Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Translated by AI

ความเชื่อหรือความจริงในศาสตร์ภูมิแพ้

Myth and Fact in Allergy

ความเชื่อหรือความจริงในศาสตร์ภูมิแพ้

แพทย์หญิงอัญชลี เสนะวงษ์

BNH Asthma & Allergy centre, BNH hospital

ข้อที่ 1 ภูมิแพ้ไม่มีทางหายต้องเป็นไปตลอดชีวิต

โรคภูมิแพ้เกิดจากพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ดังนั้นย่อมมีปัจจัยทางพันธุกรรมที่ติดตัวเราไปเสมอ อย่างไรก็ตามภาวะภูมิแพ้บางอย่าง เช่น การแพ้อาหารในเด็กโตขึ้นบางชนิดหายเองได้ตามธรรมชาติ โรคภูมิแพ้อื่นๆ หากมีการรักษาอย่างเหมาะสมจนทำให้โรคสงบจะมีชีวิตประจำวันเท่าคนปกติได้  นอกจากนั้นในปัจจุบันนี้มีวิธีการรักษาด้วยวัคซีนภูมิแพ้หรือภูมิคุ้มกันบำบัดแล้ว เป็นวิธีการใกล้เคียงที่ทำให้หายขาดจากภูมิแพ้ได้ค่ะ

ข้อที่ 2 อาหารที่แพ้ กินไปนานๆจะสะสมเกิดอาการแพ้อาหารแฝงได้

ภาวะแพ้อาหารแบ่งออกเป็นเฉียบพลันหรือหรือไม่เฉียบพลัน การที่ไม่ออกอาการทันทีทันใด เกิดจากการกลไกทางภูมิคุ้มกันที่ค่อยๆใช้เวลาในการแสดงอาการ เช่น โรคลำไส้อักเสบมีเลือดออก หรือ ผื่นผิวหนังอักเสบแบบผื่นสากคัน  ซึ่งอาจใช้เวลาประมาณ 3-7 วันในการแสดงอาการ อย่างไรก็ตามไม่มีการกินสะสมเป็นเดือนๆ แล้วจึงค่อยแสดงอาการทีหลัง

ข้อที่ 3 เลี้ยงสุนัขหรือแมวพันธุ์ขนสั้นไม่ทำให้เกิดการแพ้

สารก่อภูมิแพ้จากสุนัขและแมวเกิดจากเศษรังแคผิวหนังเป็นหลัก สาเหตุรองได้แก่น้ำลาย ต่อมไขมัน หรือปัสสาวะเป็นต้นดังนั้นไม่ว่าสัตว์เลี้ยงจะขนสั้นหรือขนยาว หากมีเศษผิวหนังรังแคหลุดร่วงก็สามารถกระตุ้นทำให้เกิดอาการแพ้ได้ คุณหมอแนะนำให้อาบน้ำทุกสัปดาห์ กำจัดเศษซากผิวหนังรังแคและเศษขน กำจัดแหล่งสะสมในบ้าน ไม่ว่าจะเลี้ยงพันธุ์ไหนนะคะ ถ้าอาการไม่ดีขึ้นปัจจุบันมีวัคซีนภูมิแพ้ทั้งสุนัขและแมวแล้ว

ข้อที่ 4 แพ้อาหารทะเลไม่ควรไปฉีดสารทึบรังสี contrast เพราะมีไอโอดีน

ไม่สัมพันธ์กันเลยค่ะสารที่เราแพ้จากอาหารทะเลมักมาจากในส่วนเนื้อของอาหาร ได้แก่ สารโทโปรไมโอซินซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับสารไอโอดีนในสารทึบรังสี ปัจจัยที่ทำให้เราเสี่ยงต่อการแพ้สารทึบรังสีได้แก่ เพศหญิง,มีประวัติภูมิแพ้โรคประจำตัวโดยเฉพาะหอบหืด หรือเคยแพ้สารทึบรังสีชนิดอื่นมาก่อนในอดีตต่างหากค่ะ

ข้อที่ 5 อาหารที่แพ้ค่อยๆ ลองกินไปทีละนิดเพื่อสร้างภูมิจะได้หายแพ้เอง

ไม่แนะนำเลยค่ะ เพราะการไปกินเองนอกจากจะไม่ได้สร้างภูมิต้านทานแล้วยังอาจจะเกิดอาการอันตรายถึงชีวิต เช่น ลิ้นบวมคอบวม หายใจไม่ออก ความดันต่ำ ถึงแม้ปัจจุบันจะมีวิธีการรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัดทางปาก ซึ่งเป็นการค่อยๆให้กินเพื่อสร้างภูมิต้านทาน แต่การรักษานี้ทำในขนาดของอาหารที่เหมาะสม จะกระตุ้นภูมิต้านทานแต่ไม่กระตุ้นภูมิแพ้ และอยู่ในความดูแลของแพทย์ มีการเตรียมยาฉุกเฉินไว้ การไปลองกินเองอาจจะได้รับขนาดที่มากเกินไปกลายเป็นการกระตุ้นภูมิแพ้ ทำให้ยิ่งแพ้มากขึ้น การรักษาภูมิคุ้มกันบำบัดทางปากมีการศึกษาได้ประสิทธิผลชัดเจนในบางชนิดอาหาร เช่น ถั่วลิสง แป้งสาลี นมวัว ไข่ไก่ หรือ ปลา เป็นต้น

