Colorectal Cancer Screening • BNH Hospital

ส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ตรวจให้พบก่อน ป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และมะเร็งทวารหนัก (Colorectal Cancer) เป็นหนึ่งในปัญหาสาธารณสุขสำคัญและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของประชากรทั่วโลก แต่ในทางการแพทย์ โรคนี้มีจุดสำคัญคือสามารถป้องกันได้ และมีโอกาสรักษาหายสูง หากตรวจพบตั้งแต่ระยะก่อนเป็นมะเร็ง

มะเร็งลำไส้ใหญ่ ไม่ใช่เรื่องไกลตัว

ข้อมูลสถานการณ์สุขภาพในปี 2568–2569 ชี้ให้เห็นว่า มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคที่ควรตระหนักและไม่ควรรอให้มีอาการก่อนเข้ารับการตรวจ เพราะระยะเริ่มต้นมักไม่มีสัญญาณเตือนที่ชัดเจน

44 ผู้ป่วยรายใหม่เฉลี่ยต่อวันในประเทศไทย

15 ผู้เสียชีวิตเฉลี่ยต่อวันในประเทศไทย

46.1% ของผู้ป่วยไทยมักตรวจพบเมื่อเข้าสู่ระยะที่ 4

อันดับความรุนแรง: เป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นอันดับ 1 ในชายไทย และอันดับ 3 ในหญิงไทย
แนวโน้มเพิ่มขึ้น: อุบัติการณ์ในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มคนอายุน้อยลง อันเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตแบบตะวันตก
ตรวจช้า ความเสี่ยงสูง: หากตรวจพบในระยะแพร่กระจาย อัตรารอดชีวิต 5 ปีลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับการตรวจพบในระยะเริ่มต้น

อัตราการรอดชีวิตใน 5 ปี ตามระยะที่ตรวจพบ

ระยะที่ตรวจพบ	โอกาสรอดชีวิต 5 ปี	คำแนะนำทางการแพทย์
ระยะเริ่มแรก (Localized)	สูงถึง 91.5%	มักตรวจพบจากการส่องกล้องคัดกรอง แม้ไม่มีอาการ
ระยะลุกลามเข้าใกล้เคียง (Regional)	ประมาณ 60–80%	เซลล์เริ่มกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียง
ระยะแพร่กระจาย (Distant)	เหลือเพียง 10–16%	เซลล์มะเร็งแพร่กระจายไปยังตับหรือปอด

จากสถิติ ความแตกต่างระหว่างการตรวจพบในระยะแรกกับระยะแพร่กระจาย คือโอกาสรอดชีวิตที่ต่างกันถึง 8–9 เท่า การส่องกล้องเพื่อตัดติ่งเนื้อ (Polypectomy) จึงไม่ใช่แค่การตรวจ แต่คือการตัดโอกาสที่ตัวเลขสถิติเหล่านี้จะกลายเป็นคุณ

1. กลไกการเกิดโรค: จาก “ติ่งเนื้อ” สู่ “มะเร็ง”

มะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน แต่มีกระบวนการดำเนินโรคที่ใช้เวลายาวนาน โดยกว่า 70–90% ของมะเร็งลำไส้ใหญ่พัฒนามาจากติ่งเนื้อชนิด Adenomatous Polyp ซึ่งงอกผิดปกติบริเวณเยื่อบุผนังลำไส้ ในระยะแรก ติ่งเนื้อเหล่านี้จะเป็นเพียงเนื้องอกธรรมดา (Benign Tumour) ที่ไม่มีอาการแสดงใด ๆ แต่เมื่อปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษา เซลล์ในติ่งเนื้ออาจเกิดการกลายพันธุ์สะสมจนพัฒนาเป็นเซลล์มะเร็ง (Carcinoma) ซึ่งกระบวนการนี้มักใช้ระยะเวลาเฉลี่ย 5–10 ปี

5–10 ปี คือ “หน้าต่างแห่งโอกาส”

ระยะเวลานี้เป็นช่วงสำคัญที่เปิดโอกาสให้แพทย์สามารถค้นหาและจัดการกับติ่งเนื้อได้ก่อนที่มะเร็งจะก่อตัว การตรวจคัดกรองจึงมีบทบาทสำคัญในการป้องกันโรคอย่างแท้จริง

2. ทำไมการส่องกล้องลำไส้ใหญ่จึงเป็นมาตรฐานทองคำ?

ปัจจุบันมีการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่หลายวิธี เช่น การตรวจหาเม็ดเลือดแดงแฝงในอุจจาระ (Fecal Occult Blood Test: FOBT) หรือการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ลำไส้ใหญ่ (CT Colonography) แต่การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ยังคงเป็นมาตรฐานทางการแพทย์ หรือ Gold Standard ด้วยเหตุผลสำคัญ 2 ประการ

ประสิทธิภาพการวินิจฉัย

ด้วยเทคโนโลยีส่องกล้องสมัยใหม่จากประเทศญี่ปุ่นที่ใช้ระบบ AI-Assisted Colonoscopy ร่วมกับ NBI (Narrow Band Imaging) ช่วยเพิ่มความคมชัดของหลอดเลือดบนผิวเนื้อเยื่อ ทำให้แพทย์สามารถคัดกรองและแยกแยะประเภทของติ่งเนื้อได้อย่างแม่นยำ แม้มีขนาดเล็กเพียงไม่กี่มิลลิเมตร หรือเป็นติ่งเนื้อชนิดแบนที่มองเห็นยากด้วยแสงปกติ

ประสิทธิภาพการรักษา

การส่องกล้องเป็นวิธีที่สามารถ “ตรวจพบและรักษาได้ทันที” (See and Treat) หากแพทย์พบติ่งเนื้อ สามารถใช้เครื่องมือพิเศษผ่านสายกล้องเพื่อตัดติ่งเนื้อออก (Polypectomy) และส่งตรวจทางพยาธิวิทยาได้ในการทำหัตถการครั้งเดียว

3. ใครควรเข้ารับการคัดกรองด้วยการส่องกล้อง?

กลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยงทั่วไป (Average Risk)

บุคคลทั่วไปทั้งชายและหญิง ควรเริ่มเข้ารับการส่องกล้องคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่เมื่ออายุครบ 45 ปี และแม้ว่าผลตรวจจะปกติ ก็ยังควรตรวจซ้ำทุก 5–10 ปี ตามดุลยพินิจของแพทย์

กลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยงสูง (High Risk)

ควรเริ่มคัดกรองเร็วกว่ากำหนด หรือมีความถี่ในการตรวจมากขึ้น หากมีปัจจัยต่อไปนี้

มีประวัติบุคคลในครอบครัวสายตรง เช่น พ่อ แม่ พี่ น้อง เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ หรือตรวจพบติ่งเนื้อชนิดเสี่ยงสูง
มีประวัติเป็นโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (Inflammatory Bowel Disease: IBD) เช่น Crohn’s Disease หรือ Ulcerative Colitis
มีโรคทางพันธุกรรมที่เสี่ยงต่อมะเร็งลำไส้ใหญ่ เช่น FAP (Familial Adenomatous Polyposis) หรือ Lynch Syndrome

กลุ่มที่มีสัญญาณเตือนอันตราย (Red Flag Symptoms)

หากมีอาการเหล่านี้ ไม่ควรรอดูอาการ แต่ควรพบแพทย์เพื่อพิจารณาส่องกล้องทันทีโดยไม่เกี่ยงอายุ

มีเลือดสดหรือเลือดสีคล้ำปนมากับอุจจาระ
พฤติกรรมการขับถ่ายเปลี่ยนแปลงเรื้อรัง เช่น ท้องผูกสลับท้องเสีย หรืออุจจาระลำเล็กลง
น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ อ่อนเพลียเรื้อรัง หรือตรวจพบภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
ปวดท้องเรื้อรัง หรือคลำพบก้อนในช่องท้อง

