ผ่าตัดคลอดเริ่มต้นดูดนมแม่ได้ทันที!

ผ่าคลอดดูดนม

คุณแม่ที่ผ่าคลอดหลายคนกังวลว่า จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ไม่สำเร็จ กลัวว่าน้ำนมจะมาช้ากว่าแม่ที่คลอดเอง จริงหรือไม่?

     จริงค่ะ – ถ้าหลังผ่า ไม่มีพยาบาลเอาลูกมาส่งดูดทันที คุณแม่ยังลุกไปอุ้มลูกมาเข้าเต้าเองไม่ได้ เพราะต้องนอนราบ 12 ชม. แต่ถ้าแม่คลอดเอง แม่ลุกเดินเหินได้ ก็เอาลูกมาดูดนมได้ตลอดเวลา โดยไม่ต้องมีพยาบาลช่วยประกบทุกครั้ง

     ไม่จริงค่ะ – ถ้าหลังผ่า พยาบาลนำลูกมาดูดเต้าทันทีพร้อมๆกับคุณแม่คลอดเอง เรื่องที่แม่ต้องงดน้ำ งดอาหารหลายชม. ทำให้นมมาช้า ไม่จริงค่ะ เพราะคุณแม่มีน้ำเกลือทางเส้นเลือดอยู่แล้ว ไม่ขาดน้ำอยู่แล้ว งดอาหารไม่กี่ชม. ไม่มีผลต่อปริมาณน้ำนมแน่นอนค่ะ ขอยกตัวอย่าง รพ.แห่งหนึ่ง อัตราผ่าคลอด 87% คลอดเอง 13% อัตราให้นมแม่อย่างเดียวหกเดือนแรก 80% หนึ่งปี 67% ที่ทำได้เช่นนี้เพราะทีมพยาบาลทำอย่างที่ป้าหมอเล่าให้ฟังค่ะ คือ ส่งดูดทันทีทุกเคส จะไม่อ้างว่า ต้องรอให้คุณแม่หายเหนื่อย หายเพลีย รอให้คุณแม่แข็งแรงก่อน แต่ที่แท้จริงแล้ว รพ.นั้นๆไม่มีนโยบายสนับสนุนนมแม่อย่างแท้จริง อยากแต่จะใช้นมผง นมขวด เพราะทำงานตามแบบเดิมๆ หรือ อาจมีพันธสัญญากับบริษัทนมผงว่า เดือนนี้จะชงนมผงยี่ห้อนี้ป้อนเด็กในเนอสเซอรี่ เพื่อแลกกับค่าตอบแทนจากบริษัทนม

 

     ทันทีที่คุณแม่ออกจากห้องผ่าตัด ถ้าลูกไม่มีปัญหาหอบเหนื่อย ให้นำมาดูดนมแม่ได้เลย คุณแม่ยังขยับตัวไม่ได้ ก็ไม่เป็นไร คุณแม่นอนเฉยๆ ลูกสามารถดูดท่านอนคว่ำบนหน้าอกคุณแม่ได้ค่ะ โดยคุณพยาบาลช่วยจัดท่าเหมือนกับรูปประกอบ ถึงแม้ว่าคุณแม่จะอ่อนเพลีย ง่วงนอน คลื่นไส้อาเจียนเนื่องจากผลข้างเคียงของยาบล๊อกหลัง ยังมีสายน้ำเกลือระโยงระยาง ยังใส่ท่อปัสสาวะอยู่ ก็ไม่เป็นข้อห้ามในการดูดนมแม่ คุณแม่หลับไปได้เลยค่ะ เพราะคุณพยาบาลจะยืนประกบจนกว่าจะดูดเสร็จ

หรืออาจให้ดูดท่าตะแคงตัวเข้าหากันก็ได้ โดยทั่วไปคุณแม่หลังผ่าตัดคลอดจะต้องนอนราบอยู่ประมาณ 12 ชม. หลังจากนั้นก็ลุกนั่งสามารถให้นมในท่านั่ง รวมถึงเริ่มใช้เครื่องปั๊มนมได้เลย เพื่อเป็นการกระตุ้นให้น้ำนมมาเร็วขึ้น แต่ปั๊มตอนนี้ จะยังไม่มีน้ำนมออกมา ไม่ต้องกังวล เป็นการปั๊มลมกระตุ้นเต้านมเล่นๆ เพราะช่วง 3 วันแรกลูกยังหลับเยอะ เนื่องจากมีพลังงานสำรองอยู่ นน.ลดได้ 10% ช่วงอยู่รพ.ถ้าแม่ว่างๆ ก็ปั๊มนมเล่นๆได้ค่ะ

 

     แต่เมื่อกลับบ้านพลังงานสำรองเริ่มเหลือน้อยลง ลูกจะตื่นมากขึ้น ขอดูดนมตลอดเวลา จนแม่ไม่มีเวลาเหลือ ก็ยังไม่จำเป็นต้องแบ่งเวลามาปั๊มนมนะคะ รออีกซักระยะ จนปรับตัวกับลูกได้แล้ว ถ้ามีเวลาเหลือ ก็ค่อยเริ่มปั๊มนมเพื่อทำสต๊อกได้ค่ะ อย่าเอานมที่ปั๊มได้มาใส่ขวดให้กินตอนนี้นะคะ เพราะเดือนแรกห้ามลูกเจอขวดนม ไม่เช่นนั้นจะติดขวด ไม่ยอมดูดเต้า ดังนั้นรพ.ใดที่ป้อนขวดนมให้ลูกตั้งแต่อยู่ในเนอสเซอรี่ โดยไม่มีข้อบ่งชี้ เช่น นน.ลดต่ำกว่า 10% ของนน.แรกเกิด , น้ำตาลในเลือดต่ำ ฯลฯ ถือเป็นการบ่อนทำลายความสำเร็จในการให้นมแม่ของแม่ลูกคู่นั้นค่ะ

คุณพ่อคุณแม่ทุกท่านที่อยากให้ลูกได้กินนมแม่คะ ถ้าคลอดรพ.รัฐบาล ป้าหมอไม่ค่อยเป็นห่วงค่ะ แต่ถ้าคลอดรพ.เอกชน ยังมีรพ.บางรพ.ที่เน้นป้อนนมผงจากขวด คุณพ่อคุณแม่ควรศึกษา และ รักษาสิทธิ์ของตัวเองให้เต็มที่นะคะ ลูกของเรา เราเลือกได้ค่ะ อย่างไรก็ดี ควรหาข้อมูลนมแม่ให้แน่นปึ้กไว้ก่อนนะคะ เวลาเจอปัญหาจะได้ไม่เป๋ ไม่เมาหมัดค่ะ

 

พญ.สุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจ(ป้าหมอ)
กุมารแพทย์ทารกแรกเกิด
โรงพยาบาลบีเอ็นเอช

นัดหมายแพทย์และสอบถาม:

สอบถามรายละเอียดหรือ นัดหมายแพทย์ โรงพยาบาลบีเอ็นเอช
โทร. 0-2686-2700     E-mail : info@www.bnhhospital.com