั้งแต่ระยะแรก ๆ เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง

เมื่อเป็นโรคเกาต์ ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นที่ไตเกิดจากสาเหตุใด

ภาวะแทรกซ้อนทางไตที่เกิดในโรคเกาต์อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การได้รับยาแก้ปวดแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs, Non-steroidal anti-inflammatory drugs), นิ่วในทางเดินปัสสาวะซึ่งอาจเกิดจากการรวมตัวกันของกรดยูริค, โรคไตเรื้อรังจากการสะสมของกรดยูริคในเนื้อไต หรืออาจเกิดจากโรคร่วมอื่น ๆ

โรคเกาต์มีความสัมพันธ์กับโรคใดบ้าง

โรคเกาต์ไม่ใช่โรคที่ก่อให้เกิดความผิดปกติเฉพาะกับค่ายูริคและอาการปวดข้อเท่านั้น แต่ยังมีความเกี่ยวข้องกับโรคอื่น ๆ ที่พบร่วมกัน เช่น โรคอ้วนลงพุง, ความดันโลหิตสูง, ไขมันในเลือดสูง, เบาหวาน, ไขมันเกาะตับ, โรคไตเรื้อรัง, นิ่วในไตรวมไปถึงโรคทางระบบหลอดเลือดและหัวใจ เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ, โรคหลอดเลือดสมองที่ทำให้เกิดอัมพฤกษ์ อัมพาต จึงควรได้รับการใส่ใจและดูแลรักษาไปพร้อมกัน เพราะโรคร่วมเหล่านี้อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความพิการและเสียชีวิตได้

คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยโรคเกาต์

  1. ในกรณีที่ยังไม่ทราบการวินิจฉัยโรค หากมีอาการปวดและบวมที่ข้อ ควรไปพบแพทย์ เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง แพทย์อาจสั่งตรวจเลือดหรือเจาะเอาน้ำในข้อที่อักเสบมาตรวจ แล้วแต่กรณี 
  2. เมื่อทราบว่าเป็นโรคเกาต์แล้ว แพทย์อาจสั่งยาประจำให้ ควรรับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ห้ามหยุดยาเองแม้ว่าหายปวดแล้ว เพราะโรคเกาต์เป็นโรคเรื้อรัง เกิดจากภาวะกรดยูริคในเลือดสูงมาเป็นเวลานานหลายปีก่อนเกิดอาการ ดังนั้น การรักษาจะได้ผลดีก็ต่อเมื่อรับประทานยาลดยูริคอย่างต่อเนื่องคู่ไปกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม แต่การคุมอาหารเพียงอย่างเดียวมักไม่เพียงพอต่อการควบคุมระดับกรดยูริค
  3. ไม่ควรซื้อยารับประทานเอง เพราะอาจเกิดผลข้างเคียงได้ เช่น การระคายเคืองต่อกระเพาะอาหาร, ผลต่อตับ ไต  ควรรับประทานยาภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น
  4. หยุดบุหรี่และสุรา เนื่องจากสุราทำให้ระดับกรดยูริคสูง อีกทั้งบุหรี่และสุราเป็นปัจจัยส่งเสริมให้เกิดโรคร่วมหลายอย่างที่เกี่ยวเนื่องกับโรคเกาต์
  5. ลดความอ้วน รักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ด้วยการจำกัดอาหารแคลอรีสูงและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
  6. ดื่มน้ำให้มากขึ้น ปริมาณที่แนะนำควรมากกว่า 2-3 ลิตรต่อวัน ยกเว้นในกรณีที่แพทย์สั่งไม่ให้ดื่มน้ำมากในบางโรค เช่น โรคหัวใจวาย
  7. หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เช่น น้ำอัดลม น้ำหวานและขนมหวานต่าง ๆ หลีกเลี่ยงเนื้อแดง ได้แก่ เนื้อหมู วัว แพะ แกะ เครื่องในสัตว์ อาหารทะเล เช่น กุ้ง หอย ปลาหมึก และปลาซาร์ดีน 
  8. สามารถดื่มผลิตภัณฑ์จากนมที่มีไขมันต่ำได้ (Low-fat or non-fat dairy products) รับประทานผักให้มากขึ้น เลือกรับประทานผลไม้ที่ไม่หวานมากนัก 
  9. มาตรวจตามนัดอย่างสม่ำเสมอ ตรวจเลือดในระยะเวลาตามที่แพทย์สั่ง เพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพของยา และเฝ้าระวังผลข้างเคียงของยา รวมถึงตรวจหาโรคร่วมที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคเกาต์ เช่น โรคอ้วนลงพุง โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง โรคไขมันเกาะตับ และโรคไต เป็นต้น

สรุป

โรคเกาต์เป็นโรคหนึ่งที่สร้างความเจ็บปวดและทรมานให้กับผู้ป่วยได้ เพราะการตกผลึกของกรดยูริคที่สะสมอยู่ที่ข้อจะทำให้ข้ออักเสบและปวดบวม เมื่อได้รับการกระทบกระเทือนก็จะก่อให้เกิดความรู้สึกเจ็บปวดมาก เราสามารถป้องกันโรคเกาต์ได้ด้วยการตรวจค่ายูริคในเลือดเป็นประจำทุกปี ดื่มน้ำให้เพียงพอ และรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เหมาะสม

บทความ โดย นพ.สิทธิ์ หงษ์ทรงเกียรติ

อายุรแพทย์โรคข้อ (Rheumatologist)

โรงพยาบาลบีเอ็นเอช (BNH Hospital)

ติดต่อสอบถาม หรือทำนัดหมายกับเจ้าหน้าที่ผ่าน LINE @MBRACE

ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์​ | Appointment

  • พญ. ไอรีน ยินออง เกียรติกวานกุล

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    อายุรกรรมทั่วไป

  • นพ. จรัน มาลฮอตรา

    ศูนย์ตรวจสุขภาพ | แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    เวชปฏิบัติทั่วไป

  • รศ. นพ. ฉันชาย สิทธิพันธุ์

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    โรคปอดและทรวงอก

  • ผศ. ดร. นพ. ชัยชนะ นิ่มนวล

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    จิตเวชศาสตร์

  • รศ. นพ. ฐิตเวทย์ ตุมราศวิน

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    โรคข้อและรูมาตอยด์

  • นายแพทย์ ณัฐวุฒิ เกษทอง

    แผนกอายุรกรรม | ศูนย์สมองและระบบประสาท

    ความชำนาญพิเศษ
    ประสาทวิทยา

  • นพ. นพพล ลีลายุวัฒนกุล

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    โรคระบบการหายใจและภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ

  • พญ. นวลศรี แตระกุล

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    อายุรกรรมทั่วไป

  • พญ. นิวัน กลิ่นงาม

    แผนกอายุรกรรม | แผนกผู้ป่วยวิกฤต

    ความชำนาญพิเศษ
    อายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินหายใจ และเวชบำบัดวิกฤต

  • พญ. ปิยาภัสร์ จิตภิรมย์

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    จิตเวช, จิตเวชเด็กและวัยรุ่น

  • ผศ. นพ. พรเลิศ ฉัตรแก้ว

    แผนกอายุรกรรม | แผนกห้องผ่าตัด

    ความชำนาญพิเศษ
    วิสัญญีวิทยา

  • นพ. ยุทธนา บุษยวิทย์

    แผนกอายุรกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    โรคภูมิแพ้