ข้อที่ 6 ยาพ่นหรือยากินภูมิแพ้ควรกินเฉพาะตอนมีอาการไม่อย่างนั้นจะติดยาหรือสะสมได้

ยาพ่นจมูกปัจจุบัน ไม่พบว่ามีส่งผลต่อผลข้างเคียงสะสมระยะยาว คำแนะนำของการรักษาภูมิแพ้จมูกหรือหอบหืดแนะนำให้ใช้ยาพ่นชนิดควบคุมอาการที่เป็นการลดอาการอักเสบในทางเดินหายใจสม่ำเสมอเป็นหลักหลายเดือน เนื่องจากหากไม่ใช้และใช้แค่ยาพ่นฉุกเฉินขยายหลอดลม ปอดจะเกิดกระบวนการที่เรียกว่า remodeling  ซึ่งทำให้เสียสภาพความยืดหยุ่น ไม่ตอบสนองต่อยาพ่น เกิดผลร้ายในเวลาต่อมา ในจมูกก็อาจจะเกิดการอักเสบเรื้อรังเกิดเป็นไซนัสอักเสบหรือริดสีดวงจมูก

สำหรับยากินแก้แพ้นั้นหากเลือกตัวที่เป็นรุ่นใหม่ไม่ส่งผลให้ง่วงหรือผลข้างเคียงอื่นๆ การศึกษาพบว่าสามารถกินนานติดต่อกันได้มากกว่า 1 ปี หากเป็นยาแก้แพ้รุ่นเก่าจะเกิดผลข้างเคียงต่อสมองและหัวใจได้ อย่างไรก็ตามก็ตามการกินยาแก้แพ้นานๆ ควรหาสาเหตุต้นตอว่าเกิดจากอะไรและแก้ไขให้ถูกต้องดีกว่าคะ

ข้อที่ 7 ต้องการหายจากอาการภูมิแพ้ต้องย้ายประเทศไปอยู่ที่อื่น

การย้ายประเทศหนีสารก่อภูมิแพ้อาจช่วยให้อาการภูมิแพ้ดีขึ้นได้ช่วงเวลาระยะเวลาชั่วคราว อย่างไรก็ตามคนที่เป็นภูมิแพ้นั้นพบว่าจะมีความเสี่ยงต่อการพัฒนาภูมิคุ้มกันไวต่อสารก่อภูมิแพ้ได้ง่าย ดังนั้นอาจจะทำอาจจะเกิดการแพ้ต่อสารแพ้ใหม่ในประเทศที่ไปอยู่  ทั้งนี้หากแพ้มลภาวะฝุ่นพิษและย้ายไปอยู่ในสถานที่ที่ระดับค่าดัชนีคุณภาพอากาศดีขึ้น จะสามารถส่งผลให้ทางเดินหายใจมีการอักเสบลดลงได้ สำหรับสารก่อภูมิแพ้ในบ้าน เช่น ไรฝุ่น ในการศึกษาปัจจุบันยังพบว่าแม้ในเทือกเขาประเทศยุโรปที่มีอัลติจูดที่สูง แม้พบสารก่อภูมิแพ้นอกบ้าน เช่น ฝุ่นละอองมลภาวะลดลง แต่สารก่อภูมิแพ้ในบ้านเช่นไรฝุ่นก็ยังคงปริมาณมากอยู่ดี

บทความโดย

แพทย์หญิงอัญชลี เสนะวงษ์

ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้ โรงพยาบาลบีเอ็นเอช BNH Asthma and Allergy Centre (BAAC)

ติดต่อสอบถาม หรือทำนัดหมายกับเจ้าหน้าที่ผ่าน LINE @MBRACE

ทำนัดหมายแพทย์ออนไลน์​ | Appointment

พญ. อัญชลี เสนะวงษ์

ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้

ความชำนาญพิเศษ

ภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน

ภาษา

ไทย, อังกฤษ

ทำนัดหมาย


– กุมารเวชศาสตร์ ภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน


– วุฒิบัตรกุมารเวชศาสตร์
– วุฒิบัตรภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน


– 2010 Doctor of Medicine, Chulalongkorn University

ตารางออกตรวจแพทย์
วัน เวลา แผนก
จันทร์ 08:00 – 18:00 ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
พุธ 08:00 – 18:00 ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
ศุกร์ 08:00 – 18:00 ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้
เสาร์ 08:00 – 18:00 ศูนย์รักษาโรคหอบหืดและภูมิแพ้

บทความที่เกี่ยวข้อง

ภาวะแพ้อาหารและหอบหืด

โรคแพ้อาหารพบ 1-10% แล้วแต่ว่าเป็นจากประวัติหรือจากการกินทดสอบกับแพทย์เพื่อยืนยัน ส่วนหอบหืด 10-20% คนหอบหืดมีแพ้อาหารได้

Read More »

แพ้แป้งสาลี

ภาวะแพ้แป้งสาลี หรือหลายคนเรียก แพ้กลูเตน พบว่าเป็นการแพ้อาหารที่พบบ่อยในคนไทย จริงๆแล้วกลูเตน คือส่วนประกอบหนึ่งของแป้งสาลี

Read More »