fbpx

เลือกนมอะไรดี เมื่อแพ้นมวัว | โดย แพทย์หญิงอัญชลี เสนะวงษ์

ส่วนประกอบของนมวัว

ประกอบไปด้วย 88% เป็นน้ำ, 3.5% โปรตีน โดยโปรตีนส่วนใหญ่ 80% เป็นโปรตีนเคซีน (caseins) ที่เรียกว่า Curd มักทนต่อความร้อนและการย่อยสลาย และอีก 20% เป็นโปรตีนซีรั่ม ที่เรียกว่าเวย์ (whey) หรือแลคโตอัลบูมิน ส่วนที่เหลือ 3–4% เป็นไขมัน, 4.6% คาร์โบไฮเดรต (แล็กโตส), 1% แร่ธาตุต่างๆ (แคลเซียม, ฟอสฟอรัส, โปตัสเซียม, แมกนีเซียม, โซเดียม), วิตามิน (บี1, บี2, บี6, เรตินอล, แคโรทีน, โทโปเฟอรอล) องค์ประกอบที่ทำให้เราแพ้ต่อนมวัวคือ โปรตีนในกลุ่มเคซีนและเวย์

อาการไม่พึงประสงค์ต่อนมวัว สามารถแบ่งออกได้เป็น

  1. 1. ภาวะไม่ทนต่ออาหารหรือ food intolerance เช่น อาการท้องเสียจากการได้รับแล็กโตสในนมวัว
  2. 2. ภาวะแพ้อาหารโดยผ่านภูมิคุ้มกัน (immune-mediated) ซึ่งจะแบ่งออกเป็นแพ้แบบเฉียบพลัน, ไม่เฉียบพลันและแบบผสมดังรูป

การแพ้แบบผ่านทางภูมิคุ้มกัน จำเป็นต้องมีการคำนึงถึงการแพ้ข้ามกลุ่มจากการคล้ายคลึงกันของโมเลกุลโปรตีนในแต่ละชนิดนม ในขณะที่ภาวะไม่ทนต่ออาหาร เช่น การไม่ทนต่อแล็กโตส สามารถรักษาได้โดยการเลือกรับประทานนมที่ไม่มีแล็กโตส

นมทางเลือกในกรณีที่มีการแพ้นมวัว

นมที่มีการย่อยสลายโปรตีนนมวัวอย่างละเอียด ได้แก่ partial or extensive hydrolyzed formula or amino acid formula ผู้ป่วยนมวัวโดยเฉพาะที่มีอาการแพ้รุนแรงเฉียบพลัน แนะนำให้ใช้นมประเภทนี้เป็นอันดับแรก

นมจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่นๆ

นมแพะและนมแกะ

จากการศึกษาในอีตพบเด็กที่แพ้นมวัว 24 จาก 26 คนจะมีอาการการแพ้ไปนมแกะหรือนมแพะร่วมด้วย ในขณะที่ มี 1ใน 25 คนที่แพ้นมอูฐหรือนมตระกูลม้า คำแนะนำปัจจุบันจึงไม่แนะนำใช้นมจากแกะและแพะในการใช้ทดแทนการแพ้นมวัว เนื่องจากพบว่ามีการแพ้ข้ามกลุ่ม (cross-reactivity) ระหว่างโปรตีนในนมวัวและนมแพะแกะได้ค่อนข้างสูง นอกจากนั้นนมแพะมีโปรตีนและไขมันคล้ายนมวัว และแล็กโตสเช่นเดียวกับนมวัว โดยมีวิตามินบี 12 และโฟเลทที่น้อยกว่า ในขณะที่นมจากแกะจะมีแล็กโตสและไขมันที่สูงกว่านมวัวเล็กน้อย

นมจากอูฐ ลา และม้า

เป็นนมจากสัตว์ที่มีการแพ้ข้ามกลุ่มต่อนมวัวน้อยที่สุดและอาจใช้ทดแทนนมวัวได้ อย่างไรก็ตามแนะนำให้มีการเสริมสารอาหารให้เท่าเทียมนมวัวก่อนพิจารณาใช้

