“4 ขั้นตอนสร้างสัมพันธ์ระหว่างพ่อมือใหม่กับลูกแรกเกิด”

….4 ขั้นตอน

…..คุณได้เป็นพ่อคนแล้ว ช่างเป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้น และ เป็นอะไรที่ใหม่สำหรับคุณ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนผ้าอ้อม หรือ ปลอบเวลาลูกร้องไห้ คนส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์เฉพาะแม่กับลูก แต่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า “นอกจากเรื่องให้นมเต้าแล้ว พ่อสามารถทำทุกอย่างได้เหมือนแม่ เช่น การอุ้มลูก การกอด การปลอบเมื่อลูกร้องไห้” นอกจากนี้ พ่อมือใหม่กับทารกแรกเกิดจะมีความสัมพันธ์ระหว่างกันที่เป็นเอกลักษณ์พิเศษของตัวเอง ซึ่งแตกต่างจากความสัมพันธ์ระหว่างแม่ลูก

 

ขั้นตอนที่ 1.เตรียมพร้อม

…..การที่พ่อร้องเพลง หรือ อ่านหนังสือให้ลูกในท้องฟังอ่านอาจดูแปลกๆ แต่การทำเช่นนี้จะช่วยพ่อสร้างความผูกพันกับลูกตั้งแต่ยังไม่เกิด และอาจทำให้ทารกจำน้ำเสียงและบทสนทนาของพ่อได้ ความสัมพันธ์พ่อลูกจะพัฒนามากขึ้น ถ้าคุณพ่อได้ไปเป็นเพื่อนภรรยาในการฝากท้องทุกครั้ง เพื่อคุณจะได้ถามเรื่องต่างๆของทารกจากคุณหมอ ได้เห็นอัลตราซาวด์ ได้เข้าอบรมความรู้เรื่องนมแม่ การที่พ่อได้มีส่วนร่วมกับกิจกรรมเหล่านี้ จะช่วยให้ภรรยารู้สึกอบอุ่นใจ และช่วยให้คุณพ่อมีส่วนร่วมในการเลี้ยงลูกมากขึ้น การได้มีส่วนร่วมในการเลี้ยงลูกจะช่วยความผูกพันเพิ่มมากขึ้น

…..ทารกเป็นอะไรที่ใหม่สำหรับคุณ จึงควรเริ่มทำความคุ้นเคยกับทารกเสียตั้งแต่ตอนลูกยังไม่คลอด โดยไปเยี่ยมเพื่อนที่เพิ่งมีลูก ประสบการณ์จะช่วยให้คุณรู้สึกมั่นใจเวลาที่ต้องใกล้ชิดทารก โดยเริ่มได้เลยตั้งแต่ในห้องคลอด ขอคำแนะนำจากพยาบาลในเรื่องต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการอาบน้ำ ล้างก้น การเปลี่ยนผ้าอ้อม การพันห่อตัวลูก การจับเรอ และขอฝึกในทุกๆเรื่องที่คุณพ่อช่วยได้

 

ขั้นตอนที่ 2.ลดความวิตกกังวล

…..อย่าคิดไปเองว่า ตามธรรมชาติแล้ว แม่ย่อมเข้ากับลูกได้ดีมากกว่าพ่อ ความจริงคือ ยิ่งพ่อใช้เวลาอยู่กับลูกมากเท่าใด ความผูกพันจะเพิ่มมากขึ้นเท่านั้น ถึงแม้ว่าความผูกพันพ่อลูกจะไม่ได้เห็นเด่นชัดได้ตั้งแต่ 2-3 วันแรกหลังคลอดเหมือนกับความผูกพันของแม่ลูก แต่มันก็ได้เริ่มขึ้นแล้ว

…..เรื่องนี้ไม่ใช่การแข่งขันแก่งแย่งชิงความผูกพันกับทารกระหว่างคนเป็นพ่อและแม่ แต่ที่จริงแล้ว พ่อแม่ต้องเกื้อกูลช่วยเหลือกัน ทำงานร่วมกันเป็นทีม เป็นเรื่องสำคัญที่พ่อต้องรู้สึกผ่อนคลาย แต่ยังคงความเป็นตัวเองได้ ไม่งุ่มง่ามเคอะเขิน จึงจะสามารถช่วยเหลือคุณแม่ได้ จะได้เป็นช่วงเวลาที่พิเศษสุดในการอยู่กับลูก

…..พ่อส่วนใหญ่กลัวว่าหากทำอะไรผิดพลาดแล้วจะทำให้ลูกที่ดูบอบบางเป็นอันตราย ซึ่งไม่เป็นความจริง อย่ากังวลว่าจะทำได้ไม่สมบูรณ์แบบ เพราะสิ่งเลวร้ายที่สุดที่จะเกิดขึ้นถ้าคุณใส่ผ้าอ้อมผิด ก็คือจะมีใครซักคนโดนลูกทำเลอะ ก็แค่อาบน้ำ แล้วก็ใส่ใหม่ให้ถูก และหัวเราะให้กับความผิดพลาดที่เกิดขึ้น

