Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Translated by AI

กลืนอาหารลำบาก อย่าวางใจ ระวังเป็นมะเร็งหลอดอาหาร

โรคมะเร็งหลอดอาหารคืออะไร

มะเร็งหลอดอาหาร คือ มะเร็งที่เกิดขึ้นที่หลอดอาหารซึ่งเป็นกล้ามเนื้อที่มีรูปร่างเป็นท่อยาว ทำหน้าที่ลำเลียงอาหารจากคอไปที่กระเพาะอาหาร คนส่วนใหญ่จะไม่สังเกตเห็นอาการจนกระทั่งมะเร็งอยู่ในระยะลุกลามแล้ว ผู้ป่วยอาจมีอาการกลืนอาหารลำบาก หากตรวจพบได้ตั้งแต่ระยะแรก ๆ อาจผ่าเซลล์มะเร็งออกได้ 

 

โรคมะเร็งหลอดอาหารเป็นมะเร็งที่พบ ได้บ่อยเป็นอันดับ 8 ของโลก จากสถิติโรคมะเร็งในประเทศไทยปี 2565 มีผู้ป่วยโรคมะเร็งหลอดอาหารประมาณ 3,400 คนต่อปี และมีผู้เสียชีวิตจากโรคนี้ประมาณ 3,200 คนต่อปี ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอายุ 55-65 ปี และเป็นเพศชาย

โรคมะเร็งหลอดอาหารเกิดขึ้นเมื่อเซลล์มะเร็งในหลอดอาหารแบ่งตัวและก่อตัวเป็นเนื้องอก หลายคนไม่รู้สึกว่ามีอาการจนกระทั่งมะเร็งแพร่กระจายไปแล้ว เพราะหลอดอาหารสามารถยืดขยายได้เพื่อให้ร่างกายสะดวกต่อการกลืนอาหารชิ้นใหญ่ เราเลยไม่รู้สึกเมื่อเซลล์มะเร็งก่อตัวในขนาดที่ไม่ใหญ่มาก เมื่อเนื้องอกใหญ่ขึ้น มันจะเริ่มอุดกั้นหลอดอาหาร ทำให้ผู้ป่วยกลืนลำบาก

มะเร็งหลอดอาหารมีกี่ประเภท

  • มะเร็งหลอดอาหารชนิดอะดีโนคาร์สิโนมา (Adenocarcinoma) เซลล์มะเร็งก่อตัวในต่อมผลิตเมือก  มักเกิดที่ส่วนล่างของหลอดอาหาร
  • มะเร็งหลอดอาหารชนิดสความัส (Squamous cell carcinoma) มะเร็งชนิดนี้เกิดขึ้นที่เซลล์อความัสในหลอดอาหาร มักเกิดที่ส่วนบนและกลางของหลอดอาหาร

อาการของโรคมะเร็งหลอดอาหาร

  • กลืนอาหารลำบาก
  • อาเจียนหรือไอมีเลือด
  • เสียงแหบหรือไอเรื้อรัง
  • อาการเจ็บที่คอ, หลัง, ด้านหลังของกระดูกหน้าอกหรือระหว่างกระดูกสะบัก
  • แสบร้อนกลางอก
  • น้ำหนักลด

โรคมะเร็งหลอดอาหารเกิดขึ้นได้อย่างไร

แม้ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่มะเร็งหลอดอาหารอาจมีความเกี่ยวข้องกับปัจจัยเสี่ยงต่อไปนี้

  • การสูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า
  • การดื่มแอลกอฮอล์ การดื่มแอลกอฮอล์ติดต่อกันนานหรือในปริมาณมาก
  • โรคอ้วน ความอ้วนทำให้เกิดการอักเสบในหลอดอาหารและอาจกลายเป็นมะเร็งได้
  • การเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุหลอดอาหาร (Barrett’s esophagus) และกรดไหลย้อนเรื้อรัง การเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุหลอดอาหารมักเกิดขึ้นที่ส่วนปลายด้านล่างของหลอดอาหารเพราะผู้ป่วยมีโรคกรดไหลย้อนเรื้อรังที่ไม่ได้รักษา แม้ผู้ป่วยโรคกรดไหลย้อนจะไม่มีภาวะนี้ อาการแสบร้อนกลางอกเป็นเวลานานก็ยังทำให้มีความเสี่ยงสูง
  • ไวรัส HPV (Human papillomavirus) เป็นไวรัสที่พบบ่อย สามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อที่เส้นเสียง ปาก มือ เท้า และอวัยวะเพศ
  • มีประวัติเคยเป็นมะเร็ง ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งบริเวณคอหรือศีรษะมีความเสี่ยงเช่นกัน
  • การเป็นโรคอื่นมาก่อน เช่น โรคอะคาเลเซีย (Achalasia) ซึ่งทำให้กลืนลำบาก   
  • การสัมผัสสารเคมีจากการทำงาน ผู้ที่สัมผัสกับสารทำละลายที่ใช้ในงานซักแห้งเป็นเวลานาน

การตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งหลอดอาหารมีวิธีการอย่างไร