นมจากกระบือ

กระบือที่เลี้ยงไว้สำหรับให้น้ำนมได้แก่กระบือแม่น้ำ (water buffalo) เช่นกระบือพันธุ์มูร่าห์ ซึ่งต่างจากควายกระบือปลัก (Swam buffalo) ที่เลี้ยงไว้เพื่อใช้งานและบริโภคเนื้อ ทั้งนี้นมจากกระบือจะมีไขมันมากกว่านมวัวถึงสองเท่าทำให้ได้พลังงานที่สูงกว่า ในการศึกษาเด็ก 30 คนที่แพ้นมวัว พบว่าทดสอบสะกิดผิวหนัง ถ้าแพ้นมวัวจะแพ้นมกระบือด้วยถึง 96% ดังนั้นในปัจจุบันยังไม่แนะนำให้นำนมกระบือมาทดแทนในกรณีแพ้นมวัว

สัตว์อื่นๆ เช่น yak (วัวป่าขนยาวเขายาว), กวาง เช่น Reindeer หรือ Elk พบว่ามักมีปริมาณไขมันและโปรตีนที่สูงกว่า ข้อมูลในการใช้ทดแทนแพ้นมวัวยังมีจำกัด

นมจากพืช

นมจากพืช ยังแบ่งออกเป็น นมจากซีเรียล เช่น โอ๊ต ข้าว คอร์น, นมจากพืชตระกูลถั่วหรือlegumes เช่น ถั่วเหลือง ถั่วลูปิน และนมจากถั่วเปลือกแข็ง เช่น นมอัลมอนด์ พิตาชิโร่ มะพร้าว เป็นต้น

การใช้นมจากพืชมีข้อคำนึงพิเศษบางอย่างเช่น

  • สารอาหารโปรตีนและไขมันมักน้อยกว่านมวัว ตัวอย่างเช่น นมวัวมีโปรตีน 3.3 กรัม ต่อ 100 กรัม ในขณะที่นมอัลมอนด์ะมีโปรตีน 1.3 กรัม ต่อ 100 กรัม นมจากมะพร้าวที่จะมีไขมันที่สูงกว่าแต่โปรตีนนั้นยังน้อยกว่านมวัว วิตามินบางตัวจะมีระดับสูงกว่าในนมพืช เช่น วิตามินอีในนมอัลมอนด์ และวิตามินเอและดีในนมข้าว คำแนะนำปัจจุบันยังให้ใช้เป็นทางเลือกหลังจากนมย่อยพิเศษและควรเลือกนมที่มีการเติมสารอาหารที่เหมาะสม (fortified) แล้วอีกด้วย
  • นมถั่วเหลือง มีส่วนประกอบสาร phytoestrogens ซึ่งเกี่ยวกับการทำงานของฮอร์โมน คำแนะนำทางยุโรป European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI) และ European Society for Paediatric Gastroenterology Hepatology and Nutrition (ESPGHAN) ไม่แนะนำให้ใช้นมถั่วเหลืองให้เด็กที่อายุน้อยกว่า 6 เดือน

การเติมน้ำตาลหรือสารให้ความหวานในนมพืชทำให้มีรสชาติที่หอมหวานมากขึ้น

แพ็กเกจตรวจภูมิแพ้ (20) จุด ครอบคลุมการตรวจภูมิแพ้อาหารและจมูก

ตรวจภูมิแพ้อาหาร หรือตรวจภูมิแพ้จมูก ราคาเดียว 4,000 บาท!!

Promotion พิเศษ เริ่มวันที่ 22 กรกฏาคม – 31 ธันวาคม 2566

คำแนะนำของประเทศไทยฉบับปี 2555 แนะนำให้รับประทานนมแม่เป็นหลักและมีการเสริมแคลเซี่ยมในมารดาให้เหมาะสม หากไม่สามารถรับประทานนมแม่ได้ ให้พิจารณาเลือกลงนมที่มีการย่อยพิเศษละเอียดเป็นอันดับแรก (extensive hydrolyzed formula) หรือปรับเป็นย่อยพิเศบระดับอะมิโน (amino acid formula) ในกรณีที่มีอาการแพ้รุนแรงและอาจพิจารณานมทางเลือกอื่นๆ เป็นอันดับต่อมาได้ในกรณีที่ใช้นมย่อยพิเศษละเอียดไม่ได้ผล