4. ความปลอดภัยและการเตรียมตัวก่อนทำหัตถการ

การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ในปัจจุบันมีความปลอดภัยสูงและสร้างความเจ็บปวดน้อยมาก หัตถการนี้มักทำภายใต้การให้ยาระงับความรู้สึก (Sedation) ผู้ป่วยจะอยู่ในภาวะกึ่งหลับกึ่งตื่น หรือหลับลึกอย่างปลอดภัยตลอดการตรวจ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 30–45 นาที ส่วนสำคัญที่สุดคือการเตรียมลำไส้ (Bowel Preparation) ด้วยการรับประทานยาระบายตามแพทย์สั่ง เพื่อล้างอุจจาระให้หมดจด ลำไส้ที่สะอาดจะช่วยให้แพทย์มองเห็นรอยโรคขนาดเล็กได้อย่างแม่นยำ และลดอัตราการตรวจพลาด (Missed Rate)

ที่โรงพยาบาล BNH มีบริการ One Day Service พร้อมทีมพยาบาลช่วยดูแลการเตรียมลำไส้อย่างใกล้ชิด เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจและลดโอกาสการตรวจพลาด

เจาะลึกเทคโนโลยีความแม่นยำสูง: AI & NBI จากญี่ปุ่น

ที่โรงพยาบาล BNH มีการยกระดับการตรวจคัดกรองด้วยนวัตกรรมที่ออกแบบมาเพื่อลดอัตราการตรวจพลาด (Missed Rate) ให้เหลือน้อยที่สุด

AI (Artificial Intelligence)

ทำหน้าที่เป็น “ดวงตาที่สอง” ให้กับแพทย์ โดยระบบจะช่วยสแกนและส่งสัญญาณเตือนทันทีที่พบความผิดปกติในลำไส้ ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการตรวจพบติ่งเนื้อ หรือ Adenoma Detection Rate ได้สูงขึ้น

NBI (Narrow Band Imaging)

เทคโนโลยีการส่องกล้องด้วยแสงสีเขียวและน้ำเงินเข้ม ช่วยให้เห็นรายละเอียดของโครงสร้างหลอดเลือด (Vascular Pattern) บนติ่งเนื้อได้อย่างชัดเจน ทำให้แพทย์ประเมินลักษณะความเสี่ยงของติ่งเนื้อได้แม่นยำยิ่งขึ้น

สรุปข้อคิดทางคลินิก

มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคที่ป้องกันได้ หากผู้ป่วยมีความตระหนักรู้และเข้ารับการตรวจคัดกรองอย่างถูกวิธีและทันเวลา การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ไม่เพียงช่วยค้นหาโรคในระยะเริ่มต้น แต่ยังเป็นหัตถการที่ช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งได้อย่างเป็นรูปธรรมผ่านการตัดติ่งเนื้อ

การลงทุนเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงเพื่อเข้ารับการตรวจ อาจหมายถึงการรักษาคุณภาพชีวิตและต่อลมหายใจไปได้อีกหลายสิบปี

แบบประเมินความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่เบื้องต้น

ลองตรวจสอบสุขภาพของคุณและคนใกล้ชิด หากมีข้อใดข้อหนึ่งตรงกับคุณ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการส่องกล้องคัดกรอง

หัวข้อการประเมิน	รายละเอียดความเสี่ยง	มี / ใช่	ไม่มี / ไม่ใช่
1. เกณฑ์อายุ	คุณมีอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป หรือไม่?	☐	☐
2. ประวัติครอบครัว	มีญาติสายตรง เช่น พ่อ แม่ พี่ น้อง เคยเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่หรือมีติ่งเนื้อหรือไม่?	☐	☐
3. ระบบขับถ่าย	อุจจาระมีเลือดปน หรือมีลักษณะเล็กลงเท่าแท่งดินสอหรือไม่?	☐	☐
4. พฤติกรรมขับถ่าย	มีอาการท้องผูกสลับท้องเสียเรื้อรัง หรือรู้สึกถ่ายไม่สุดบ่อย ๆ หรือไม่?	☐	☐
5. อาการทางร่างกาย	ปวดท้องเรื้อรัง แน่นท้อง ท้องอืด หรือคลำพบก้อนในช่องท้องหรือไม่?	☐	☐
6. สัญญาณเตือนอื่น ๆ	น้ำหนักลดลงผิดปกติโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือมีภาวะซีด/โลหิตจางหรือไม่?	☐	☐
7. พฤติกรรมเสี่ยง	สูบบุหรี่จัด ดื่มแอลกอฮอล์บ่อย หรือรับประทานเนื้อแดง/เนื้อแปรรูปเป็นประจำหรือไม่?	☐	☐