…..ในกรณีที่เป็นบุตรบุญธรรม หรือ ทารกอุ้มบุญ (ฝากให้หญิงอื่นตั้งครรภ์แทน) คุณอาจรู้สึกว่า คุณต้องพยายามทำอะไรมากขึ้นเพื่อสร้างความผูกพันกับทารก แต่ความจริงแล้ว ไม่จำเป็นเลยแม้แต่น้อย เพราะจะยิ่งทำให้คุณรู้สึกเครียดโดยไม่จำเป็น ขอให้เป็นไปตามธรรมชาติ เพราะทารกผูกพันง่ายมากกับคนที่มาคอยดูแล และ ให้ความรักแก่เขา เพราะทารกมีความรู้สึกได้ และสัมผัสถึงความรู้สึกว่าเป็นที่รักได้

 

ขั้นตอนที่ 3.สัมผัสทารกให้มากที่สุด

…..ช่วงหลังคลอด 2-3 สัปดาห์แรก การสัมผัสจะทำให้คุณและลูกใกล้ชิดกัน อุ้มลูกเยอะๆ ลูบหลังลูกบ่อยๆ แกว่งลูกเบาๆไปมาในอ้อมแขนของคุณ หลายรพ.แนะนำวิธีอุ้มลูกแบบจิงโจ้ โดยวางลูกคว่ำอยู่บนหน้าอกของคุณ ทำได้ทั้งพ่อและแม่ เนื้อแนบเนื้อเป็นสิ่งที่ดี การเคลื่อนไหวขึ้นลงของหน้าอกคุณตามจังหวะการหายใจจะทำให้ลูกรู้สึกผ่อนคลาย ลูกจะได้ยินเสียงหัวใจคุณเต้น ช่วยทำให้ร่างกายลูกอบอุ่น โดยเฉพาะทารกคลอดก่อนกำหนดที่ตัวเล็กมากๆ

 

ขั้นตอนที่ 4.คุณพ่อช่วยได้หลายบทบาท

…..ถ้าลูกกินนมแม่ คุณพ่อให้นมเต้าไม่ได้ แต่ก็ยังทำหน้าที่อื่นๆได้ เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ล้างก้น เปลี่ยนผ้าอ้อม อ่านหนังสือนิทาน กอดและอุ้มลูก พ่อช่วยพาลูกจากเตียงเด็กไปให้กินนมแม่กลางดึกได้ แล้วช่วยจับลูกเรอหลังจากกินเสร็จ เพื่อปล่อยให้ภรรยาได้นอนบ้าง อย่ากลัวว่าคุณจะปลอบลูกร้องไห้ไม่สำเร็จเพราะว่ากลิ่นตัวพ่อไม่เหมือนกลิ่นนมแม่ เพราะพ่อจะมีลักษณะพิเศษที่จำเพาะสำหรับผู้ชายที่เอาลูกอยู่ เช่น พ่อเล่นกับลูกเก่ง พ่อปลอบลูกร้องไห้เก่ง หรือ เพราะว่าพ่อมีมือที่แข็งแรงและใหญ่จึงพันผ้าห่อตัวลูกได้แน่นกระชับพอดี พอพันเสร็จปุ๊บ ลูกหยุดร้องไห้ปั๊บ ทารกชอบการเคลื่อนไหวแนวขึ้นลงบันได หรือ ท่าเซิ้งกระติ๊บ พ่อจึงทำได้ดี เพราะว่าพ่อมีหัวเข่าที่แข็งแรงทนทาน และทารกมักสงบได้ด้วยโทนเสียงที่ทุ้ม ถ้าพ่อฮัมเพลง ร้องเพลง หรือ พูดปลอบโยนลูกด้วยน้ำเสียงที่สงบเยือกเย็น จะช่วยให้ลูกหยุดร้องไห้ได้เร็ว

…..ให้พ่อค้นหาสิ่งที่พ่อชอบทำให้กับลูก และใช้มันเพื่อเป็นตัวสานความสัมพันธ์กับลูก คุณพ่อบางท่านรับหน้าที่พาลูกเข้านอนทุกวัน แต่ละคืนที่พ่อลูกใช้เวลาด้วยกัน จะทำให้ยิ่งใกล้ชิดกันและกันมากขึ้น โดยอาจเริ่มต้นจาก การที่พ่อรับหน้าที่กล่อมให้ลูกหลับ เช่น อุ้มลูกขึ้นบ่าเดินไปมาจนลูกเคลิ้ม แล้วค่อยพาไปวางที่เตียง ต่อด้วยการร้องเพลงกล่อมเบาๆ สิ่งเหล่านี้เมื่อทำเป็นกิจวัตรประจำวันทุกวันแล้ว ย่อมทำให้เป็นช่วงเวลาที่มีค่าทั้งความทรงจำของลูกและของคุณพ่อเอง

 

พญ.สุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจ(ป้าหมอ)
กุมารแพทย์ทารกแรกเกิด

 

นัดหมายแพทย์และสอบถาม:

สอบถามรายละเอียดหรือ นัดหมายแพทย์ โรงพยาบาลบีเอ็นเอช
โทร. 0-2686-2700     E-mail : info@www.bnhhospital.com