แพทย์อาจตรวจผู้ป่วยด้วยวิธีต่อไปนี้

  • การตรวจระบบทางเดินอาหารด้วยการกลืนแป้ง (Barium Swallow) วิธีนี้ทำได้โดยผู้ป่วยจะต้องกลืนแป้งแบเรียมซัลเฟต (Barium Sulfate) เพื่อให้แป้งเคลือบผนังอวัยวะในระบบทางเดินอาหาร และถ่ายภาพเอกซเรย์ เพื่อตรวจดูความผิดปกติต่าง ๆ เช่น การอุดตัน การอักเสบ แผล การตรวจชนิดนี้จะช่วยให้มองเห็นหลอดอาหารผ่านภาพเอกซเรย์ชัดขึ้น
  • เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) มีประโยชน์สำหรับผู้ป่วยมะเร็งขั้นลุกลาม ใช้ตรวจดูว่ามะเร็งลุกลามไปถึงอกหรือช่องท้องหรือไม่
  • การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้น (Esophagogastroduodenoscopy: EGD/ Upper Endoscopy) วิธีนี้แพทย์จะสอดกล้อง Endoscope เข้าไปในปากเพื่อลงไปถึงลำไส้เล็กส่วนต้นและตรวจหาความผิดปกติที่หลอดอาหารและกระเพาะอาหาร ภาพที่กล้องบันทึกจะปรากฎที่หน้าจอและมีความคมชัด
  • การตรวจระบบทางเดินอาหารโดยการส่องกล้องที่ติดอัลตราซาวนด์ (Esophageal endoscopic ultrasound) วิธีนี้แพทย์จะสอดกล้อง Endoscope เข้าทางปากเพื่อไปสู่บริเวณระบบทางเดินอาหาร จากนั้นจะเปิดเครื่องอัลตราซาวด์เพื่อให้เกิดคลื่นเสียงและสร้างภาพภายในระบบทางเดินอาหาร วิธีนี้ทำให้แพทย์มองเห็นความผิดปกติที่ที่ผนังทางเดินอาหาร และอวัยวะภายในที่อยู่ใกล้ระบบทางเดินอาหาร
  • การตัดชิ้นเนื้อ (Biopsy) การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้น แพทย์อาจสอดเครื่องมือผ่าตัดไปด้วยเพื่อเก็บชิ้นเนื้อที่หลอดอาหารและนำไปตรวจว่าเป็นเซลล์มะเร็งหรือไม่

 

การตรวจวินิจฉัยทำให้แพทย์สามารถแบ่งระยะของมะเร็งหลอดอาหาร โดยพิจารณาจากตำแหน่งและความลึกของก้อนมะเร็ง การแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง และการลุกลามไปยังเนื้อเยื่อหรืออวัยวะที่อยู่ห่างไกล

นอกจากนี้ แพทย์ยังแบ่งระดับของเนื้องอกด้วยซึ่งแบ่งได้ 4 ระดับ 

  • ระดับแรก เซลล์และเนื้อเยื่อมะเร็งมีความคล้ายเซลล์และเนื้องอกทั่วไป เซลล์และเนื้อเยื่อมะเร็งระดับนี้เติบโตช้าและไม่ค่อยแพร่กระจาย
  • ระดับสอง เซลล์และเนื้อเยื่อมะเร็งมีความผิดปกติบ้าง แต่ยังคล้ายเซลล์และเนื้อเยื่อทั่วไปอยู่
  • ระดับสามและสี่ เซลล์และเนื้อเยื่อมะเร็งแตกต่างจากเซลล์และเนื้อเยื่อทั่วไปโดยสิ้นเชิง เติบโตและแพร่กระจายได้เร็ว