การแปลผลเบื้องต้น

หากคุณตอบ “มี/ใช่” ในข้อ 1 อายุ 45 ปีขึ้นไป แม้ไม่มีอาการอื่น แนะนำให้หาเวลาเข้าตรวจคัดกรองตามมาตรฐานการป้องกันล่วงหน้า
หากคุณตอบ “มี/ใช่” ในข้อ 2 ประวัติครอบครัว คุณมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเริ่มตรวจคัดกรองเร็วกว่าเกณฑ์ปกติ
หากคุณตอบ “มี/ใช่” ในข้อ 3–6 ถือเป็นสัญญาณเตือน (Red Flags) ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทาง เพื่อวินิจฉัยด้วยการส่องกล้องโดยเร็วที่สุด

การทำ Check-list นี้เป็นเพียงการคัดกรองเบื้องต้น “การไม่มีอาการ ไม่ได้แปลว่าไม่มีโรค” เพราะติ่งเนื้อในระยะเริ่มแรกมักไม่ส่งสัญญาณใด ๆ การส่องกล้อง (Colonoscopy) จึงเป็นวิธีที่ช่วยยืนยันความปลอดภัยได้อย่างแม่นยำ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่

ส่องกล้องลำไส้ใหญ่ เจ็บไหม ต้องใช้เวลาพักฟื้นนานหรือไม่?

การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ในปัจจุบันมีความปลอดภัยสูงและแทบไม่สร้างความเจ็บปวด เนื่องจากทำภายใต้การให้ยาระงับความรู้สึก (Sedation) ผู้ป่วยจะหลับสบายตลอดการตรวจ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 30–45 นาที หลังจากการตรวจและตื่นดีแล้ว สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ เหมาะกับวัยทำงานที่ต้องการความสะดวกรวดเร็วแบบ One Day Service

ไม่มีอาการผิดปกติ จำเป็นต้องคัดกรองมะเร็งลำไส้หรือไม่?

จำเป็น เพราะติ่งเนื้อลำไส้ใหญ่ในระยะเริ่มต้นมักไม่แสดงอาการใด ๆ แนวทางทางการแพทย์สากลในปัจจุบันแนะนำให้ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป เริ่มเข้ารับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ แม้จะไม่มีอาการก็ตาม เพื่อค้นหาและจัดการความเสี่ยงก่อนที่จะลุกลาม

หากแพทย์ตรวจพบติ่งเนื้อลำไส้ใหญ่ ต้องผ่าตัดใหญ่หรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดใหญ่ หากแพทย์พบติ่งเนื้อระหว่างการส่องกล้อง สามารถใช้เครื่องมือพิเศษผ่านสายกล้องเพื่อตัดออกได้ทันทีในคราวเดียวกัน (See and Treat) หัตถการนี้เรียกว่า Polypectomy ซึ่งช่วยตัดวงจรความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้โดยไม่มีแผลผ่าตัดภายนอก

กังวลเรื่องการกินยาระบายและการเตรียมลำไส้ มีวิธีที่สะดวกกว่าทำเองที่บ้านไหม?

ความกังวลเรื่องการเตรียมลำไส้เป็นเรื่องปกติ ปัจจุบันมีบริการดูแลการเตรียมลำไส้ที่โรงพยาบาลโดยเฉพาะ มีห้องพักส่วนตัวและทีมพยาบาลเฉพาะทางคอยดูแลอย่างใกล้ชิด ช่วยลดความกังวลเรื่องการเข้าห้องน้ำระหว่างเดินทาง หรือการเตรียมลำไส้ไม่สะอาดซึ่งอาจทำให้ต้องตรวจซ้ำ

จุดเด่นของการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ที่โรงพยาบาลบีเอ็นเอช

โรงพยาบาลบีเอ็นเอชมุ่งเน้นคุณภาพและความแม่นยำในการตรวจคัดกรองลำไส้ใหญ่ โดยมีตัวชี้วัดความสำเร็จที่สำคัญคือ อัตราการตรวจพบติ่งเนื้อลำไส้ใหญ่ (Adenoma Detection Rate: ADR) ซึ่งสะท้อนถึงความละเอียดในการค้นหาติ่งเนื้อชนิดอะดีโนมา ที่อาจพัฒนาเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ในอนาคต

