บันไดขั้นที่ 6 ไม่ให้ลูกกินนมผงเสริม น้ำเปล่า หรือ อาหารอื่นที่ไม่ใช่นมแม่ ก่อนอายุ 6 เดือน

????????

บันไดขั้นที่ 6 ไม่ให้ลูกกินนมผงเสริม น้ำเปล่า หรือ อาหารอื่นที่ไม่ใช่นมแม่ ก่อนอายุ 6 เดือน ยกเว้นมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์

        เพราะจะทำให้ลูกอิ่ม ท้องอืด เมื่อถึงเวลาดูดนมแม่ จะไม่ยอมดูด เอาแต่หลับหรือร้องไห้โวยวายไม่อยากดูด และหากเป็นการให้โดยใช้ขวดนม จะทำให้ลูกมีปัญหาสับสนหัวนม หรือติดขวด เนื่องจากการดูดจากขวดจะง่ายกว่า การดูดจากเต้า เพียงแค่คว่ำขวด นมก็ไหลเข้าปากแล้ว แต่การดูดเต้า ต้องใช้วิธีการดูดที่ถูกต้อง น้ำนมจึงจะไหลเข้าปาก เมื่อลูกรู้จักสิ่งที่ง่ายแล้ว ย่อมไม่อยากดูดสิ่งที่ยากกว่า บางคนอาจไม่ถึงกับปฏิเสธเต้า แต่เวลากลับมาดูดเต้า จะใช้แรงดูดเบากว่าเดิม เพราะชินกับการดูดขวดซึ่งไม่ต้องออกแรงมาก เมื่อดูดเบาลง การกระตุ้นเต้านมจะไม่ดีเหมือนเดิม ทำให้ปริมาณนมแม่ลดลง

        ในนมแม่มีน้ำเป็นส่วนประกอบส่วนใหญ่ เด็กที่ได้รับนมแม่เพียงพอ จะไม่หิวน้ำ เปรียบเทียบกับผู้ใหญ่บางคนที่ชอบกินน้ำชาแทนน้ำเปล่า จะไม่รู้สึกหิวน้ำ ในนมแม่มีสารยับยั้งเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย เชื้อไวรัส จะช่วยป้องกันไม่ให้มีเชื้อราขึ้นในปากลูก นมแม่ที่เคลือบกระเพาะลำไส้จะป้องกันไม่ให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายโดยง่าย หากกินน้ำ น้ำจะเจือจางสารดังกล่าว ทำให้ประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อโรคลดลง

        เด็กทารกมีขนาดกระเพาะอาหารเล็กนิดเดียว หากกินน้ำเข้าไปมาก จะทำให้อิ่มน้ำ แล้วกินนมแม่ได้น้อยลง น้ำหนักจะขึ้นน้อย และทำให้ปัญหาตัวเหลืองมากขึ้น เพราะภาวะตัวเหลืองจะดีขึ้นเมื่อลูกกินนมแม่ได้มากพอ ทำให้มีการขับถ่ายอุจจาระบ่อยเพื่อกำจัดสารสีเหลืองออกทางอุจจาระ นอกจากนี้ขวดน้ำที่ป้อนลูก อาจมีเชื้อแบคทีเรียปนเปื้อน จากการเตรียมที่ไม่สะอาด หรือ แบคทีเรียจากในปากจะเข้าไปแบ่งตัวในขวดน้ำแล้วเมื่อกินขวดเดิมเข้าไปอีก จะทำให้มีปัญหาท้องเสีย

        หลายคนเข้าใจผิด กล่าวว่าต้องฝึกทารกให้กินน้ำ ไม่เช่นนั้นจะมีปัญหาไม่ยอมกินน้ำเมื่อโตขึ้น ซึ่งไม่เป็นความจริง เพราะร่างกายจะมีศูนย์ควบคุมความกระหายน้ำ หากร่างกายขาดน้ำ ก็จะกินน้ำเพิ่มขึ้น แต่ถ้าไม่ขาด เพราะกินนมแม่ได้มากพออยู่แล้ว ก็ไม่อยากกินน้ำ แต่เมื่อมีการกินข้าวแทนมื้อนม ร่างกายได้นมน้อยลง ลูกก็จะกินน้ำเพิ่มขึ้นได้เอง ถ้าลูกกินน้ำแบบบ้วนออกมา ไม่ยอมกลืนเข้าไป ก็แสดงว่าร่างกายไม่ขาดน้ำ การบ้วนน้ำออกมา ก็ถือว่าได้ล้างปาก ล้างคราบอาหารได้เช่นกัน

บางคนหาวิธีล่อหลอกให้ทารกยอมกินน้ำ โดยการเติมกลูโคสหรือน้ำผึ้งในน้ำ เพื่อให้มีรสหวาน โดยเชื่อว่า จะทำให้ทารกยอมกินน้ำ การกระทำเช่นนี้ ยิ่งก่อให้เกิดผลเสียมากยิ่งขึ้น เพราะจะทำให้ลูกติดหวาน เป็นโรคอ้วน น้ำตาลที่ตกค้างในปากจะเป็นอาหารของเชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย หากลูกมีฟันจะทำให้ฟันผุ

        อาหารอื่นที่ไม่ใช่นม ในปัจจุบันไม่แนะนำให้เริ่มก่อนอายุ 6 เดือน เนื่องจากเยื่อบุลำไส้ยังอยู่กันห่างๆ หากได้รับสิ่งแปลกปลอมเข้าไป จะเล็ดลอดเข้ากระแสเลือดไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างสารต่อต้าน ในอนาคตจะเป็นโรคแพ้อาหารได้ง่าย ส่วนการให้อาหารก่อนที่เยื่อบุลำไส้จะแข็งแรงเต็มที่จะมีโอกาสติดเชื้อได้ง่ายขึ้น

 

พญ.สุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจ (ป้าหมอ)
กุมารแพทย์ทารกแรกเกิด
โรงพยาบาลบีเอ็นเอช