มีวิธีการใดบ้างที่ใช้รักษาโรคมะเร็งหลอดอาหาร

การรักษาจะพิจารณาจากระยะและระดับของมะเร็ง การรักษาที่แพทย์อาจเลือกใช้มีดังนี้

  • การผ่าตัดหลอดอาหาร (Esophagectomy) เป็นการรักษาที่เหมาะสำหรับมะเร็งหลอดอาหารระยะเริ่มต้น การผ่าตัดจะตัดบางส่วนหรือเกือบทั้งหมดของหลอดอาหารและเนื้อเยื่อรอบๆ ออก จากนั้น แพทย์จะสร้างหลอดอาหารใหม่โดยดึงบางส่วนของกระเพาะอาหารขึ้นมาไว้บริเวณทรวงอกและลำคอ
  • การฉายรังสี เป็นวิธีการทำลายเซลล์มะเร็งโดยการส่องลำแสงรังสีไปยังเนื้องอก 
  • เคมีบำบัด ยาเคมีบำบัดจะเข้าไปทําลายหรือยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง
  • การส่องกล้องผ่าตัดติ่งเนื้อขนาดใหญ่ในลำไส้ (Endoscopic submucosal dissection, ESD) แพทย์จะสอดกล้องและเครื่องมือผ่าตัดเข้าทางปาก เพื่อผ่าตัดเนื้องอกออกผ่านการดูภาพจากกล้อง และนำก้อนเนื้อมะเร็งออกมาทางปาก
  • การส่องกล้องผ่าตัดติ่งเนื้อที่เยื่อบุผิว (Endoscopic mucosal resection, EMR) ถ้าเนื้องอกไม่ได้เติบโตเข้าไปในหลอดอาหารจนลึกมาก แพทย์อาจใช้วิธีนี้ในการนำเนื้องอกที่อยู่ในเยื่อบุผิวของหลอดอาหารออก
  • การส่องกล้องผ่าตัดด้วยเลเซอร์ (Endoscopic laser therapy) เป็นวิธีที่ปล่อยลำแสงเลเซอร์ผ่านกล้องที่สอดทางปากเพื่อรักษาเนื้องอกและบรรเทาอาการเมื่อเนื้องอกอาจอุดตันหลอดอาหาร ทำให้กลืนอาหารลำบาก
  • การรักษาด้วยวิธี Photodynamic Therapy วิธีนี้แพทย์จะฉีดยาที่เป็นสารไวแสงเข้าไปในหลอดเลือดผู้ป่วย จากนั้นจะยิงแสงเลเซอร์ไปที่เซลล์มะเร็งซึ่งจะดูดซับพลังงานจากแสงเลเซอร์ และส่งผ่านไปยังโมเลกุลของออกซิเจนในเนื้อเยื่อ ทำให้เซลล์มะเร็งถูกทำลาย
  • ยามุ่งเป้า (Targeted therapy) เซลล์มะเร็งหลอดอาหารบางชนิดมีโปรตีน HER2 มากผิดปกติ ซึ่งโปรตีนนี้ช่วยเรื่องการเติบโตของเซลล์มะเร็ง ยามุ่งเป้าจะช่วยยับยั้งโปรตีน HER2
  • การรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) ยาภูมิคุ้มกันบำบัดช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตอบสนองต่อเซลล์มะเร็งหลอดอาหาร

เราจะป้องกันไม่ให้เป็นโรคมะเร็งหลอดอาหารได้อย่างไร

  • การรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ 
  • น้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์
  • ใส่อุปกรณ์ป้องกัน หากต้องทำงานที่สัมผัสกับสารเคมีที่เป็นตัวทำละลายบางชนิด 
  • ฉีดวัคซีน HPV 

หากมีภาวะ Barrett’s esophagus หรือภาวะอื่นบางอย่าง ให้ตรวจคัดกรอง

Ref: clevelandclinic | mahidol | 

ติดต่อสอบถาม หรือทำนัดหมายกับเจ้าหน้าที่ผ่าน LINE @MBRACE

ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์​ | Appointment

  • รศ.นพ. กฤษณ์ จาฏามระ

    แผนกศัลยกรรม | BNH Breast Health Centre

    ความชำนาญพิเศษ
    โรคเต้านมและศัลยกรรมระบบทางเดินอาหารส่วนบน, ศัลยศาสตร์, ศัลยศาสตร์ทั่วไป, มะเร็ง, เคมีบำบัดมะเร็งเต้านม

  • นพ. สิกฤษฏิ์ เด่นอริยะกูล

    แผนกศัลยกรรม | BNH Breast Health Centre

    ความชำนาญพิเศษ
    – ศัลยกรรมโรคเต้านม

  • นพ. สรรชัย วิโรจน์แสงทอง

    แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยกรรมทางเดินปัสสาวะ

  • ผศ. พญ. กษยา ตันติผลาชีวะ

    แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยกรรมลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

  • นพ. ธัญวัจน์ ศาสนเกียรติกุล

    แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    ผ่าตัดส่องกล้องไทรอยด์ ไร้แผลเป็น ,ผ่าตัดศีรษะ คอ เต้านม

  • พญ. นิรมล ตันเต็มทรัพย์

    แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยกรรมเฉพาะทางเด็ก

  • ศ. นพ. พิเชฐ สัมปทานุกุล

    แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    พยาธิวิทยากายวิภาค , เซลล์วิทยา, การเจาะดูดเซลล์ด้วยเข็มเล็กเพื่อเซลล์วินิจฉัย

  • นพ. มาวิน วงศ์สายสุวรรณ

    แผนกศัลยกรรม | BNH Breast Health Centre

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยศาสตร์, ศัลยศาสตร์ทั่วไป, ศัลยศาสตร์หลอดเลือด, เคมีบำบัดมะเร็งเต้านม, หลอดเลือด

  • นพ. ยงสรร วงศ์วิวัฒน์เสรี

    คลินิกศัลยกรรมลำไส้ใหญ่ และทวารหนัก | แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยศาสตร์,ศัลยศาสตร์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

  • นพ. สงวนชัย โชคดีสัมฤทธิ์

    แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยกรรมทางเดินปัสสาวะ

  • นพ. เรืองชัย วัชรพงศ์

    แผนกศัลยกรรม

    ความชำนาญพิเศษ
    ศัลยศาสตร์ทางเดินปัสสาวะ

  • นพ. ชัยยศ เสียงประเสริฐกิจ

    แผนกศัลยกรรม | ศูนย์สมองและระบบประสาท

    ความชำนาญพิเศษ
    ประสาทศัลยศาสตร์