เอกสารอ้างอิง

  1. Elvira Verduci, Sofia D’Elios, Lucia Cerrat et al. Cow’s Milk Substitutes for Children: Nutritional Aspects of Milk from Different Mammalian Species, Special Formula and Plant-Based Beverages. Nutrients 2019, 11, 1739; doi:10.3390/nu11081739
  2. Bellioni-Businco B, Paganelli R, Lucenti P, et al. Allergenicity of goat’s milk in children with cow’s milk allergy. J Allergy Clin Immunol 1999;103:1191-4.
  3. Businco L, Giampietro PG, Lucenti P et al. Allergenicity of mare’s milk in children with cow’s milk allergy. J Allergy Clin Immunol 2000;105:1031-4.
  4. William J Sheehan, Andrea Gardynski, Wanda Phipatanakul. Skin Testing With Water Buffalo’s Milk in Children With Cow’s Milk Allergy.Pediatric Asthma, Allergy & Immunology [0883-1874] Sheehan, William yr:2009 vol:22 iss:3 pg:121 -125
  5. Stefania Arasi, Arianna Cafarotti, and Alessandro Fiocchi. Cow’s milk allergy. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2022, 22:181–187
  6. แนวทางเวชปฎิบัติการดูแลรักษาโรคแพ้โปรตีนนมวัว (Cow Milk Protein Allergy) ปี พ.ศ.2555      
แพทย์หญิง อัญชลี เสนะวงษ์

บทความโดย

แพทย์หญิงอัญชลี เสนะวงษ์

ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ โรงพยาบาลบีเอ็นเอช BNH Asthma and Allergy Centre (BAAC)

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายคุกกี้ และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง

ยินยอมทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • คุกกี้ที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง
    เปิดใช้งานตลอด

    เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเว็บไซต์ของเรา เนื่องจากคุกกี้เหล่านี้ทำให้เว็บเซิร์ฟเวอร์สามารถตอบสนองต่อการกระทำของท่านได้ อีกทั้งยังช่วยในการแสดงผลหน้าเว็บต่อท่าน และยังรวมถึงมอบประสบการณ์ที่สอดคล้องในระหว่างการท่องเว็บไซต์ คุกกี้เหล่านี้จะคงอยู่จนกว่าจะสิ้นสุดการเยี่ยมชมของท่านและจะถูกลบอัตโนมัติทันที
    รายชื่อคุกกี้ที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์/เพื่อประสิทธิภาพ

    ช่วยให้เราสามารถตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานของเว็บไซต์ของเราด้วยจำนวนครั้งการเข้าดูหน้าเว็บและจำนวนผู้เข้าใช้งานเว็บไซต์ โดยบริการวิเคราะห์เว็บจะวิเคราะห์รูปแบบพฤติกรรมของผู้ใช้ ซึ่งเราจะใช้ข้อมูลดังกล่าวในการปรับปรุงประสบการณ์การใช้งานของผู้ใช้หรือค้นหาส่วนต่าง ๆ ของเว็บไซต์ที่ควรได้รับการปรับปรุง อย่างไรก็ตามข้อมูลดังกล่าวไม่สามารถระบุถึงตัวบุคคลได้ (กล่าวคือ เป็นข้อมูลที่ไม่สามารถใช้เพื่อระบุตัวตนของท่านและไม่มีการเก็บรวบรวมหรือประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล เช่น ชื่อ และที่อยู่อีเมลของท่าน) และข้อมูลเหล่านี้ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางสถิติเท่านั้น
    รายชื่อคุกกี้เพื่อการวิเคราะห์/เพื่อประสิทธิภาพ

  • คุกกี้เพื่อช่วยในการใช้งาน

    ช่วยให้เรารับรู้เมื่อท่านกลับมาเยี่ยมชมเว็บไซต์ของเรา ด้วยข้อมูลนี้เราจึงสามารถปรับแต่งเว็บไซต์ของเราให้เป็นไปตามความต้องการของท่านได้ เพื่ออำนวยความสะดวกในการเยี่ยมชมของท่านให้มีประสิทธิภาพและเฉพาะเจาะจงสำหรับท่านมากขึ้น ซึ่งโดยทั่วไปแล้วข้อมูลที่รวบรวมโดยคุกกี้เหล่านี้จะไม่สามารถระบุตัวตนของท่านได้
    รายชื่อคุกกี้เพื่อช่วยในการใช้งาน

  • คุกกี้เพื่อการโฆษณา

    จะอยู่บนอุปกรณ์ของท่านเพื่อบันทึกหน้าเว็บไซต์หรือลิงค์ที่ท่านได้เยี่ยมชมหรือติดตาม ข้อมูลที่ได้จะถูกใช้เพื่อปรับแต่งเว็บไซต์ของเราและแคมเปญโฆษณาของเราเพื่อให้เหมาะกับความสนใจของท่าน
    คุกกี้เพื่อการโฆษณา

บันทึก