สถิติ ADR ของโรงพยาบาลบีเอ็นเอช

ข้อมูลการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ของโรงพยาบาลบีเอ็นเอช ระหว่างปี 2021–2025 พบว่า มีอัตราการตรวจพบติ่งเนื้อลำไส้ใหญ่สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานสากล

อัตราการตรวจพบติ่งเนื้อ (ADR)	กลุ่มผู้เข้ารับการตรวจ
40%	ทุกกลุ่มอายุ
45%	อายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป

หมายเหตุ: สถิติดังกล่าวของ BNH Hospital ถือว่าสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานสากล โดยเกณฑ์มาตรฐานของสมาคมส่องกล้องทางเดินอาหารแห่งสหรัฐอเมริกา (ASGE) อยู่ที่ 35%

มาตรฐานการบริการและเทคโนโลยีที่ BNH

เพื่อให้การส่องกล้องลำไส้ใหญ่มีความแม่นยำ ปลอดภัย และสะดวกสบายสำหรับผู้เข้ารับบริการ โรงพยาบาลบีเอ็นเอชให้ความสำคัญกับมาตรฐานการดูแลในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเตรียมตัวก่อนตรวจ การส่องกล้อง ไปจนถึงการวางแผนดูแลรักษาหากพบความผิดปกติ

เทคโนโลยีขั้นสูง

ใช้เทคโนโลยีส่องกล้อง AI และ NBI จากประเทศญี่ปุ่น เพื่อช่วยเพิ่มความแม่นยำในการตรวจหารอยโรค ติ่งเนื้อขนาดเล็ก หรือติ่งเนื้อชนิดแบนที่อาจมองเห็นได้ยากด้วยแสงปกติ

ทีมผู้เชี่ยวชาญ

ดูแลโดยทีมแพทย์และพยาบาลเฉพาะทางด้านระบบทางเดินอาหาร ที่มีความชำนาญในการดูแลผู้เข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ในทุกขั้นตอน

ความเป็นส่วนตัวและสะดวกสบาย

มีห้องเตรียมลำไส้แบบส่วนตัว ช่วยลดความกังวลเรื่องการเข้าห้องน้ำระหว่างการเตรียมตัว และช่วยให้ผู้เข้ารับบริการรู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น

บริการ One Day Service

สามารถเตรียมลำไส้และเข้ารับการส่องกล้องจบได้ภายในวันเดียว โดยไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาล เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความสะดวกและบริหารเวลาได้ง่าย

การรักษาต่อเนื่อง

หากตรวจพบความผิดปกติ เช่น ติ่งเนื้อ รอยโรค หรือภาวะที่ต้องติดตามเพิ่มเติม แพทย์สามารถวางแผนการดูแลรักษาแบบครบวงจรได้อย่างต่อเนื่องและเหมาะสมกับแต่ละบุคคล

“การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ที่มีคุณภาพ ไม่ใช่เพียงการตรวจหาโรค แต่คือการค้นหา ป้องกัน และลดความเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น”

ให้การส่องกล้องลำไส้ใหญ่เป็นเรื่องง่าย ปลอดภัย และแม่นยำ

ดูแลโดยศูนย์ระบบทางเดินอาหาร โรงพยาบาลบีเอ็นเอช พร้อมเทคโนโลยี AI และ NBI ทีมแพทย์เฉพาะทาง และบริการ One Day Service เพื่อการตรวจคัดกรองที่สะดวกและมั่นใจมากขึ้น

ซื้อแพ็กเกจ สอบถามเพิ่มเติม

Reference Note: ข้อมูลสถิติอุบัติการณ์มะเร็งลำไส้ใหญ่ อ้างอิงจากรายงานสถิติทะเบียนมะเร็งประเทศไทย โดยสถาบันมะเร็งแห่งชาติ และฐานข้อมูลมะเร็งโลก (GLOBOCAN) โดยองค์การอนามัยโลก ประจำปี 2568–2569

หยุดมะเร็งลำไส้ใหญ่… ตัดวงจรโรคร้ายตั้งแต่ระยะ “ติ่งเนื้อ” ด้วยการส่องกล้อง (Colonoscopy)